Lệnh công bố Luật phòng, chống thiên tai năm 2013 được ban hành bởi Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam nhằm công bố Luật phòng, chống thiên tai số 33/2013/QH13 đã được Quốc hội khóa XIII thông qua tại kỳ họp thứ 5 ngày 19 tháng 6 năm 2013. Đây là văn bản pháp lý nền tảng, thiết lập hệ thống quy định toàn diện nhằm chủ động phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả do thiên tai gây ra, bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân và nhà nước.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng (Điều 1 và Điều 2)

Văn bản xác định rõ ranh giới pháp lý và các chủ thể chịu sự điều chỉnh của Luật phòng, chống thiên tai:

• Phạm vi điều chỉnh: Quy định chi tiết về các hoạt động phòng, chống thiên tai; quyền và nghĩa vụ của cơ quan, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân tham gia vào công tác này; quy định về trách nhiệm quản lý nhà nước cũng như các nguồn lực bảo đảm cho hoạt động phòng, chống thiên tai.
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng rộng rãi đối với mọi cơ quan, tổ chức, hộ gia đình và cá nhân Việt Nam; các tổ chức, cá nhân nước ngoài, tổ chức quốc tế đang sinh sống, hoạt động hoặc tham gia hỗ trợ phòng, chống thiên tai tại Việt Nam.

Giải thích từ ngữ và nhận diện thiên tai (Điều 3)

Để đảm bảo tính thống nhất trong áp dụng pháp luật, văn bản đưa ra các định nghĩa pháp lý cốt lõi:

• Thiên tai: Được định nghĩa là hiện tượng tự nhiên bất thường có thể gây thiệt hại về người, tài sản, môi trường, điều kiện sống và các hoạt động kinh tế - xã hội. Các loại hình thiên tai cụ thể bao gồm: bão, áp thấp nhiệt đới, lốc, sét, mưa lớn, lũ, lũ quét, ngập lụt, sạt lở đất, động đất, sóng thần, hạn hán, xâm nhập mặn, sương muối và các hiện tượng thời tiết cực đoan khác.
• Hoạt động phòng, chống thiên tai: Là một chu trình khép kín và liên tục, bao gồm ba giai đoạn chính: phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả.
• Đối tượng dễ bị tổn thương: Nhóm người có đặc điểm đặc thù dễ bị tác động tiêu cực bởi thiên tai, bao gồm trẻ em, người cao tuổi, phụ nữ đang mang thai hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi, người khuyết tật, người bị bệnh hiểm nghèo và người nghèo.

Các nguyên tắc cơ bản trong phòng, chống thiên tai (Điều 4)

Hoạt động phòng, chống thiên tai tại Việt Nam phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc chủ đạo sau:

• Phải thực hiện theo nguyên tắc phòng ngừa chủ động, ứng phó kịp thời, khắc phục khẩn trương và hiệu quả, trong đó lấy phòng ngừa là giai đoạn trọng tâm và cốt lõi.
• Phòng, chống thiên tai là trách nhiệm chung của toàn xã hội, trong đó Nhà nước đóng vai trò chủ đạo, lực lượng vũ trang nhân dân làm nòng cốt, kết hợp với sự tham gia tích cực của tổ chức, cá nhân và cộng đồng.
• Áp dụng triệt để phương châm "bốn tại chỗ", bao gồm: chỉ huy tại chỗ; lực lượng tại chỗ; phương tiện, vật tư tại chỗ; hậu cần tại chỗ.
• Nội dung phòng, chống thiên tai phải được lồng ghép vào quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của cả nước, từng địa phương và quy hoạch phát triển ngành.
• Bảo đảm tính nhân đạo, công bằng, minh bạch và bình đẳng giới; ưu tiên bảo vệ và hỗ trợ các đối tượng dễ bị tổn thương trong mọi tình huống thiên tai.

Hiệu lực thi hành

Luật phòng, chống thiên tai năm 2013 chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 5 năm 2014, thay thế cho Pháp lệnh phòng, chống lụt, bão năm 1993 và các văn bản sửa đổi, bổ sung liên quan.