Tóm tắt Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11888:2017 về Gạo trắng (Từ Điều 1 đến Điều 4)

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11888:2017 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC/F1 Ngũ cốc và đậu đỗ biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Đây là văn bản kỹ thuật quan trọng quy định các yêu cầu chất lượng, thuật ngữ định nghĩa và phân loại đối với sản phẩm gạo trắng thương phẩm.

- Điều 1: Phạm vi áp dụng

• Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu đối với các loại gạo trắng thuộc loài Oryza sativa L. được xát từ thóc, dùng để tiêu dùng trực tiếp.
• Tiêu chuẩn này không áp dụng cho các sản phẩm chế biến từ gạo, gạo nếp, gạo đồ hoặc các loại gạo đặc sản có quy chuẩn riêng.

- Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần viện dẫn các tài liệu kỹ thuật liên quan sau đây. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản được nêu; đối với các tài liệu không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất:

• TCVN 9027 (ISO 24333) về Ngũ cốc và sản phẩm ngũ cốc - Lấy mẫu.
• TCVN 4995 (ISO 7301) về Gạo - Yêu cầu kỹ thuật và các phương pháp thử liên quan.

- Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn thiết lập hệ thống thuật ngữ chuẩn hóa để thống nhất cách hiểu trong giao dịch thương mại và kiểm định chất lượng:

• Gạo trắng (White rice/Milled rice): Là gạo thu được sau khi xát bỏ vỏ trấu, phôi và hầu hết hoặc toàn bộ lớp cám của hạt thóc.
• Hạt nguyên (Head rice): Hạt gạo không bị gãy hoặc phần hạt gạo còn lại có chiều dài lớn hơn hoặc bằng ba phần tư chiều dài trung bình của hạt nguyên vẹn cùng loại.
• Tấm (Broken rice): Phần hạt gạo bị gãy có chiều dài nhỏ hơn ba phần tư nhưng lớn hơn một phần tư chiều dài trung bình của hạt nguyên vẹn cùng loại.
• Hạt hư hỏng (Damaged kernels): Những hạt gạo bị biến đổi rõ ràng về màu sắc, hình dạng hoặc cấu trúc do bị mốc, sâu bệnh, ẩm ướt hoặc các nguyên nhân khác.
• Hạt vàng (Yellow kernels): Những hạt gạo có một phần hoặc toàn bộ nội nhũ chuyển sang màu vàng rõ rệt do quá trình tự nóng hoặc biến đổi sinh hóa.
• Hạt bạc bụng (Chalky kernels): Những hạt gạo (trừ gạo nếp) có từ một nửa diện tích bề mặt hạt trở lên có màu trắng đục như phấn.
• Hạt non (Immature kernels): Những hạt gạo chưa phát triển đầy đủ, thường nhỏ, mỏng hoặc có màu xanh lá cây.
• Tạp chất (Foreign matter): Tất cả các chất ngoài gạo trắng, bao gồm chất hữu cơ (như hạt cỏ, rác, côn trùng chết) và chất vô cơ (như đất, đá, cát).

- Điều 4: Phân loại gạo trắng

Gạo trắng được phân loại dựa trên các tiêu chí cụ thể về chiều dài hạt và tỷ lệ tấm nhằm phục vụ cho mục đích thương mại và đánh giá chất lượng:

• Phân loại theo chiều dài hạt gạo: Gạo trắng được chia thành các nhóm chính bao gồm gạo hạt dài (chiều dài trung bình của hạt gạo nguyên lớn hơn 6,0 mm), gạo hạt trung bình (chiều dài trung bình từ 5,2 mm đến 6,0 mm) và gạo hạt ngắn (chiều dài trung bình dưới 5,2 mm).
• Phân loại theo tỷ lệ tấm: Gạo trắng lưu thông trên thị trường thường được phân cấp chất lượng dựa trên tỷ lệ phần trăm khối lượng tấm tối đa cho phép, ví dụ như gạo 5% tấm, gạo 10% tấm, gạo 15% tấm, gạo 25% tấm và các mức tỷ lệ tấm khác theo thỏa thuận thương mại nhưng phải đáp ứng các giới hạn an toàn thực phẩm.