Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13755-1:2023 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế IEC TS 62840-1:2016) quy định về Hệ thống hoán đổi ắc quy xe điện - Phần 1: Yêu cầu chung và hướng dẫn. Đây là văn bản kỹ thuật nền tảng nhằm chuẩn hóa hạ tầng năng lượng dành cho xe điện tại Việt Nam, tập trung vào các yêu cầu kỹ thuật chung, an toàn và hướng dẫn vận hành đối với hệ thống hoán đổi ắc quy (Battery Swap System - BSS).

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các hệ thống hoán đổi ắc quy cho xe điện chạy pin (EV) khi được kết nối với mạng lưới cấp nguồn có điện áp danh định lên đến 1000 V xoay chiều (AC) hoặc 1500 V một chiều (DC). Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân thiết kế, chế tạo, lắp đặt, vận hành hệ thống hoán đổi ắc quy, các nhà sản xuất xe điện, sản xuất pin, cũng như các cơ quan quản lý và kiểm định chất lượng hạ tầng xe điện tại Việt Nam.

Nội dung cốt lõi của tiêu chuẩn (Điều 1 đến Điều 4)

1. Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Xác định các giới hạn kỹ thuật và khía cạnh an toàn của hệ thống hoán đổi ắc quy xe điện.
• Đưa ra các hướng dẫn chi tiết về việc tích hợp hệ thống hoán đổi vào hạ tầng lưới điện công cộng và hệ thống giao thông vận tải.
• Áp dụng cho các hệ thống hoán đổi tự động, bán tự động và thủ công, đảm bảo tính bao quát cho nhiều loại hình công nghệ khác nhau trên thị trường.

2. Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Thiết lập mối liên kết chặt chẽ với các tiêu chuẩn quốc tế khác của Ủy ban Kỹ thuật Điện Quốc tế (IEC) và hệ thống tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) liên quan đến an toàn điện, tương thích điện từ (EMC), và các yêu cầu kỹ thuật đối với pin lithium-ion hoặc các loại ắc quy lưu trữ năng lượng khác.
• Đảm bảo tính đồng bộ của hệ thống hoán đổi với các tiêu chuẩn về sạc xe điện hiện hành nhằm tối ưu hóa hiệu quả sử dụng hạ tầng năng lượng.

3. Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

• Chuẩn hóa các khái niệm chuyên ngành cốt lõi như: Hệ thống hoán đổi ắc quy (BSS), Trạm hoán đổi ắc quy (SBS), Thiết bị hoán đổi ắc quy (BSE), Hệ thống quản lý ắc quy (BMS), và Khối ắc quy có thể hoán đổi (S-BP).
• Định nghĩa rõ ràng các trạng thái vận hành, các giao diện kết nối vật lý và giao diện truyền thông giữa xe điện, ắc quy và trạm hoán đổi để tránh các sai sót kỹ thuật trong quá trình thiết kế và vận hành thực tế.

4. Yêu cầu chung và hướng dẫn hệ thống (Điều 4)

• Yêu cầu về an toàn điện và cơ khí: Đảm bảo hệ thống có khả năng bảo vệ chống điện giật, bảo vệ quá dòng, ngắn mạch và các sự cố rò rỉ điện. Thiết kế cơ khí của trạm phải đảm bảo độ bền vững, chống va đập và an toàn trong quá trình tháo lắp ắc quy tự động hoặc thủ công.
• Khả năng tương thích và kết nối: Hướng dẫn về sự tương thích giữa các loại ắc quy khác nhau với trạm hoán đổi, đảm bảo các kết nối điện và truyền thông dữ liệu diễn ra chính xác, an toàn và không gây tổn hại cho thiết bị.
• Bảo vệ môi trường và phòng chống cháy nổ: Quy định các biện pháp kiểm soát nhiệt độ, thông gió tại khu vực lưu trữ và sạc ắc quy nhằm ngăn ngừa nguy cơ quá nhiệt dẫn đến cháy nổ. Hệ thống phải được trang bị các thiết bị cảnh báo và dập tắt sự cố cháy nổ chuyên dụng cho pin xe điện.
• Yêu cầu về truyền thông và quản lý dữ liệu: Hướng dẫn thiết lập kênh truyền thông tin cậy giữa trạm hoán đổi, xe điện và hệ thống quản lý trung tâm để theo dõi tình trạng sức khỏe của pin (SoH), trạng thái sạc (SoC) và lịch sử hoán đổi của từng khách hàng.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13755-1:2023 có hiệu lực kể từ ngày công bố. Việc áp dụng tiêu chuẩn này góp phần thúc đẩy sự phát triển đồng bộ, an toàn của hạ tầng xe điện tại Việt Nam, đồng thời tạo cơ sở pháp lý và kỹ thuật vững chắc để các doanh nghiệp đầu tư, phát triển công nghệ hoán đổi pin một cách bền vững và hiệu quả.