Tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO 22003-1:2025 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 22003-1:2022) quy định các yêu cầu đối với tổ chức tiến hành đánh giá và chứng nhận hệ thống quản lý an toàn thực phẩm (FSMS). Tiêu chuẩn này được xây dựng nhằm bổ sung cho các yêu cầu đã được thiết lập trong TCVN ISO/IEC 17021-1, tạo ra một khuôn khổ thống nhất và đáng tin cậy cho hoạt động chứng nhận an toàn thực phẩm trên phạm vi toàn quốc và quốc tế.

Phạm vi và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn

Tiêu chuẩn này áp dụng trực tiếp cho các tổ chức cung cấp dịch vụ đánh giá và chứng nhận hệ thống quản lý an toàn thực phẩm (FSMS) theo tiêu chuẩn TCVN ISO 22000 hoặc các yêu cầu chứng nhận FSMS cụ thể khác. Đối tượng chịu sự tác động gián tiếp bao gồm các tổ chức, doanh nghiệp trong chuỗi thực phẩm mong muốn đạt được chứng nhận FSMS, các cơ quan công nhận năng lực của tổ chức chứng nhận, và các bên liên quan có nhu cầu giám sát chất lượng an toàn thực phẩm.

Nội dung cốt lõi của Phần mở đầu và các Điều khoản đầu (Điều 1 đến Điều 4)

1. Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Quy định các yêu cầu cụ thể đối với tổ chức chứng nhận FSMS, đảm bảo các tổ chức này có đủ năng lực, hoạt động một cách nhất quán và khách quan.
• Hỗ trợ việc thừa nhận lẫn nhau giữa các tổ chức chứng nhận và kết quả chứng nhận trên toàn cầu, tạo thuận lợi cho thương mại quốc tế đối với các sản phẩm thực phẩm.
• Cung cấp các hướng dẫn cần thiết để đánh giá sự phù hợp của hệ thống quản lý an toàn thực phẩm của một tổ chức dựa trên các chuẩn mực đã được xác định.

2. Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Tiêu chuẩn này áp dụng các tài liệu viện dẫn bắt buộc sau đây, là những nền tảng không thể tách rời khi áp dụng TCVN ISO 22003-1:2025:
• TCVN ISO/IEC 17021-1:2015 (ISO/IEC 17021-1:2015) - Đánh giá sự phù hợp - Yêu cầu đối với tổ chức tiến hành đánh giá và chứng nhận hệ thống quản lý.
• TCVN ISO 22000 (ISO 22000) - Hệ thống quản lý an toàn thực phẩm - Yêu cầu đối với các tổ chức trong chuỗi thực phẩm.

3. Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

Tiêu chuẩn làm rõ các khái niệm chuyên ngành quan trọng nhằm tránh sự hiểu sai lệch trong quá trình đánh giá và chứng nhận, bao gồm:

• Hệ thống quản lý an toàn thực phẩm (FSMS - Food Safety Management System): Tập hợp các yếu tố tương quan hoặc tương tác của một tổ chức để thiết lập chính sách, mục tiêu và đạt được các mục tiêu về an toàn thực phẩm.
• Chương trình tiên quyết (PRP - Prerequisite Programme): Các điều kiện và hoạt động cơ bản cần thiết trong suốt chuỗi thực phẩm để duy trì môi trường vệ sinh phù hợp cho việc sản xuất, xử lý và cung cấp sản phẩm cuối cùng an toàn.
• Phân nhóm ngành (Category): Việc phân loại các hoạt động trong chuỗi thực phẩm (ví dụ: chăn nuôi, chế biến thực phẩm, sản xuất bao bì thực phẩm, dịch vụ ăn uống) để xác định năng lực kỹ thuật cần thiết của chuyên gia đánh giá và tính toán thời gian đánh giá phù hợp.

4. Nguyên tắc hoạt động (Điều 4)

• Thừa thừa kế toàn bộ các nguyên tắc cơ bản của TCVN ISO/IEC 17021-1, bao gồm: tính khách quan, năng lực chuyên môn, trách nhiệm, sự công khai, tính bảo mật và khả năng tiếp nhận, giải quyết các khiếu nại, khiếu kiện.
• Nhấn mạnh nguyên tắc tiếp cận dựa trên rủi ro đặc thù của ngành thực phẩm. Việc đánh giá và chứng nhận phải tập trung vào các mối nguy an toàn thực phẩm có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng.
• Đảm bảo rằng việc chứng nhận mang lại sự tin cậy cao nhất cho các cơ quan quản lý nhà nước, các đối tác thương mại và người tiêu dùng cuối cùng về khả năng kiểm soát an toàn thực phẩm của doanh nghiệp được chứng nhận.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO 22003-1:2025 có hiệu lực kể từ ngày ban hành theo quyết định của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền về khoa học và công nghệ. Tiêu chuẩn này thay thế cho các phiên bản cũ hơn nhằm cập nhật các xu hướng quản lý an toàn thực phẩm tiên tiến nhất trên thế giới, giúp các tổ chức chứng nhận tại Việt Nam nâng cao năng lực và hội nhập quốc tế sâu rộng.