Nghị định 67/2011/NĐ-CP được ban hành bởi Chính phủ nhằm hướng dẫn chi tiết thi hành một số điều của Luật Thuế bảo vệ môi trường, tập trung vào các quy định về đối tượng chịu thuế, căn cứ tính thuế, phương pháp khai thuế, nộp thuế và hoàn thuế bảo vệ môi trường.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Nghị định này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân có hoạt động sản xuất, nhập khẩu hàng hóa thuộc đối tượng chịu thuế bảo vệ môi trường tại Việt Nam. Phạm vi điều chỉnh bao gồm các quy định chi tiết về việc xác định đối tượng chịu thuế, số lượng hàng hóa tính thuế, mức thuế suất, quy trình khai, nộp thuế và các trường hợp được hoàn thuế bảo vệ môi trường.

Quy định chi tiết về đối tượng chịu thuế bảo vệ môi trường

Nghị định làm rõ các nhóm hàng hóa chịu thuế bảo vệ môi trường bao gồm:

• Xăng, dầu, mỡ nhờn: Chỉ áp dụng đối với các loại xăng, dầu, mỡ nhờn có nguồn gốc hóa thạch. Trường hợp sử dụng nhiên liệu hỗn hợp chứa nhiên liệu sinh học và xăng, dầu, mỡ nhờn gốc hóa thạch thì chỉ tính thu thuế đối với phần gốc hóa thạch có trong hỗn hợp.
• Dung dịch hydro-chloro-fluoro-carbon (HCFC): Được xác định cụ thể là loại gas dùng làm môi chất sử dụng trong các thiết bị làm lạnh và trong ngành công nghiệp bán dẫn.
• Túi ni lông (túi nhựa): Là loại túi, bao bì nhựa mỏng được làm từ màng nhựa đơn HDPE (high density polyethylene resin), LDPE (Low density polyethylen) hoặc LLDPE (Linear low density polyethylen resin). Quy định này loại trừ các loại bao bì đóng gói sẵn hàng hóa và túi ni lông đáp ứng đầy đủ các tiêu chí thân thiện với môi trường theo quy định của Bộ Tài nguyên và Môi trường.
• Các loại hóa chất hạn chế sử dụng: Bao gồm thuốc diệt cỏ, thuốc trừ mối, thuốc bảo quản lâm sản và thuốc khử trùng kho thuộc loại hạn chế sử dụng. Chi tiết danh mục thực hiện theo quy định tại Nghị quyết số 1269/2011/UBTVQH12 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về biểu thuế bảo vệ môi trường.

Căn cứ và phương pháp tính thuế bảo vệ môi trường

• Số lượng hàng hóa tính thuế: Được xác định theo quy định của Luật Thuế bảo vệ môi trường. Đối với nhiên liệu hỗn hợp (xăng dầu sinh học), số lượng tính thuế chỉ tính trên lượng xăng, dầu, mỡ nhờn gốc hóa thạch thực tế có trong hỗn hợp đó.
• Mức thuế suất: Áp dụng mức thuế cụ thể đối với từng loại hàng hóa chịu thuế theo đúng Biểu thuế bảo vệ môi trường hiện hành do Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành.

Quy trình khai thuế, tính thuế và nộp thuế

Việc khai, nộp thuế bảo vệ môi trường được thực hiện theo các nguyên tắc chặt chẽ sau:

• Thời hạn khai thuế: Đối với hàng hóa sản xuất trong nước dùng để bán ra, trao đổi, tiêu dùng nội bộ hoặc tặng cho, người nộp thuế thực hiện khai và nộp thuế theo tháng. Đối với hàng hóa nhập khẩu hoặc nhập khẩu ủy thác, việc khai và nộp thuế được thực hiện theo từng lần phát sinh.
• Đối với mặt hàng xăng dầu: Các công ty kinh doanh xăng dầu đầu mối chịu trách nhiệm khai, nộp thuế bảo vệ môi trường vào ngân sách nhà nước đối với lượng xăng dầu xuất, bán (bao gồm cả xuất tiêu dùng nội bộ, trao đổi sản phẩm hàng hóa khác, xuất trả hàng nhập khẩu ủy thác hoặc bán cho các tổ chức, cá nhân khác; ngoại trừ việc bán cho các công ty kinh doanh xăng dầu đầu mối khác) tại địa phương nơi kê khai, nộp thuế giá trị gia tăng.
• Đối với mặt hàng than: Áp dụng nguyên tắc than tiêu thụ nội địa phải khai và nộp thuế bảo vệ môi trường; trong khi đó, than xuất khẩu không thuộc đối tượng chịu thuế bảo vệ môi trường. Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương hướng dẫn cụ thể nội dung này.
• Nguyên tắc nộp thuế một lần: Thuế bảo vệ môi trường chỉ phải nộp một lần duy nhất đối với hàng hóa sản xuất hoặc nhập khẩu. Trường hợp hàng hóa đã xuất khẩu và đã nộp thuế nhưng sau đó phải tái nhập khẩu trở lại Việt Nam thì không phải nộp thuế bảo vệ môi trường khi nhập khẩu.

Quy định về hoàn thuế bảo vệ môi trường

Nghị định quy định việc hoàn thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu như sau:

• Người nộp thuế được hoàn lại số thuế bảo vệ môi trường đã nộp tương ứng với lượng xăng dầu thực tế đã cung ứng cho các đối tượng được hoàn thuế theo quy định tại Khoản 2 Điều 11 Luật Thuế bảo vệ môi trường.
• Người nộp thuế phải tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của các số liệu kê khai đề nghị hoàn thuế.
• Trình tự, thủ tục hoàn thuế được thực hiện đồng bộ theo các quy định của pháp luật về quản lý thuế và pháp luật về hải quan.

Hiệu lực thi hành và trách nhiệm hướng dẫn

Nghị định 67/2011/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2012.

Kể từ ngày Nghị định này có hiệu lực, các quy định về thu phí xăng, dầu tại Nghị định số 78/2000/NĐ-CP ngày 26 tháng 12 năm 2000 của Chính phủ về phí xăng dầu và Quyết định số 03/2009/QĐ-TTg ngày 09 tháng 01 năm 2009 của Thủ tướng Chính phủ về điều chỉnh mức thu phí xăng, dầu chính thức hết hiệu lực thi hành.

Bộ Tài chính chịu trách nhiệm hướng dẫn thi hành Nghị định này. Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành Nghị định.