Tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO 56001:2025 (được xây dựng trên cơ sở chấp nhận hoàn toàn tiêu chuẩn quốc tế ISO 56001:2024) quy định các yêu cầu cốt lõi đối với Hệ thống quản lý đổi mới. Đây là tiêu chuẩn mang tính bước ngoặt giúp các tổ chức, doanh nghiệp thiết lập, thực hiện, duy trì và cải tiến liên tục năng lực đổi mới sáng tạo một cách hệ thống và hiệu quả.

Phạm vi và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn

TCVN ISO 56001:2025 được thiết kế để áp dụng cho mọi tổ chức, không phân biệt quy mô, loại hình hoạt động, hoặc lĩnh vực (bao gồm cả khối tư nhân, khối công sản, các tổ chức phi lợi nhuận và các doanh nghiệp khởi nghiệp). Tiêu chuẩn này giúp tổ chức tối ưu hóa việc khai thác các cơ hội đổi mới, quản lý rủi ro và nâng cao giá trị cạnh tranh bền vững.

Nội dung cốt lõi của Phần mở đầu và các Điều khoản đầu (Từ Điều 1 đến Điều 4)

Phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên đặt nền móng vững chắc cho việc định hình và vận hành hệ thống quản lý đổi mới sáng tạo trong tổ chức:

• Điều 1: Phạm vi áp dụng: Xác định rõ giới hạn và khả năng áp dụng của tiêu chuẩn đối với việc chứng nhận, tự đánh giá hoặc công bố sự phù hợp của hệ thống quản lý đổi mới của một tổ chức.
• Điều 2: Tài liệu viện dẫn: Liệt kê các tài liệu cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn, đặc biệt là các tiêu chuẩn liên quan trong bộ tiêu chuẩn ISO 56000.
• Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa: Làm rõ các khái niệm chuyên ngành cốt lõi như "đổi mới", "hệ thống quản lý đổi mới", "sáng kiến", "giá trị" nhằm đảm bảo sự hiểu biết thống nhất trong toàn bộ tổ chức và các bên liên quan.
• Điều 4: Bối cảnh của tổ chức: Yêu cầu tổ chức phải xác định rõ các vấn đề nội bộ và bên ngoài có ảnh hưởng đến khả năng đạt được kết quả dự kiến của hệ thống quản lý đổi mới. Điều này bao gồm việc thấu hiểu nhu cầu, mong đợi của các bên quan tâm và xác định rõ phạm vi áp dụng của hệ thống.

Yêu cầu đối với Mục tiêu đổi mới sáng tạo

Mục tiêu đổi mới đóng vai trò định hướng chiến lược, chuyển hóa tầm nhìn của ban lãnh đạo thành các chỉ tiêu hành động cụ thể. Theo tiêu chuẩn, các mục tiêu đổi mới phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:

• Nhất quán với chính sách đổi mới: Các mục tiêu được thiết lập không được mâu thuẫn và phải bổ trợ trực tiếp cho chính sách đổi mới sáng tạo chung của tổ chức.
• Có thể đo lường được: Tổ chức cần xây dựng các chỉ số đánh giá hiệu suất (KPIs) cụ thể để định lượng hoặc định tính mức độ hoàn thành của mục tiêu (nếu khả thi).
• Tính đến các yêu cầu áp dụng: Phải xem xét kỹ lưỡng các yêu cầu về mặt pháp lý, quy chuẩn kỹ thuật cũng như các nguồn lực thực tế của tổ chức khi thiết lập mục tiêu.
• Được giám sát thường xuyên: Quá trình thực hiện mục tiêu phải được theo dõi liên tục để kịp thời phát hiện các sai lệch và có biện pháp can thiệp phù hợp.
• Được truyền thông rõ ràng: Mục tiêu đổi mới cần được phổ biến rộng rãi đến các cấp, các bộ phận liên quan trong tổ chức để tạo sự đồng thuận và phối hợp nhịp nhàng.
• Được cập nhật khi thích hợp: Tổ chức phải linh hoạt điều chỉnh, cập nhật các mục tiêu khi bối cảnh kinh doanh, công nghệ hoặc chiến lược phát triển có sự thay đổi.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO 56001:2025 có hiệu lực kể từ ngày ban hành chính thức theo quyết định của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền về tiêu chuẩn đo lường chất lượng. Các tổ chức đã áp dụng các phiên bản hướng dẫn trước đây (như TCVN ISO 56002) cần chủ động chuyển đổi và nâng cấp hệ thống để đáp ứng các yêu cầu chứng nhận bắt buộc của tiêu chuẩn mới này.