Ngày 30 tháng 8 năm 2018, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành Thông tư số 25/2018/TT-BVHTTDL quy định việc hạn chế hình ảnh diễn viên sử dụng thuốc lá trong tác phẩm sân khấu, điện ảnh nhằm kiểm soát và giảm thiểu tác hại của thuốc lá thông qua các hoạt động nghệ thuật.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

Thông tư này quy định chi tiết về nguyên tắc, nội dung hạn chế hình ảnh diễn viên sử dụng thuốc lá trong các tác phẩm sân khấu, điện ảnh và xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan. Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân tổ chức biểu diễn nghệ thuật; tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, nhập khẩu, phát hành và phổ biến phim; cùng các cơ quan, tổ chức khác có liên quan đến hoạt động sân khấu và điện ảnh.

Nguyên tắc hạn chế hình ảnh diễn viên sử dụng thuốc lá

Thông tư quy định nghiêm ngặt việc không sử dụng hình ảnh diễn viên sử dụng thuốc lá trong các trường hợp sau:

• Thể hiện các hành vi bị nghiêm cấm quy định tại Điều 9 và hành vi vi phạm nghĩa vụ của người hút thuốc lá quy định tại Điều 13 của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, trừ trường hợp nhằm mục đích phê phán, lên án các hành vi này.
• Ca ngợi các tổ chức, cá nhân thành công từ hoạt động sản xuất, kinh doanh thuốc lá.
• Thể hiện trong các tác phẩm sân khấu, điện ảnh dành cho đối tượng trẻ em.
• Các trường hợp khác theo quy định của pháp luật hiện hành.

Quy định đối với tác phẩm sân khấu

Diễn viên chỉ được phép sử dụng thuốc lá nhằm mục đích nghệ thuật trong tác phẩm sân khấu thuộc các trường hợp cụ thể sau:

• Khắc họa hình tượng của các nhân vật lịch sử có thật trong thực tế.
• Tái hiện lại một giai đoạn lịch sử nhất định trong quá khứ.
• Nhằm mục đích phê phán, lên án hành vi sử dụng thuốc lá.
• Các trường hợp đặc biệt nhằm mục đích nghệ thuật khác được cơ quan nhà nước có thẩm quyền chấp thuận trên cơ sở đề nghị của Hội đồng nghệ thuật.

Lưu ý đặc biệt: Khi sử dụng thuốc lá nhằm mục đích nghệ thuật trong tác phẩm sân khấu, diễn viên tuyệt đối không được thực hiện hành vi hút thuốc thật trên sân khấu.

Quy định đối với tác phẩm điện ảnh

Tương tự như sân khấu, diễn viên trong tác phẩm điện ảnh được sử dụng thuốc lá nhằm mục đích nghệ thuật trong các trường hợp khắc họa nhân vật lịch sử, tái hiện giai đoạn lịch sử, phê phán hành vi hút thuốc, hoặc các trường hợp nghệ thuật khác được cơ quan thẩm quyền chấp thuận dựa trên đề nghị của Hội đồng thẩm định.

Đối với các bộ phim có nhiều cảnh diễn viên sử dụng thuốc lá theo đánh giá của Hội đồng thẩm định, việc phổ biến phim phải bảo đảm thực hiện một trong các yêu cầu bắt buộc sau:

• Phải được phân loại để phổ biến theo lứa tuổi phù hợp dựa trên các tiêu chí cụ thể tại Phụ lục của Thông tư này.
• Phải có cảnh báo sức khỏe về tác hại của thuốc lá bằng chữ viết hoặc bằng hình ảnh trực quan.

Tiêu chí phân loại phim có hình ảnh diễn viên sử dụng thuốc lá

Việc phân loại phim được thực hiện dựa trên mức độ và thời lượng xuất hiện của hình ảnh sử dụng thuốc lá:

• Phân loại P (Phổ biến rộng rãi đến mọi đối tượng): Không chấp nhận hình ảnh diễn viên sử dụng thuốc lá, trừ trường hợp phê phán, lên án hoặc phục vụ mục đích nghệ thuật nhưng không miêu tả chi tiết, diễn ra ít và thời lượng xuất hiện rất ngắn.
• Phân loại C13 (Cấm phổ biến đến khán giả dưới 13 tuổi): Không chấp nhận hình ảnh sử dụng thuốc lá, trừ trường hợp phê phán, lên án hoặc phục vụ mục đích nghệ thuật nhưng không miêu tả chi tiết, mức độ diễn ra ở mức hợp lý và thời lượng ngắn.
• Phân loại C16 (Cấm phổ biến đến khán giả dưới 16 tuổi): Không chấp nhận hình ảnh sử dụng thuốc lá, trừ trường hợp phê phán, lên án hoặc phục vụ mục đích nghệ thuật nhưng không miêu tả chi tiết, mức độ diễn ra không thường xuyên và thời lượng hợp lý.
• Phân loại C18 (Cấm phổ biến đến khán giả dưới 18 tuổi): Không chấp nhận hình ảnh sử dụng thuốc lá, trừ trường hợp phê phán, lên án hoặc phục vụ mục đích nghệ thuật với mức độ diễn ra và thời lượng phù hợp với nội dung tổng thể của phim.

Trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức và cá nhân liên quan

• Cục Điện ảnh và Cục Nghệ thuật biểu diễn có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với Vụ Pháp chế để hướng dẫn, kiểm tra và tổ chức thực hiện các quy định tại Thông tư này trên phạm vi cả nước.
• Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Sở Văn hóa và Thể thao các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm tổ chức, giám sát thực hiện các quy định này tại địa phương mình quản lý.
• Các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực biểu diễn nghệ thuật, sản xuất, nhập khẩu, phát hành và phổ biến phim có trách nhiệm tự giác bảo đảm tuân thủ nghiêm ngặt các nội dung hạn chế hình ảnh diễn viên sử dụng thuốc lá trong quá trình hoạt động chuyên môn.

Hiệu lực thi hành

Thông tư 25/2018/TT-BVHTTDL chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15 tháng 11 năm 2018. Thông tư này thay thế hoàn toàn cho Thông tư số 02/2014/TT-BVHTTDL ngày 14 tháng 5 năm 2014 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quy định hạn chế sử dụng thuốc lá trong tác phẩm sân khấu, điện ảnh.