Chương 1 Nghị định 290/2025/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài nguyên nước

a) Tổ chức kinh tế được thành lập theo quy định của Luật Doanh nghiệp, bao gồm: doanh nghiệp tư nhân, công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty hợp danh và các đơn vị phụ thuộc doanh nghiệp (chi nhánh, văn phòng đại diện);

b) Hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã và các tổ chức khác được thành lập theo quy định của Luật Hợp tác xã;

c) Tổ chức được thành lập theo quy định của Luật Đầu tư, Luật Thương mại, gồm: nhà đầu tư trong nước, nhà đầu tư nước ngoài (trừ nhà đầu tư là cá nhân) và tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài; văn phòng đại diện, chi nhánh của thương nhân nước ngoài tại Việt Nam; văn phòng đại diện của tổ chức xúc tiến thương mại nước ngoài tại Việt Nam;

d) Tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội;

đ) Đơn vị sự nghiệp công lập;

e) Cơ quan nhà nước có hành vi vi phạm mà hành vi đó không thuộc nhiệm vụ quản lý nhà nước được giao;

g) Các ban quản lý dự án được thành lập theo quy định của pháp luật về xây dựng;

h) Các tổ chức khác được thành lập theo quy định của pháp luật.

a) Cảnh cáo;

b) Phạt tiền.

a) Đình chỉ một phần hoặc toàn bộ hoạt động thăm dò, khai thác tài nguyên nước, hành nghề khoan nước dưới đất từ 01 tháng đến 12 tháng;

b) Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính.

a) Buộc thực hiện các biện pháp khắc phục tình trạng suy thoái, cạn kiệt nguồn nước;

b) Buộc thực hiện các biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm nguồn nước;

c) Buộc thực hiện các biện pháp khắc phục tình trạng xâm nhập mặn;

d) Buộc thực hiện các biện pháp khắc phục tình trạng lũ, lụt;

đ) Buộc thực hiện các biện pháp khắc phục tình trạng ngập úng nhân tạo;

e) Buộc thực hiện các biện pháp khắc phục tình trạng sụt, lún đất;

g) Buộc thực hiện các biện pháp khắc phục tình trạng thiếu nước;

h) Buộc khắc phục các thiệt hại đối với các hành vi gây ra lũ, lụt, ngập úng nhân tạo ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất và sinh hoạt của nhân dân ở hạ du;

i) Buộc khắc phục các thiệt hại đối với các hành vi gây ra tình trạng thiếu nước ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất và sinh hoạt của nhân dân ở hạ du;

k) Buộc khắc phục các thiệt hại đối với các hành vi gây xâm nhập mặn nguồn nước;

l) Buộc thực hiện việc kê khai hoặc đăng ký khai thác, sử dụng tài nguyên nước hoặc nộp hồ sơ đề nghị cấp phép theo quy định nếu tổ chức, cá nhân có nhu cầu tiếp tục khai thác;

m) Buộc thực hiện việc nộp hồ sơ tính tiền hoặc hồ sơ điều chỉnh tiền cấp quyền khai thác tài nguyên nước;

n) Buộc nộp lại giấy phép đã bị sửa chữa làm sai lệch nội dung cho cơ quan cấp phép;

o) Buộc trám lấp giếng theo quy định;

p) Buộc thực hiện việc di dời các điểm xả nước thải, chất thải ra khỏi vùng bảo hộ vệ sinh khu vực lấy nước sinh hoạt;

q) Buộc thực hiện việc di dời, dỡ bỏ các vật cản, công trình gây cản trở lưu thông dòng chảy;

r) Buộc khắc phục các thiệt hại đối với hành vi gây biến dạng công trình.

a) Số lợi bất hợp pháp từ hành vi vi phạm đối với trường hợp khai thác nước cho thủy điện và sản xuất, kinh doanh nước sạch là toàn bộ số tiền mà tổ chức, cá nhân thu được do thực hiện hành vi vi phạm trừ (-) chi phí cho khai thác, sử dụng tài nguyên nước để có được doanh thu từ tài nguyên nước bao gồm: chi phí vật tư trực tiếp; chi phí nhân công trực tiếp; chi phí khấu hao tài sản cố định trực tiếp; chi phí sản xuất chung; chi phí bán hàng; chi phí quản lý; chi phí tài chính và chi phí đã nộp vào ngân sách nhà nước;

b) Số lợi bất hợp pháp từ hành vi vi phạm đối với trường hợp tổ chức, cá nhân khai thác nước mặt, nước dưới đất cho mục đích làm mát, tạo hơi, gia nhiệt, sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản bằng (=) tổng lượng nước khai thác nhân (x) 10% giá tính thuế tài nguyên nước thiên nhiên dùng cho mục đích khác trên địa bàn tại thời điểm xảy ra vi phạm hành chính trừ (-) chi phí cho khai thác, sử dụng tài nguyên nước bao gồm: chi phí vật tư trực tiếp; chi phí nhân công trực tiếp; chi phí khấu hao tài sản cố định trực tiếp; chi phí sản xuất chung; chi phí bán hàng; chi phí quản lý; chi phí tài chính và chi phí đã nộp vào ngân sách nhà nước;

c) Số lợi bất hợp pháp từ hành vi vi phạm đối với trường hợp tổ chức, cá nhân khai thác nước mặt, nước dưới đất cho các mục đích khác với mục đích quy định tại điểm a và điểm b khoản 4 Điều này bằng (=) tổng lượng nước khai thác nhân (x) giá tính thuế tài nguyên nước thiên nhiên dùng cho mục đích khác trên địa bàn tại thời điểm xảy ra vi phạm hành chính trừ (-) chi phí cho khai thác, sử dụng tài nguyên nước bao gồm: chi phí vật tư trực tiếp; chi phí nhân công trực tiếp; chi phí khấu hao tài sản cố định trực tiếp; chi phí sản xuất chung; chi phí bán hàng; chi phí quản lý; chi phí tài chính và chi phí đã nộp vào ngân sách nhà nước;

d) Chi phí vật tư trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí khấu hao tài sản cố định trực tiếp, chi phí sản xuất chung, chi phí bán hàng, chi phí quản lý và chi phí tài chính được xác định theo quy định;

đ) Chi phí đã nộp vào ngân sách nhà nước gồm: thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế tài nguyên đối với nước thiên nhiên, tiền cấp quyền khai thác tài nguyên nước, tiền dịch vụ môi trường rừng và các khoản phí, lệ phí theo quy định do thực hiện hành vi vi phạm mà tổ chức, cá nhân có hồ sơ, chứng từ chứng minh đã nộp vào ngân sách nhà nước.

a) Tổng số ngày vi phạm đối với hành vi quy định tại Điều 19 Nghị định này là tổng số ngày không bảo đảm mực nước trước lũ trong điều kiện thời tiết bình thường của các mùa lũ theo quy trình vận hành liên hồ chứa đã được Thủ tướng Chính phủ ban hành trong thời kỳ thanh tra, kiểm tra;

b) Tổng số ngày vi phạm đối với hành vi quy định tại Điều 20 Nghị định này là tổng số ngày vận hành xả lưu lượng nước lớn hơn lưu lượng đến hồ trong quá trình vận hành cắt, giảm lũ cho hạ du của các trận lũ theo quy trình vận hành liên hồ chứa đã được Thủ tướng Chính phủ ban hành trong thời kỳ thanh tra, kiểm tra;

c) Tổng số ngày vi phạm đối với hành vi quy định tại Điều 21 Nghị định này là tổng số ngày vận hành hồ không đúng quy định trong thời gian đưa mực nước về mực nước trước lũ sau khi kết thúc quá trình vận hành cắt, giảm lũ cho hạ du hoặc vận hành hồ không đúng quy định trong thời gian từ khi đón lũ đến trước khi vận hành cắt, giảm lũ cho hạ du của các trận lũ theo quy trình vận hành liên hồ chứa đã được Thủ tướng Chính phủ ban hành trong thời kỳ thanh tra, kiểm tra;

d) Tổng số ngày vi phạm đối với hành vi quy định tại Điều 22 Nghị định này là tổng số ngày vận hành xả nước với lưu lượng về hạ du hoặc tổng lưu lượng nhỏ hơn so với lưu lượng quy định của các mùa lũ theo quy trình vận hành liên hồ chứa đã được Thủ tướng Chính phủ ban hành trong thời kỳ thanh tra, kiểm tra;

đ) Tổng số ngày vi phạm đối với hành vi quy định tại Điều 23 Nghị định này là tổng số ngày vận hành xả nước với lưu lượng về hạ du hoặc tổng lưu lượng nhỏ hơn so với lưu lượng quy định của các mùa cạn theo quy trình vận hành liên hồ chứa đã được Thủ tướng Chính phủ ban hành trong thời kỳ thanh tra, kiểm tra;

e) Tổng số ngày vi phạm đối với hành vi quy định tại Điều 24 Nghị định này là tổng số ngày không đảm bảo thời gian xả nước hằng ngày của các mùa cạn theo quy trình vận hành liên hồ chứa đã được Thủ tướng Chính phủ ban hành trong thời kỳ thanh tra, kiểm tra;

g) Tổng số ngày vi phạm đối với hành vi quy định tại khoản 4 Điều 27 Nghị định này là tổng số ngày có mực nước động lớn hơn mực nước động cho phép theo quy định trong thời kỳ thanh tra, kiểm tra. Ngày vi phạm được xác định là ngày có một hoặc nhiều thời điểm xuất hiện mực nước động lớn hơn mực nước động cho phép theo quy định tại một hoặc nhiều giếng khai thác quy định trong một giấy phép;

h) Đối với hành vi quy định tại khoản 5 Điều 27 Nghị định này, lưu lượng để áp dụng mức phạt tiền là phần lưu lượng vượt lớn nhất so với quy định của giấy phép trong thời gian vi phạm, tổng số ngày vi phạm là tất cả các ngày khai thác có lưu lượng vượt quá quy định trong giấy phép trong thời kỳ thanh tra, kiểm tra. Ngày vi phạm được xác định là ngày có một hoặc nhiều thời điểm hoặc ngày khai thác tài nguyên nước vượt quá lưu lượng quy định trong giấy phép;

i) Tổng số ngày vi phạm đối với hành vi quy định tại khoản 5 Điều 29 Nghị định này là tổng số ngày không bảo đảm duy trì dòng chảy tối thiểu theo quy định đối với hồ chứa hoặc đập dâng trong thời kỳ thanh tra, kiểm tra. Ngày vi phạm được xác định là ngày có một hoặc nhiều thời điểm không bảo đảm duy trì dòng chảy tối thiểu theo quy định đối với hồ chứa hoặc đập dâng;

k) Tổng số ngày vi phạm đối với hành vi quy định tại khoản 6 Điều 29 Nghị định này là tổng số ngày không bảo đảm mực nước theo quy định của các mùa lũ trong thời kỳ thanh tra, kiểm tra. Ngày vi phạm được xác định là ngày có một hoặc nhiều thời điểm không bảo đảm mực nước theo quy định của quy trình vận hành hồ chứa đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt;

l) Tổng số ngày vi phạm đối với hành vi quy định tại khoản 7 Điều 29 Nghị định này là tổng số ngày vận hành xả nước với lưu lượng không đúng quy định của quy trình vận hành hồ chứa trong điều kiện thời tiết bình thường trong thời kỳ thanh tra, kiểm tra. Ngày vi phạm được xác định là ngày có một hoặc nhiều thời điểm vận hành xả nước với lưu lượng không đúng quy định của quy trình vận hành hồ chứa trong điều kiện thời tiết bình thường đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt;

m) Các hành vi quy định tại điểm c khoản 4, khoản 6, khoản 7, khoản 8 và khoản 9 Điều 29 Nghị định này được áp dụng đối với các hồ chứa, đập dâng không thuộc quy trình vận hành liên hồ chứa đã được Thủ tướng Chính phủ ban hành;

n) Trường hợp không xác định thời kỳ thanh tra, kiểm tra tại điểm a, điểm b, điểm c, điểm d, điểm đ, điểm e, điểm g, điểm h, điểm i, điểm k và điểm l khoản này thì việc xác định tổng số ngày vi phạm được người có thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính, người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính quyết định.

a) Trong thời gian bị đình chỉ hoạt động thăm dò, khai thác tài nguyên nước;

b) Trong thời gian đình chỉ hiệu lực giấy phép theo quy định của pháp luật về tài nguyên nước;

c) Trong thời gian tạm dừng hiệu lực giấy phép theo quy định của pháp luật về tài nguyên nước;

d) Trong thời gian giấy phép hết hiệu lực.

a) Thông tin số liệu quan trắc khai thác tài nguyên nước do các tổ chức, cá nhân khai thác tài nguyên nước cung cấp vào hệ thống, phần mềm, phương tiện, thiết bị kỹ thuật khác của cá nhân, tổ chức, cơ quan quản lý nhà nước, trong đó bao gồm cả Hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu tài nguyên nước quốc gia là một trong những căn cứ để xác định dấu hiệu vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài nguyên nước;

b) Trường hợp tổ chức, cá nhân tiếp tục khai thác tài nguyên nước trong thời gian giấy phép đã được cấp hết hiệu lực nhưng đã nộp hồ sơ đề nghị cấp hoặc gia hạn giấy phép khai thác tài nguyên nước trước thời điểm giấy phép hết hiệu lực thì kết quả thẩm định hồ sơ là một trong những căn cứ để người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính xem xét xác định hành vi khai thác tài nguyên nước không có giấy phép theo quy định tại Điều 26 Nghị định này.

a) Hành vi khai thác nước để sản xuất, cung cấp nước sạch cho sinh hoạt vượt quá lưu lượng khai thác theo quy định tại khoản 5 Điều 27 Nghị định này trong thời gian Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức thực hiện biện pháp khẩn cấp để bảo đảm nước sinh hoạt trong trường hợp hạn hán, thiếu nước hoặc sự cố ô nhiễm nguồn nước nghiêm trọng gây ra thiếu nước được xem xét xác định là tình thế cấp thiết theo quy định tại khoản 1 Điều 11 Luật Xử lý vi phạm hành chính để không xử phạt vi phạm hành chính;

b) Người có thẩm quyền xử phạt phải xác minh, xác định có hay không xử phạt vi phạm hành chính đối với trường hợp hệ thống khai thác nước để sản xuất, cung cấp nước sạch cho sinh hoạt gặp sự cố và có yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước về hoạt động cấp nước tại địa phương chỉ đạo tổ chức, cá nhân phải thực hiện tham gia khắc phục sự cố, dẫn đến khai thác nước vượt quá lưu lượng khai thác theo quy định tại khoản 5 Điều 27 Nghị định này trên cơ sở thu thập đầy đủ thông tin, số liệu, giấy tờ hoặc tài liệu có liên quan đến hành vi vi phạm hành chính để làm rõ các tình tiết của vụ việc cụ thể.

Trường hợp sự cố của hệ thống cấp nước cho sinh hoạt là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến hành vi vi phạm hành chính; tổ chức, cá nhân thực hiện hành vi vi phạm không thể thấy trước thì có thể áp dụng quy định tại khoản 3 Điều 11 Luật Xử lý vi phạm hành chính để không xử phạt vi phạm hành chính;

c) Người có thẩm quyền xử phạt phải xác minh, xác định có hay không xử phạt vi phạm hành chính đối với trường hợp hành vi vi phạm hành chính được thực hiện xuất phát trực tiếp từ điều kiện, hoàn cảnh khách quan do hạn hán, thiếu nước, sự cố ô nhiễm, xâm nhập mặn trên cơ sở thu thập đầy đủ thông tin, số liệu, giấy tờ hoặc tài liệu có liên quan đến hành vi vi phạm hành chính để làm rõ các tình tiết của vụ việc cụ thể.

Trường hợp xác định hạn hán, thiếu nước, sự cố ô nhiễm, xâm nhập mặn là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến hành vi vi phạm hành chính; tổ chức, cá nhân thực hiện hành vi vi phạm không thể lường trước được và không thể khắc phục được, mặc dù đã thực hiện các biện pháp cần thiết và khả năng cho phép để khắc phục, thì có thể áp dụng quy định tại khoản 4 Điều 11 Luật Xử lý vi phạm hành chính để không xử phạt vi phạm hành chính.