Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12828:2019 về Nước giải khát do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC/F9 Đồ uống biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật, phương pháp thử và các quy định quản lý liên quan đến sản phẩm nước giải khát lưu thông trên thị trường Việt Nam.

Phạm vi áp dụng và đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các sản phẩm nước giải khát được sản xuất công nghiệp hoặc thủ công dùng để uống trực tiếp. Tiêu chuẩn không áp dụng cho các sản phẩm nước khoáng thiên nhiên, nước uống đóng chai, nước ép trái cây, nước ép rau quả nguyên chất và các sản phẩm sữa.

Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu và kiểm định chất lượng nước giải khát tại Việt Nam.

Thuật ngữ và định nghĩa cốt lõi

• Nước giải khát (Soft drinks): Là sản phẩm được pha chế từ nước uống với các nguyên liệu tự nhiên hoặc tổng hợp, có thể có ga hoặc không có ga, có thể chứa nước quả, chất tạo ngọt, hương liệu và các phụ gia thực phẩm khác.
• Nước giải khát có ga (Carbonated soft drinks): Là nước giải khát được nạp khí carbon dioxide (CO2) trong quá trình sản xuất.
• Nước giải khát không có ga (Non-carbonated soft drinks): Là nước giải khát không nạp khí carbon dioxide (CO2).

Yêu cầu kỹ thuật đối với nguyên liệu

• Nước sử dụng để chế biến nước giải khát phải đáp ứng các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước sạch dùng cho mục đích sinh hoạt và ăn uống do Bộ Y tế ban hành.
• Các nguyên liệu khác như đường, chất tạo ngọt nhân tạo, chất điều chỉnh độ acid, chất bảo quản, chất tạo màu, hương liệu phải đảm bảo chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm và được phép sử dụng theo quy định pháp luật hiện hành.

Yêu cầu cảm quan đối với sản phẩm

• Trạng thái: Chất lỏng đồng nhất, không có tạp chất lạ nhìn thấy bằng mắt thường. Đối với các sản phẩm có chứa thạch, thịt quả hoặc các thành phần tự nhiên khác, cho phép có sự phân bố tự nhiên của các thành phần này trong chai hoặc lon.
• Màu sắc: Đặc trưng cho từng loại sản phẩm cụ thể theo công bố của nhà sản xuất, không có sự biến đổi màu sắc bất thường.
• Mùi vị: Thơm ngon, đặc trưng của sản phẩm, không có mùi vị lạ như mùi mốc, mùi chua do lên men ngoài ý muốn hoặc vị đắng khó chịu.

Yêu cầu lý - hóa

• Hàm lượng chất khô hòa tan (đo bằng khúc xạ kế ở 20 độ C) phải phù hợp với tiêu chuẩn công bố của nhà sản xuất đối với từng dòng sản phẩm cụ thể.
• Áp suất khí carbon dioxide (đối với nước giải khát có ga) đo ở nhiệt độ 20 độ C phải đạt mức tối thiểu theo quy định kỹ thuật để đảm bảo độ ga đặc trưng của sản phẩm khi đến tay người tiêu dùng.

Yêu cầu về an toàn thực phẩm

• Giới hạn kim loại nặng: Hàm lượng các kim loại nặng độc hại như chì (Pb), cadimi (Cd), asen (As) trong sản phẩm nước giải khát phải tuân thủ nghiêm ngặt các giới hạn tối đa cho phép theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành (QCVN 8-2:2011/BYT).
• Chỉ tiêu vi sinh vật: Sản phẩm phải đáp ứng các yêu cầu về giới hạn vi sinh vật (bao gồm tổng số vi sinh vật hiếu khí, coliforms, Escherichia coli, Clostridium perfringens, nấm men và nấm mốc) theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về ô nhiễm vi sinh vật trong thực phẩm (QCVN 8-3:2012/BYT).
• Phụ gia thực phẩm: Chỉ được phép sử dụng các chất phụ gia nằm trong danh mục được Bộ Y tế cho phép, đúng đối tượng sử dụng và không vượt quá liều lượng tối đa quy định.

Phương pháp thử và ghi nhãn

• Các chỉ tiêu cảm quan, lý - hóa, kim loại nặng và vi sinh vật được xác định theo các phương pháp thử tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) hoặc tiêu chuẩn quốc tế tương đương được quy định chi tiết trong văn bản.
• Việc ghi nhãn sản phẩm nước giải khát phải tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành về ghi nhãn hàng hóa và ghi nhãn dinh dưỡng đối với thực phẩm.

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12828:2019 có hiệu lực kể từ ngày công bố và là căn cứ pháp lý kỹ thuật quan trọng để các doanh nghiệp thực hiện tự công bố sản phẩm và cơ quan chức năng tiến hành thanh tra, kiểm tra chất lượng sản phẩm trên thị trường.