Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13346:2021 về Công trình phòng chống đất sụt trên đường ô tô - Yêu cầu khảo sát và thiết kế được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố năm 2021, đưa ra các quy định kỹ thuật mang tính chuẩn mực nhằm bảo đảm an toàn, bền vững cho hệ thống đường bộ trước hiểm họa sạt lở đất.

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các hoạt động khảo sát và thiết kế xây dựng mới, cải tạo, nâng cấp hoặc bảo trì, sửa chữa các công trình phòng chống đất sụt trên các cấp đường ô tô. Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực tư vấn thiết kế, khảo sát địa chất, thi công xây dựng và quản lý khai thác hệ thống đường bộ tại Việt Nam.

Quy định về phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Tiêu chuẩn này thiết lập các yêu cầu kỹ thuật bắt buộc và khuyến nghị đối với công tác khảo sát địa chất công trình, địa chất thủy văn và thiết kế các giải pháp công trình phòng chống đất sụt.
• Phạm vi điều chỉnh bao gồm cả các khu vực có nguy cơ sụt trượt cao dọc theo tuyến đường ô tô hiện hữu hoặc tuyến đường đang trong quá trình nghiên cứu khả thi, thiết kế kỹ thuật.

Hệ thống tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách hiệu quả, cần phối hợp sử dụng các tiêu chuẩn quốc gia liên quan về khảo sát đường ô tô, thiết kế đường ô tô, khảo sát địa chất công trình và các tiêu chuẩn về công trình bảo vệ nền đường.
• Các tài liệu viện dẫn chính bao gồm các tiêu chuẩn về thiết kế nền đường ô tô, khảo sát địa kỹ thuật, và các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về xây dựng công trình giao thông hiện hành.

Thuật ngữ và định nghĩa cốt lõi (Điều 3)

• Đất sụt (Landslide): Hiện tượng dịch chuyển của khối đất, đá trên sườn dốc hoặc taluy dưới tác dụng của trọng lực và các nhân tố kích hoạt khác như nước mưa, nước ngầm, động đất hoặc hoạt động nhân sinh.
• Công trình phòng chống đất sụt: Các kết cấu kỹ thuật được xây dựng nhằm mục đích ngăn ngừa, hạn chế hoặc triệt tiêu các nguyên nhân gây sụt trượt, hoặc trực tiếp giữ ổn định cho khối đất đá có nguy cơ sụt trượt.
• Biện pháp chủ động: Các giải pháp can thiệp trực tiếp vào khối trượt để tăng hệ số ổn định như tường chắn, neo trong đất, đóng cọc gia cường, thoát nước sâu.
• Biện pháp bị động: Các giải pháp giảm thiểu thiệt hại khi xảy ra sụt trượt như lưới đỡ đá rơi, rào chắn đá, hầm bảo vệ hoặc phân luồng tránh khu vực nguy hiểm.

Nguyên tắc chung trong khảo sát và thiết kế (Điều 4)

• Yêu cầu về khảo sát: Công tác khảo sát phải cung cấp đầy đủ, chính xác các số liệu về địa hình, địa chất công trình, địa chất thủy văn, khí tượng thủy văn và hiện trạng sụt trượt tại khu vực dự án. Khảo sát phải được thực hiện qua các giai đoạn từ khái quát đến chi tiết để xác định rõ ranh giới khối trượt, cung cấp thông số thiết kế tin cậy.
• Nguyên tắc thiết kế: Thiết kế công trình phòng chống đất sụt phải dựa trên kết quả tính toán ổn định tổng thể và cục bộ. Giải pháp thiết kế phải đảm bảo tính khả thi về mặt kỹ thuật, hiệu quả kinh tế, an toàn trong thi công và vận hành, đồng thời hạn chế tối đa tác động tiêu cực đến môi trường tự nhiên xung quanh.
• Lựa chọn giải pháp kỹ thuật: Ưu tiên kết hợp hài hòa giữa các giải pháp công trình (tường chắn, neo, cọc) và giải pháp phi công trình (trồng cỏ, thoát nước bề mặt, thoát nước ngầm) để tối ưu hóa hiệu quả bảo vệ nền đường.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13346:2021 có hiệu lực kể từ ngày được công bố và ban hành bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền, thay thế hoặc bổ sung cho các hướng dẫn kỹ thuật trước đây về khảo sát, thiết kế công trình chống sạt lở trên đường ô tô.