Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14223-2:2024 về Máy và thiết bị sản xuất, xử lý và gia công kính phẳng - Yêu cầu an toàn - Phần 2: Thiết bị lưu giữ, xếp dỡ và vận chuyển ngoài nhà máy được ban hành nhằm thiết lập các tiêu chuẩn kỹ thuật và quy tắc an toàn nghiêm ngặt đối với các loại máy móc, thiết bị chuyên dụng phục vụ quá trình lưu kho, bốc xếp và vận chuyển kính tấm bên ngoài phạm vi nhà xưởng sản xuất.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu an toàn kỹ thuật đối với thiết kế, chế tạo, lắp đặt và vận hành các thiết bị phụ trợ, phương tiện vận chuyển chuyên dụng ngoài nhà máy. Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu, kiểm định và sử dụng các thiết bị nâng hạ, giá đỡ, xe vận chuyển kính phẳng trên phạm vi lãnh thổ Việt Nam.

Các thuật ngữ và định nghĩa quan trọng (Điều 1 đến Điều 4)

• Thiết bị lưu giữ ngoài nhà máy: Hệ thống các giá đỡ, khung chữ A, khung chữ L hoặc các kết cấu cơ khí chuyên dụng được bố trí ngoài trời hoặc trong kho bãi hở để chứa các kiện kính phẳng.
• Thiết bị xếp dỡ và vận chuyển: Bao gồm các loại cần cẩu, thiết bị nâng bằng chân không (vacuum lifters), xe nâng chuyên dụng và các cơ cấu kẹp cơ học được thiết kế riêng cho việc di chuyển kính tấm lớn.
• Kính phẳng: Các loại kính tấm nổi, kính cường lực, kính dán an toàn hoặc kính hộp chưa qua lắp dựng vào công trình.

Yêu cầu an toàn kỹ thuật đối với thiết bị lưu giữ (Điều 5 và các nội dung liên quan)

• Độ bền cơ học và tính ổn định kết cấu: Các giá đỡ và khung chứa kính phải được tính toán thiết kế chịu được tải trọng tĩnh của kính và tải trọng động do gió, bão hoặc các tác động ngoại cảnh ngoài trời. Hệ số an toàn của kết cấu thép phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn chịu lực hiện hành.
• Hệ thống chống lật và trượt: Thiết bị lưu giữ phải tích hợp các cơ cấu khóa, chốt chặn hoặc dây đai an toàn để ngăn ngừa hoàn toàn nguy cơ đổ nhào hoặc trượt đổ của các tấm kính khi có rung động hoặc gió lớn.
• Bề mặt tiếp xúc an toàn: Tất cả các điểm tiếp xúc trực tiếp giữa khung đỡ và kính phải được lót bằng vật liệu đàn hồi (như cao su, gỗ mềm hoặc chất dẻo chuyên dụng) để tránh tập trung ứng suất gây vỡ kính cục bộ.

Yêu cầu an toàn trong quá trình xếp dỡ và vận chuyển ngoài nhà máy

• Thiết bị nâng hạ bằng chân không: Phải trang bị hệ thống cảnh báo áp suất chân không thấp bằng âm thanh và ánh sáng. Hệ thống nguồn dự phòng phải đảm bảo duy trì lực hút tối thiểu trong một khoảng thời gian quy định khi xảy ra sự cố mất nguồn điện chính để kịp thời hạ tải an toàn.
• Cơ cấu kẹp cơ học: Phải có cơ chế tự khóa khi chịu tải, đảm bảo lực kẹp phân bổ đều và không làm biến dạng hoặc rạn nứt mép kính trong suốt quá trình nâng chuyển.
• Phương tiện vận chuyển đường bộ: Xe chở kính chuyên dụng phải có hệ thống khung giá đỡ cố định chắc chắn vào sàn xe. Quy trình xếp dỡ lên xuống xe phải được thực hiện tại khu vực bằng phẳng, có rào chắn cảnh báo và người hướng dẫn an toàn chuyên nghiệp.

Biện pháp phòng ngừa rủi ro và bảo vệ người lao động

• Vùng nguy hiểm và khoảng cách an toàn: Phải xác định rõ vùng nguy hiểm xung quanh khu vực vận hành thiết bị xếp dỡ kính. Nghiêm cấm người không có nhiệm vụ đi vào vùng hoạt động của cần cẩu hoặc thiết bị nâng chân không.
• Trang bị bảo hộ lao động cá nhân (PPE): Người lao động tham gia quá trình xếp dỡ, vận chuyển kính ngoài nhà máy bắt buộc phải được trang bị mũ bảo hộ, giày chống đâm thủng, găng tay chống cắt chuyên dụng và kính bảo hộ mắt.
• Tài liệu hướng dẫn và cảnh báo: Trên mỗi thiết bị phải dán nhãn cảnh báo nguy hiểm rõ ràng, ghi rõ tải trọng làm việc an toàn tối đa (WLL) và các chỉ dẫn vận hành bằng tiếng Việt.

Hiệu lực thi hành và hướng dẫn áp dụng

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14223-2:2024 khuyến khích các doanh nghiệp áp dụng ngay từ thời điểm ban hành nhằm nâng cao năng lực phòng ngừa tai nạn lao động và bảo vệ tài sản. Việc tuân thủ tiêu chuẩn này là cơ sở để các cơ quan chức năng tiến hành kiểm định an toàn kỹ thuật đối với các thiết bị nâng hạ và lưu trữ kính hoạt động ngoài môi trường nhà máy.