Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 101:2025/BNNMT về Chất lượng hạt giống lúa thuần được ban hành nhằm thiết lập các tiêu chuẩn kỹ thuật đồng bộ, bắt buộc áp dụng đối với chất lượng hạt giống lúa thuần lưu thông trên thị trường. Quy chuẩn này đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát chất lượng vật tư nông nghiệp đầu vào, bảo vệ quyền lợi của người sản xuất và nâng cao năng suất, chất lượng ngành trồng trọt.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

• Phạm vi điều chỉnh: Quy chuẩn này quy định các mức giới hạn chỉ tiêu chất lượng kỹ thuật, phương pháp thử, quy trình kiểm định và các yêu cầu về quản lý chất lượng đối với hạt giống lúa thuần (Oryza sativa L.) thuộc các cấp giống khác nhau trong quá trình sản xuất, nhập khẩu và lưu thông.
• Đối tượng áp dụng: Quy chuẩn áp dụng bắt buộc đối với tất cả các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước có hoạt động liên quan đến sản xuất, chế biến, kinh doanh, nhập khẩu, kiểm định, kiểm nghiệm và công bố hợp quy hạt giống lúa thuần tại Việt Nam.

Nội dung cốt lõi của các điều khoản đầu (Từ Điều 1 đến Điều 4)

Điều 1. Phạm vi điều chỉnh

Điều khoản này xác định rõ giới hạn pháp lý và kỹ thuật mà quy chuẩn bao phủ. Theo đó, quy chuẩn tập trung vào việc kiểm soát các chỉ tiêu chất lượng cơ bản của hạt giống lúa thuần bao gồm độ sạch, độ ẩm, tỷ lệ nảy mầm, tỷ lệ hạt khác giống và hạt cỏ dại nguy hại. Các quy định này áp dụng cho toàn bộ các phân khúc hạt giống lúa thuần từ cấp siêu nguyên chủng, nguyên chủng cho đến cấp xác nhận.

Điều 2. Đối tượng áp dụng

Xác định chi tiết các nhóm đối tượng chịu sự tác động trực tiếp của quy chuẩn, bao gồm:

• Các doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ gia đình và cá nhân thực hiện hoạt động nhân giống, sản xuất, gia công, đóng gói hạt giống lúa thuần.
• Các đơn vị nhập khẩu hạt giống lúa thuần từ nước ngoài vào thị trường Việt Nam.
• Các tổ chức chứng nhận hợp quy, phòng thử nghiệm, kiểm nghiệm viên được chỉ định thực hiện việc đánh giá sự phù hợp của hạt giống lúa thuần.
• Các cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành về trồng trọt và bảo vệ thực vật ở trung ương và địa phương.

Điều 3. Tài liệu viện dẫn

Quy chuẩn thiết lập mối liên kết chặt chẽ với các tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế hiện hành. Các tài liệu viện dẫn bao gồm các phương pháp thử nghiệm hạt giống, quy trình kiểm định đồng ruộng và các tiêu chuẩn kỹ thuật liên quan khác. Nguyên tắc áp dụng là khi các tài liệu viện dẫn có sự sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế thì sẽ áp dụng theo phiên bản mới nhất được công bố.

Điều 4. Thuật ngữ và định nghĩa

Để đảm bảo tính thống nhất trong cách hiểu và áp dụng pháp luật, quy chuẩn đưa ra định nghĩa chuẩn xác cho các thuật ngữ chuyên ngành:

• Hạt giống lúa thuần: Là hạt giống của các giống lúa tự thụ phấn, được nhân ra theo quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt để giữ nguyên đặc tính di truyền của giống gốc.
• Các cấp hạt giống: Định nghĩa rõ ràng về hạt giống tác giả, hạt giống siêu nguyên chủng, hạt giống nguyên chủng và hạt giống xác nhận nhằm phân loại chất lượng và mục đích sử dụng.
• Độ sạch: Tỷ lệ phần trăm khối lượng hạt của giống lúa thuần cần kiểm tra so với tổng khối lượng mẫu thử, loại trừ các tạp chất và hạt của cây trồng khác.
• Tỷ lệ nảy mầm: Tỷ lệ phần trăm số hạt nảy mầm bình thường trong điều kiện thử nghiệm tiêu chuẩn so với tổng số hạt đem thử.

Hiệu lực thi hành

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 101:2025/BNNMT có hiệu lực thi hành theo lộ trình quy định của cơ quan ban hành. Các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực giống cây trồng có trách nhiệm rà soát quy trình sản xuất, kiểm nghiệm để đảm bảo sản phẩm hạt giống lúa thuần đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật trước khi đưa ra lưu thông trên thị trường.