Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 04:2020/BCT do Bộ Công Thương ban hành quy định các yêu cầu kỹ thuật, phương pháp thử và quy định quản lý chất lượng đối với tiền chất thuốc nổ sử dụng để sản xuất vật liệu nổ công nghiệp. Quy chuẩn này đóng vai trò quan trọng trong việc thiết lập hàng rào kỹ thuật nhằm bảo đảm an toàn, phòng chống cháy nổ và kiểm soát chặt chẽ chất lượng nguồn nguyên liệu đầu vào cho ngành sản xuất vật liệu nổ công nghiệp tại Việt Nam.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Quy chuẩn áp dụng đối với các hoạt động sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh, sử dụng và kiểm tra chất lượng tiền chất thuốc nổ (chủ yếu là Amoni nitrat cấp thuốc nổ) trên lãnh thổ Việt Nam. Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan trực tiếp đến tiền chất thuốc nổ, các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền và các tổ chức đánh giá sự phù hợp được chỉ định.

Quy định về kỹ thuật và chỉ tiêu chất lượng cốt lõi

• Hàm lượng Amoni nitrat (NH4NO3) tính theo phần trăm khối lượng khô phải đạt tỷ lệ tối thiểu cực kỳ nghiêm ngặt nhằm bảo đảm hiệu quả và tính ổn định khi chế biến thành thuốc nổ.
• Hàm lượng chất không tan trong nước phải được khống chế ở mức tối thiểu để tránh gây tạp chất, ảnh hưởng đến độ nhạy và tính năng an toàn của vật liệu nổ thành phẩm.
• Độ ẩm và hàm lượng nước tự do phải nằm trong giới hạn cho phép để ngăn ngừa hiện tượng vón cục, chảy rữa trong quá trình lưu kho và bảo quản.
• Hàm lượng các tạp chất hữu cơ, kim loại nặng và các muối halogen phải được kiểm soát chặt chẽ dưới ngưỡng quy định nhằm loại trừ nguy cơ tự phân hủy hoặc kích nổ ngoài ý muốn dưới tác động của nhiệt độ và môi trường.
• Trạng thái vật lý và màu sắc của tiền chất phải đồng nhất, không lẫn tạp chất cơ học ngoại lai có thể nhìn thấy bằng mắt thường.

Phương pháp thử nghiệm xác định các chỉ tiêu chất lượng

• Phương pháp xác định ngoại quan được thực hiện bằng cách quan sát trực tiếp mẫu thử dưới ánh sáng tự nhiên để đánh giá màu sắc và độ đồng nhất.
• Phương pháp xác định hàm lượng Amoni nitrat được thực hiện thông qua các phản ứng hóa học chuẩn độ chuyên dụng hoặc sử dụng thiết bị phân tích hiện đại để bảo đảm độ chính xác tuyệt đối.
• Phương pháp xác định độ ẩm được thực hiện bằng cách sấy mẫu ở nhiệt độ quy định đến khối lượng không đổi hoặc sử dụng phương pháp chuẩn độ Karl Fischer đối với các yêu cầu kỹ thuật đặc thù.
• Phương pháp xác định hàm lượng chất không tan trong nước và các tạp chất hóa học khác tuân thủ theo các tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) hoặc tiêu chuẩn quốc tế tương đương được thừa nhận.

Quy định về quản lý chất lượng và công bố hợp quy

• Tiền chất thuốc nổ Amoni nitrat sản xuất trong nước hoặc nhập khẩu phải được đánh giá sự phù hợp và công bố hợp quy trước khi đưa ra lưu thông trên thị trường.
• Phương thức đánh giá sự phù hợp được thực hiện bởi tổ chức chứng nhận được Bộ Công Thương chỉ định, áp dụng theo các phương thức thử nghiệm mẫu điển hình và đánh giá quá trình sản xuất hoặc kiểm tra theo từng lô hàng hóa nhập khẩu.
• Sản phẩm sau khi được chứng nhận hợp quy phải được gắn dấu hợp quy (CR) trên bao bì hoặc nhãn mác sản phẩm một cách rõ ràng, dễ thấy trước khi lưu thông.

Quy định về bao gói, ghi nhãn, vận chuyển và bảo quản

• Bao bì chứa đựng tiền chất thuốc nổ phải được làm từ vật liệu bền chắc, có khả năng chống thấm nước, chống ẩm tốt và không gây phản ứng hóa học với chất chứa bên trong.
• Nhãn sản phẩm phải ghi đầy đủ các thông tin bắt buộc theo quy định của pháp luật về ghi nhãn hàng hóa, bao gồm tên hóa chất, công thức hóa học, hàm lượng, thông tin nhà sản xuất, hướng dẫn an toàn và các biểu tượng cảnh báo nguy hiểm.
• Kho chứa bảo quản tiền chất phải bảo đảm khô ráo, thông thoáng, có hệ thống phòng cháy chữa cháy đạt chuẩn và tuyệt đối không được để chung với các chất dễ cháy, chất khử hoặc nguồn nhiệt trực tiếp.
• Quá trình vận chuyển phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về vận chuyển hàng nguy hiểm, có phương tiện chuyên dụng và giấy phép vận chuyển theo quy định của pháp luật.

Hiệu lực thi hành và trách nhiệm tổ chức thực hiện

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 04:2020/BCT bắt buộc áp dụng đối với mọi doanh nghiệp hoạt động trong chuỗi cung ứng tiền chất thuốc nổ tại Việt Nam. Các cơ quan quản lý thị trường và cơ quan kiểm tra chất lượng sản phẩm hàng hóa thuộc Bộ Công Thương có trách nhiệm thanh tra, kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất việc tuân thủ các quy định tại Quy chuẩn này nhằm bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối trong hoạt động hóa chất và vật liệu nổ công nghiệp.