Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12314-1:2018 về Chữa cháy - Bình chữa cháy tự động kích hoạt - Phần 1: Bình bột loại treo quy định các yêu cầu kỹ thuật, phương pháp thử nghiệm và các quy định liên quan đối với dòng sản phẩm bình chữa cháy tự động kích hoạt bằng bột loại treo tại Việt Nam.

Phạm vi và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan đến thiết kế, sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu, thử nghiệm, nghiệm thu và sử dụng hệ thống phòng cháy chữa cháy có trang bị bình chữa cháy tự động kích hoạt bằng bột loại treo. Phạm vi điều chỉnh cụ thể bao gồm:

• Các loại bình chữa cháy tự động kích hoạt bằng bột, được thiết kế để treo hoặc lắp đặt cố định trên trần, tường hoặc các cấu trúc nâng đỡ khác nhằm bảo vệ cục bộ hoặc toàn bộ không gian hẹp.
• Các thiết bị tự động kích hoạt khi nhiệt độ môi trường xung quanh đạt đến ngưỡng kích hoạt xác định trước mà không cần sự can thiệp hay tác động trực tiếp từ con người.
• Tiêu chuẩn này không áp dụng cho các hệ thống chữa cháy bằng bột được thiết kế và lắp đặt theo các tiêu chuẩn kỹ thuật riêng biệt dành cho hệ thống chữa cháy cố định quy mô lớn.

Nội dung cốt lõi của Tiêu chuẩn từ Điều 1 đến Điều 4

- Điều 1: Phạm vi áp dụng

• Xác định rõ đối tượng điều chỉnh là bình chữa cháy tự động kích hoạt bằng bột loại treo, bao gồm các yêu cầu về tính năng hoạt động, cấu tạo cơ học và các phương pháp thử nghiệm bắt buộc để đánh giá chất lượng.
• Giới hạn phạm vi áp dụng đối với các thiết bị hoạt động độc lập, tự vận hành dựa trên nguyên lý cảm biến nhiệt độ tích hợp sẵn trên bình.

- Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần kết hợp viện dẫn các tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế liên quan nhằm đảm bảo tính đồng bộ về mặt kỹ thuật, bao gồm:

• Các tiêu chuẩn quốc gia về bình chữa cháy xách tay để đối chiếu về chất lượng bột chữa cháy, khí đẩy và các yêu cầu thử nghiệm áp suất cơ bản.
• Các tiêu chuẩn về thử nghiệm ăn mòn kim loại, thử nghiệm lão hóa vật liệu phi kim loại và thử nghiệm độ bền của các chi tiết chịu áp lực.
• Các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành về an toàn thiết bị áp lực và bình chứa khí nén.

- Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn đưa ra hệ thống thuật ngữ chuẩn hóa nhằm thống nhất cách hiểu trong quá trình thiết kế, chế tạo và kiểm định:

• Bình chữa cháy tự động kích hoạt bằng bột loại treo: Là thiết bị chữa cháy hoàn chỉnh gồm thân bình chứa bột chữa cháy, khí đẩy và cơ cấu tự động phun chất chữa cháy khi cơ cấu kích hoạt bằng nhiệt bị tác động bởi nhiệt độ môi trường đạt ngưỡng quy định.
• Cơ cấu kích hoạt bằng nhiệt: Bộ phận nhạy cảm với nhiệt độ (như bầu thủy tinh chứa chất lỏng giãn nở hoặc liên kết kim loại nóng chảy) dùng để giải phóng cơ cấu phun chất chữa cháy khi đạt đến nhiệt độ kích hoạt định mức.
• Áp suất làm việc định mức: Áp suất bên trong bình chữa cháy được nạp đầy ở nhiệt độ vận hành tiêu chuẩn (thường là 20 độ C) theo thiết kế của nhà sản xuất.
• Khối lượng nạp định mức: Khối lượng bột chữa cháy được nạp vào bình theo thiết kế, sai lệch cho phép phải tuân thủ nghiêm ngặt theo tỷ lệ phần trăm quy định để đảm bảo hiệu quả dập tắt đám cháy.

- Điều 4: Yêu cầu chung đối với thiết kế và chế tạo

Đây là phần quy định các tiêu chuẩn kỹ thuật nền tảng đối với cấu tạo và tính năng an toàn của bình chữa cháy tự động kích hoạt loại treo:

• Vật liệu chế tạo thân bình: Phải có khả năng chịu áp suất cao, chống ăn mòn hóa học từ chất chữa cháy và tác động của môi trường xung quanh. Thân bình phải vượt qua các thử nghiệm áp suất thủy lực để đảm bảo không bị rò rỉ hoặc nứt vỡ trong quá trình lưu trữ và vận hành.
• Cơ cấu treo và gá lắp: Phải được thiết kế chắc chắn, có khả năng chịu được tải trọng tối thiểu gấp nhiều lần tổng khối lượng của bình khi nạp đầy, đảm bảo thiết bị không bị rơi rớt dưới tác động của rung động cơ học hoặc sự thay đổi nhiệt độ trong khu vực lắp đặt.
• Cơ cấu kích hoạt nhiệt: Phải hoạt động chính xác, nhạy bén và ổn định. Nhiệt độ kích hoạt định mức của cơ cấu nhiệt phải được lựa chọn phù hợp với điều kiện nhiệt độ môi trường thực tế tại vị trí lắp đặt nhằm tránh tình trạng kích hoạt giả hoặc chậm trễ khi có sự cố cháy nổ xảy ra.
• Chất chữa cháy và khí đẩy: Bột chữa cháy nạp trong bình phải đảm bảo không bị vón cục, có khả năng dập tắt hiệu quả các đám cháy loại A, B, C hoặc các loại đám cháy chuyên biệt khác theo công bố của nhà sản xuất. Khí đẩy sử dụng phải là khí trơ khô hoặc nitơ có độ tinh khiết cao để duy trì áp suất ổn định bên trong bình.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12314-1:2018 có hiệu lực áp dụng kể từ ngày ban hành theo quyết định của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền, đóng vai trò là căn cứ pháp lý và kỹ thuật quan trọng cho công tác kiểm định, chứng nhận hợp chuẩn hợp quy đối với các sản phẩm bình chữa cháy tự động kích hoạt bằng bột loại treo lưu thông trên thị trường Việt Nam.