Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12992:2020 (hoàn toàn tương đương với ASEAN STAN 51:2016) quy định các yêu cầu kỹ thuật, chất lượng và phân nhóm đối với sản phẩm mướp quả tươi thương phẩm sau khi sơ chế và đóng gói.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các giống mướp thương phẩm được trồng từ loài mướp khía (Luffa acutangula (L.) Roxb.) và mướp hương hay còn gọi là mướp ta (Luffa aegyptiaca Mill. hoặc Luffa cylindrica (L.) Roem.) thuộc họ bầu bí (Cucurbitaceae). Sản phẩm được cung cấp dưới dạng quả tươi cho người tiêu dùng sau khi đã qua các công đoạn sơ chế và đóng gói thích hợp. Tiêu chuẩn này không áp dụng đối với các loại mướp quả tươi dùng trong công nghiệp chế biến hoặc mục đích lấy xơ mướp.

Yêu cầu tối thiểu về chất lượng (Điều 2)

Trong tất cả các hạng chất lượng, tùy thuộc vào các quy định đặc biệt cho từng hạng và dung sai cho phép, mướp quả tươi phải đáp ứng các tiêu chuẩn tối thiểu sau đây:

• Quả mướp phải còn nguyên vẹn, không bị dập nát, nứt vỡ hoặc hư hỏng nghiêm trọng làm ảnh hưởng đến cấu trúc quả.
• Quả phải lành lặn, không bị thối hỏng hoặc suy giảm chất lượng đến mức không còn phù hợp cho việc tiêu dùng.
• Bề mặt quả phải sạch sẽ, hầu như không có tạp chất hữu cơ hoặc vô cơ nhìn thấy được bằng mắt thường.
• Hầu như không bị ảnh hưởng bởi các loại sinh vật hại gây tổn hại đến ngoại quan của sản phẩm.
• Hầu như không bị hư hỏng do sinh vật hại gây ra đối với phần thịt quả bên trong.
• Không bị ẩm ướt bất thường ở vỏ ngoài, trừ trường hợp ngưng tụ nước tự nhiên do vừa đưa ra khỏi môi trường bảo quản lạnh.
• Không có mùi và/hoặc vị lạ từ môi trường bên ngoài tác động vào.
• Quả phải có ngoại quan tươi, kết cấu chắc chắn, không bị héo, mềm hoặc mất nước.
• Đạt độ phát triển sinh học phù hợp nhưng không được quá già, không bị xơ hóa hoặc hóa gỗ ở phần ruột và hạt.

Phân cấp chất lượng sản phẩm (Điều 3)

Mướp quả tươi được phân chia thành hai hạng chất lượng chính dựa trên các tiêu chí về ngoại quan, độ đồng đều và mức độ khuyết tật:

• Hạng I: Áp dụng cho các quả mướp có chất lượng tốt, mang đầy đủ các đặc tính đặc trưng của giống về cả hình dáng, kích thước và màu sắc. Quả không được có các khuyết tật, ngoại trừ các khuyết tật rất nhẹ trên bề mặt vỏ với điều kiện không làm ảnh hưởng đến ngoại quan chung, chất lượng và cách trình bày của sản phẩm trong bao bì.
• Hạng II: Bao gồm các quả mướp không được xếp vào hạng I nhưng vẫn đáp ứng đầy đủ các yêu cầu tối thiểu nêu trên. Quả có thể có các khuyết tật nhẹ về hình dáng, màu sắc hoặc các vết xước nhẹ trên vỏ do cọ xát cơ học, miễn là vẫn giữ được các đặc tính cơ bản về chất lượng và độ bền của sản phẩm.

Quy định về kích cỡ và độ đồng đều (Điều 4)

Kích cỡ của mướp quả tươi được xác định bằng chiều dài quả hoặc theo khối lượng quả, tùy thuộc vào yêu cầu thương mại và đặc tính sinh học của từng giống mướp cụ thể:

• Việc phân loại kích cỡ nhằm đảm bảo độ đồng đều tối đa của sản phẩm khi được đóng gói trong cùng một đơn vị bao bì.
• Sự chênh lệch về kích cỡ giữa các quả trong cùng một bao gói phải nằm trong giới hạn dung sai cho phép theo quy định của tiêu chuẩn thương mại hiện hành.

Hiệu lực thi hành

TCVN 12992:2020 có hiệu lực kể từ ngày công bố, đóng vai trò làm căn cứ kỹ thuật thống nhất cho các hoạt động kiểm soát chất lượng, lưu thông phân phối trong nước và phục vụ hoạt động xuất nhập khẩu mướp quả tươi giữa Việt Nam và các quốc gia trong khu vực ASEAN.