Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13966-1:2024 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 20257-1:2020) về Khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) - Công trình và thiết bị - Phần 1: Các yêu cầu chung cho thiết bị kho chứa nổi đưa ra các hướng dẫn kỹ thuật và yêu cầu an toàn cốt lõi đối với việc thiết kế, vận hành và quản lý các thiết bị kho chứa nổi LNG. Tiêu chuẩn này hướng tới việc thiết lập một khung kỹ thuật đồng bộ nhằm đảm bảo an toàn tối đa cho con người, bảo vệ môi trường xung quanh và duy trì tính toàn vẹn của công trình trong suốt vòng đời hoạt động.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức và cá nhân tham gia vào hoạt động thiết kế, chế tạo, lắp đặt, kiểm định, vận hành và bảo dưỡng các thiết bị, công trình thuộc kho chứa nổi LNG (bao gồm các tàu chứa, hóa hơi, và các cấu trúc nổi liên quan). Đối tượng điều chỉnh trực tiếp là các hệ thống công nghệ, kết cấu nổi, hệ thống an toàn phòng chống cháy nổ và các biện pháp kiểm soát tác động môi trường.

Mục tiêu bảo vệ con người và môi trường

Tiêu chuẩn xác định rõ mục tiêu tối cao là bảo vệ con người và môi trường trước cả hai nhóm tác động:

• Tác động lâu dài: Tập trung vào khía cạnh sức khỏe nghề nghiệp của người lao động và các ảnh hưởng tích lũy đối với hệ sinh thái môi trường xung quanh.
• Tác động ngắn hạn: Tập trung vào khía cạnh an toàn kỹ thuật, ngăn ngừa các sự cố cấp tính như cháy, nổ, rò rỉ hóa chất hoặc sụp đổ kết cấu.
• Quy trình thực hiện: Mục tiêu bảo vệ này phải được hiện thực hóa thông qua quy trình kiểm soát chặt chẽ gồm bốn bước chính từ nhận diện mối nguy, đánh giá rủi ro, thiết kế biện pháp giảm thiểu đến giám sát vận hành thực tế.

Hệ thống phòng cháy chữa cháy (PCCC) cố định và chủ động

Hệ thống PCCC trên kho chứa nổi LNG được thiết kế với các nguyên lý và mục tiêu cụ thể:

• Mục tiêu của hệ thống PCCC cố định: Cung cấp đầy đủ nguồn lực tại chỗ nhằm giới hạn phạm vi lây lan của đám cháy, dập tắt đám cháy kịp thời hoặc giảm thiểu tối đa các hậu quả tiêu cực nếu có sự cố cháy xảy ra.
• Vai trò của hệ thống PCCC chủ động: Cung cấp các phương tiện làm mát liên tục và các chất dập cháy chuyên dụng để bảo vệ tính mạng con người, bảo vệ tính toàn vẹn của thiết bị công nghệ và các kết cấu chịu lực của công trình nổi.
• Nguyên lý tổng thể: Giảm thiểu tối đa tần suất xuất hiện nguồn nhiệt/nguồn lửa và hạn chế sự tích tụ của các hỗn hợp khí dễ cháy nổ trong khu vực vận hành.

Kiểm tra trạng thái giới hạn sự cố (ALS - Accidental Limit State)

Việc kiểm tra trạng thái giới hạn sự cố (ALS) đối với kết cấu nổi nhằm đảm bảo các mục tiêu kỹ thuật sau:

• Đảm bảo kết cấu nổi có khả năng chống chịu và duy trì được tính toàn vẹn cơ học cơ bản dưới tác động của các tải trọng sự cố cực đoan (như va chạm tàu, rơi vật nặng, hoặc cháy nổ).
• Ngăn ngừa sự sụp đổ dây chuyền hoặc hư hỏng nghiêm trọng mang tính hệ thống của toàn bộ công trình nổi sau khi xảy ra sự cố ban đầu.

Đánh giá ảnh hưởng đến hoạt động của sân đậu trực thăng

Tiêu chuẩn yêu cầu thực hiện nghiên cứu chuyên sâu về sự suy giảm chức năng sử dụng của sân đậu trực thăng trên kho chứa nổi:

• Xác định mức độ không khả dụng của sân đậu dựa trên các thông số về độ hỗn loạn không khí phía trên sân đậu (đặc trưng bởi thành phần thẳng đứng của luồng khí) do sự tương tác giữa gió và các kết cấu nổi.
• Đánh giá nguy cơ tăng nhiệt độ trên sân đậu trực thăng do ảnh hưởng từ các nguồn khí thải nóng của công trình.
• Dự đoán khả năng các luồng khí thải nóng hoặc khí độc hại xâm nhập vào cửa hút khí của tuabin khí hoặc hệ thống thông gió, điều hòa không khí (HVAC) trên tàu.

Nghiên cứu phân tán khí thông hơi và đánh giá rủi ro phi hydrocacbon

• Nghiên cứu phân tán khí thông hơi: Nhằm xác định quỹ đạo, nồng độ và phạm vi ảnh hưởng của lượng khí xả ra từ hệ thống thông hơi, đảm bảo không tạo thành các đám mây khí cháy nổ hoặc gây độc hại tại các khu vực làm việc của con người.
• Đánh giá rủi ro không liên quan đến hydrocacbon: Thực hiện phân tích và tích hợp các sự cố phi hydrocacbon (như tai nạn lao động, sự cố đâm va, thiên tai) vào báo cáo Đánh giá rủi ro định lượng (QRA) tổng thể để có cái nhìn toàn diện về mức độ an toàn của dự án.

Quản lý nước mưa và kiểm soát "dòng chảy đầu tiên" (First Flush)

Quản lý nước thải và nước mưa tràn bề mặt trên kho chứa nổi tuân thủ nghiêm ngặt khái niệm "dòng chảy đầu tiên":

• Khái niệm dòng chảy đầu tiên: Thừa nhận rằng phần lớn các chất ô nhiễm tích tụ trên bề mặt sàn công trình sẽ bị rửa trôi hoàn toàn trong đợt mưa đầu tiên. Do đó, hệ thống chỉ cần tập trung thu gom và xử lý triệt để lượng nước của dòng chảy đầu tiên này, các dòng chảy tiếp theo có thể được xem là nước sạch.
• Thông số thiết kế: Chiều cao dòng chảy đầu tiên phụ thuộc vào khí hậu địa phương. Trong trường hợp thiếu dữ liệu cụ thể của khu vực, tiêu chuẩn khuyến nghị áp dụng chiều cao dự phòng mặc định là 1 in (tương đương 25,4 mm).
• Yêu cầu đánh giá: Phải thực hiện đánh giá định lượng và định tính đối với dòng chảy đầu tiên (trong cả điều kiện bình thường và trường hợp xấu nhất) để thiết kế hệ thống thoát nước hóa chất hoặc dầu phù hợp. Hệ thống lưu trữ, giám sát bể chứa phải chịu được lưu lượng đỉnh dựa trên dữ liệu khí tượng thủy văn với chu kỳ lặp tối thiểu là 10 năm, nhằm ngăn ngừa mọi tác động độc hại cấp tính hoặc mãn tính đối với hệ sinh thái thủy sinh tại khu vực tiếp nhận nước thải.
• Ước tính sự cố tràn: Các tính toán cho trường hợp xấu nhất của sự cố tràn hóa chất hoặc dầu phải được xây dựng dựa trên tần suất xuất hiện rò rỉ thực tế của thiết bị.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13966-1:2024 có hiệu lực kể từ ngày được công bố theo quy định của pháp luật về tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật. Các dự án đầu tư xây dựng mới hoặc cải tạo kho chứa nổi LNG cần nghiên cứu áp dụng các chỉ dẫn kỹ thuật này để đảm bảo tính đồng bộ và an toàn vận hành.