Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 101:2018/BGTVT do Bộ Giao thông vận tải ban hành quy định các yêu cầu kỹ thuật và quản lý đối với cơ sở đóng mới, sửa chữa tàu biển tại Việt Nam, nhằm đảm bảo an toàn kỹ thuật, phòng ngừa ô nhiễm môi trường và nâng cao năng lực sản xuất của ngành công nghiệp đóng tàu.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

Quy chuẩn này quy định các yêu cầu tối thiểu về cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhân lực và hệ thống quản lý chất lượng đối với các cơ sở thực hiện việc đóng mới, hoán cải và sửa chữa tàu biển. Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan đến thiết kế, xây dựng, vận hành cơ sở đóng mới, sửa chữa tàu biển; các cơ quan đăng kiểm và cơ quan quản lý nhà nước liên quan đến công tác kiểm tra, giám sát và đánh giá năng lực các cơ sở này.

Nội dung cốt lõi của Quy chuẩn QCVN 101:2018/BGTVT

Quy chuẩn được xây dựng với cấu trúc chặt chẽ, tập trung vào hai nội dung trọng tâm sau:

Chương 1: Quy định chung

• Phạm vi điều chỉnh: Xác định giới hạn áp dụng của quy chuẩn đối với các loại hình cơ sở đóng mới, hoán cải và sửa chữa tàu biển hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam.
• Đối tượng áp dụng: Quy định rõ trách nhiệm tuân thủ của các doanh nghiệp đóng tàu, các tổ chức đăng kiểm trong quá trình đánh giá và cấp chứng nhận năng lực cơ sở.
• Giải thích từ ngữ: Định nghĩa chi tiết các thuật ngữ chuyên ngành như cơ sở đóng mới, cơ sở sửa chữa, triền, đà, đốc nổi, ụ khô, bến trang trí, trang thiết bị nâng hạ và các khái niệm kỹ thuật liên quan khác để đảm bảo tính thống nhất khi áp dụng thực tế.

Chương 2: Quy định về cơ sở vật chất, trang thiết bị

• Yêu cầu về mặt bằng và nhà xưởng: Quy định diện tích mặt bằng sản xuất phải phù hợp với quy mô đóng mới và sửa chữa tàu. Hệ thống nhà xưởng (nhà xưởng gia công vỏ tàu, xưởng cơ khí, xưởng sơn, xưởng lắp ráp phân đoạn) phải được bố trí hợp lý theo quy trình công nghệ, đảm bảo che chắn thời tiết và thông gió tốt.
• Yêu cầu về trang thiết bị công nghệ: Các cơ sở phải được trang bị đầy đủ máy móc, thiết bị phục vụ sản xuất bao gồm thiết bị nâng hạ (cần cẩu, cổng trục) có tải trọng phù hợp; máy gia công kim loại (máy cắt, máy uốn, máy hàn); thiết bị làm sạch bề mặt và sơn; thiết bị kiểm tra không phá hủy (NDT) và các dụng cụ đo lường được hiệu chuẩn định kỳ.
• Hệ thống công trình thủy công: Quy định nghiêm ngặt về kết cấu, khả năng chịu lực và tính an toàn của triền, đà, ụ tàu (ụ khô, ụ nổi), bến phao và bến trang trí tàu. Các công trình này phải được kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ để đảm bảo an toàn trong quá trình đưa tàu lên, hạ thủy hoặc neo đậu sửa chữa.
• Hệ thống hạ tầng kỹ thuật phụ trợ: Yêu cầu về mạng lưới cung cấp năng lượng ổn định bao gồm nguồn điện sản xuất, hệ thống khí nén, hệ thống cấp nước kỹ thuật, hệ thống cung cấp oxy và gas phục vụ công tác hàn cắt.
• An toàn lao động, phòng chống cháy nổ và bảo vệ môi trường: Cơ sở phải thiết lập hệ thống phòng cháy chữa cháy hoàn chỉnh, có phương án ứng phó sự cố tràn dầu, thu gom và xử lý triệt để các nguồn chất thải nguy hại, nước thải công nghiệp, rác thải sinh hoạt phát sinh trong quá trình thi công theo đúng quy định pháp luật hiện hành.

Hiệu lực thi hành

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 101:2018/BGTVT có hiệu lực thi hành theo quyết định ban hành của Bộ Giao thông vận tải. Các cơ sở đóng mới, sửa chữa tàu biển đang hoạt động phải tiến hành rà soát, nâng cấp trang thiết bị và cơ sở vật chất để đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật được quy định trong văn bản này.