Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 97:2025/BGTVT về Thiết bị nâng trên các công trình biển do Bộ Giao thông vận tải ban hành quy định các yêu cầu kỹ thuật an toàn và quản lý chất lượng đối với các thiết bị nâng được lắp đặt, sử dụng trên các công trình biển thuộc phạm vi quản lý nhà nước.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Quy chuẩn này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan đến thiết kế, chế tạo, hoán cải, sửa chữa, nhập khẩu, kiểm định và vận hành các thiết bị nâng trên các công trình biển tại Việt Nam. Các thiết bị nâng thuộc phạm vi điều chỉnh bao gồm cần trục, thang máy và các thiết bị nâng hạ chuyên dụng khác hoạt động trong môi trường biển.

Quy định chung (Chương 1)

Chương này thiết lập các định nghĩa cơ bản, giải thích thuật ngữ chuyên ngành và đưa ra các nguyên tắc chung về quản lý, giám sát kỹ thuật đối với thiết bị nâng trên công trình biển nhằm bảo đảm an toàn tuyệt đối cho người lao động và công trình trong quá trình vận hành.

Quy định kỹ thuật đối với cần trục (Chương 2)

• Thiết lập giới hạn làm việc an toàn: Chương này đưa ra các quy định nhằm xác định giới hạn làm việc an toàn cho cần trục trong các điều kiện vận hành cụ thể. Việc thiết lập các tải trọng làm việc an toàn phải dựa trên ứng suất đơn vị cho phép, tải trọng hệ số và các hệ số thiết kế định trước.
• Xác định lực và tải trọng tác động: Các mục từ 2.3.4 đến 2.3.6 quy định chi tiết về các lực và tải trọng tác động lên cần trục trong các điều kiện và trạng thái vận hành khác nhau. Nhà thiết kế bắt buộc phải xem xét toàn diện các yếu tố này để xác định chính xác giới hạn làm việc an toàn cho từng điều kiện cụ thể.
• Giới hạn ứng suất và tải trọng thành phần: Quá trình thiết kế phải bảo đảm các lực và tải trọng tác động không gây ra ứng suất hoặc tải trọng thành phần vượt quá mức cho phép được quy định trong quy chuẩn, bao gồm ứng suất cho phép, lực kéo cho phép của cáp tời chính và mô men lật cho phép của bệ đỡ cần trục.
• Yêu cầu về tốc độ nâng hạ: Tại Mục 2.3.4.5.3 quy định tốc độ nâng hạ tối thiểu của thiết bị phải đạt ít nhất là 2 ft/min.
• Tải trọng ở trạng thái không làm việc: Mục 2.3.5 xác định cụ thể các loại tải trọng mà cần trục phải chịu khi không hoạt động. Cần trục phải được thiết kế đủ khả năng chống chịu các tải trọng này mà không vượt quá mức ứng suất cho phép cũng như các hệ số an toàn được quy định tương ứng.

Quy định kỹ thuật đối với thang máy (Chương 3)

• Phạm vi áp dụng cho thang máy: Quy chuẩn đưa ra các yêu cầu kỹ thuật đối với các loại thang máy phục vụ việc nâng hạ, vận chuyển con người và hàng hóa trên công trình biển. Cabin của thang máy có thể được treo bằng dây cáp, xích hoặc được nâng đỡ bởi một hoặc nhiều xy lanh thủy lực, di chuyển theo phương thẳng đứng với góc nghiêng không vượt quá 15 độ so với phương thẳng đứng.
• Các trường hợp ngoại lệ không áp dụng: Quy chuẩn loại trừ không áp dụng các quy định của Chương này đối với một số loại thiết bị nâng hạ đặc thù bao gồm: thang máy kiểu bánh răng - thanh răng, thang máy trục vít, thang máy sử dụng trong hầm mỏ, thang máy sân khấu, các thiết bị có lồng hoặc thùng nâng hạ tự động, cùng các thiết bị chuyên dụng phục vụ công tác xây lắp và bảo dưỡng.

Công tác kiểm định kỹ thuật (Chương 4)

Quy định chi tiết về quy trình, nội dung và chu kỳ kiểm định kỹ thuật an toàn đối với các thiết bị nâng trên công trình biển. Công tác kiểm định phải được thực hiện bởi các tổ chức kiểm định có thẩm quyền nhằm đánh giá thực trạng kỹ thuật, phát hiện kịp thời các hư hỏng, khiếm khuyết để bảo đảm thiết bị luôn đủ điều kiện vận hành an toàn.

Hiệu lực thi hành

Do các thông tin chi tiết về ngày ban hành và ngày có hiệu lực chưa được xác định cụ thể trong văn bản trích xuất, việc áp dụng Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 97:2025/BGTVT sẽ tuân thủ theo lộ trình và quyết định thi hành chính thức từ Bộ Giao thông vận tải.