Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13504-1:2022 về Kiểm dịch thực vật - Quy trình phân tích nguy cơ đến môi trường của sinh vật có ích nhập khẩu - Phần 1: Sinh vật bắt mồi được ban hành năm 2022. Tiêu chuẩn này thiết lập quy trình kỹ thuật và các nguyên tắc phân tích nguy cơ đối với môi trường khi nhập khẩu các sinh vật có ích là sinh vật bắt mồi, nhằm phục vụ công tác bảo vệ thực vật, đấu tranh sinh học và bảo tồn đa dạng sinh học tại Việt Nam.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

• Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn hướng dẫn trình tự, thủ tục và nội dung phân tích nguy cơ môi trường đối với các loài sinh vật bắt mồi nhập khẩu lần đầu hoặc có nguồn gốc nhập khẩu chưa được đánh giá đầy đủ về tác động sinh thái tại Việt Nam.
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với các cơ quan quản lý nhà nước về kiểm dịch thực vật, các tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động nhập khẩu, nghiên cứu, khảo nghiệm, nhân nuôi hoặc phóng thích sinh vật bắt mồi làm tác nhân phòng trừ sinh học.

Nội dung cốt lõi của quy trình phân tích nguy cơ (Từ Điều 1 đến Điều 4)

Nội dung phần đầu của tiêu chuẩn tập trung vào việc định hình khung pháp lý và kỹ thuật cơ bản cho việc đánh giá sinh vật bắt mồi nhập khẩu, bao gồm các quy định sau:

• Xác định phạm vi và mục tiêu đánh giá: Thiết lập các tiêu chí ban đầu để xác định xem sinh vật bắt mồi nhập khẩu có thuộc diện phải phân tích nguy cơ môi trường hay không, dựa trên lịch sử sử dụng và nguồn gốc địa lý.
• Hệ thống thuật ngữ và định nghĩa: Làm rõ các khái niệm chuyên ngành liên quan đến sinh vật có ích, sinh vật bắt mồi, nguy cơ môi trường, sinh vật không mục tiêu (non-target) và các biện pháp quản lý rủi ro sinh học.
• Nguyên tắc chung trong phân tích nguy cơ: Đảm bảo quá trình đánh giá được thực hiện một cách khoa học, khách quan, dựa trên các bằng chứng thực nghiệm và dữ liệu sinh học rõ ràng của sinh vật bắt mồi đối với hệ sinh thái bản địa.
• Yêu cầu về thông tin đầu vào: Thu thập toàn bộ dữ liệu về đặc điểm sinh học, phạm vi ký chủ (con mồi), khả năng thích ứng khí hậu, khả năng thiết lập quần thể tự nhiên và các tác động ngoài ý muốn đến các loài sinh vật không phải là mục tiêu tiêu diệt.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13504-1:2022 có hiệu lực kể từ ngày công bố theo quy định của pháp luật về tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật, đóng vai trò là công cụ kỹ thuật quan trọng trong việc kiểm soát an toàn sinh học và bảo vệ môi trường nông nghiệp.