Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11984-1:2017 (hoàn toàn tương đương với ISO 15242-1:2015) về Ổ lăn - Phương pháp đo rung - Phần 1: Vấn đề cơ bản, do Bộ Khoa học và Công nghệ công bố, quy định các phương pháp đo rung của ổ lăn quay trong điều kiện thử nghiệm được xác định trước nhằm đánh giá chất lượng và độ ổn định của sản phẩm.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan đến sản xuất, nhập khẩu, kiểm định chất lượng, thử nghiệm và sử dụng các loại ổ lăn tại Việt Nam. Phạm vi điều chỉnh cụ thể bao gồm:

• Thiết lập các phương pháp đo rung đối với các ổ lăn hướng tâm và ổ lăn chặn dạng đơn, hoạt động trong điều kiện thử nghiệm tiêu chuẩn với trục quay ổn định.
• Đưa ra các yêu cầu kỹ thuật đối với thiết bị đo, bao gồm cả việc hiệu chuẩn hệ thống đo lường để đảm bảo tính chính xác và đồng bộ.
• Không áp dụng trực tiếp cho các phép đo rung trong điều kiện vận hành thực tế của máy móc hoặc các thử nghiệm đặc thù ngoài điều kiện tiêu chuẩn.

Nội dung cốt lõi của Phần mở đầu và các Điều khoản đầu (Điều 1 đến Điều 4)

- Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Quy định chi tiết các phương pháp đo rung của ổ lăn quay (bao gồm cả ổ bi và ổ con lăn) trên các thiết bị thử nghiệm chuyên dụng.
• Thiết lập các điều kiện cơ bản về mặt vật lý và cơ học để đánh giá mức độ rung động, làm cơ sở cho việc kiểm soát chất lượng sản phẩm trong quá trình chế tạo và nghiệm thu.

- Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Tiêu chuẩn này viện dẫn các tài liệu quan trọng khác để đảm bảo tính đồng bộ trong hệ thống tiêu chuẩn quốc tế và quốc gia về ổ lăn, bao gồm các phần khác của bộ tiêu chuẩn TCVN 11984 (ISO 15242) liên quan đến ổ bi đỡ, ổ con lăn và các phương pháp đánh giá chuyên sâu.
• Các tài liệu viện dẫn là nền tảng bắt buộc để áp dụng chính xác các thuật ngữ, ký hiệu và phương pháp tính toán đi kèm.

- Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

• Định nghĩa rõ ràng các khái niệm kỹ thuật cốt lõi như: độ rung của ổ lăn, vận tốc rung, gia tốc rung, và dịch chuyển rung.
• Làm rõ các thuật ngữ liên quan đến dải tần số đo (tần số thấp, tần số trung bình, tần số cao) và các thông số đặc trưng cho đặc tính động học của ổ lăn khi quay.
• Thống nhất cách hiểu về các sai số đo lường, độ không đảm bảo đo và các yếu tố ảnh hưởng từ môi trường thử nghiệm đến kết quả đo rung.

- Các thông số đo lường cơ bản (Điều 4)

• Xác định các đại lượng vật lý chính được sử dụng để đánh giá độ rung, bao gồm giá trị hiệu dụng (RMS) của vận tốc rung hoặc gia tốc rung trong các dải tần số quy định.
• Quy định về việc lựa chọn dải tần số đo phù hợp với từng loại ổ lăn cụ thể nhằm phản ánh chính xác nhất các khuyết tật bề mặt hoặc sai lệch hình học của các chi tiết trong ổ lăn (vòng trong, vòng ngoài, con lăn, vòng cách).
• Yêu cầu về việc thiết lập các điều kiện biên ổn định như lực tải trọng hướng tâm, lực tải trọng dọc trục, và tốc độ quay của trục gá thử nghiệm để đảm bảo tính lặp lại của phép đo.

Hiệu lực thi hành

TCVN 11984-1:2017 có hiệu lực kể từ ngày được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố ban hành, tạo hành lang kỹ thuật thống nhất với tiêu chuẩn quốc tế ISO 15242-1:2015 trong lĩnh vực đo lường và thử nghiệm ổ lăn.