Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 27:2025/BCT do Bộ Công thương ban hành quy định các yêu cầu kỹ thuật bắt buộc phải tuân thủ trong thiết kế, xây dựng, quản lý vận hành và khai thác các công trình thủy điện nhằm đảm bảo an toàn công trình, an toàn hạ du và tối ưu hóa hiệu quả khai thác nguồn tài nguyên nước.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

• Phạm vi điều chỉnh: Quy chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với việc phân loại, phân cấp, khảo sát, thiết kế, thi công, nghiệm thu, quản lý vận hành và bảo trì các công trình thủy điện, đặc biệt chú trọng đến các thông số kỹ thuật và phân vùng dung tích của hồ chứa thủy điện.
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước có hoạt động liên quan đến đầu tư xây dựng, quản lý vận hành, khai thác công trình thủy điện và các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền liên quan trên lãnh thổ Việt Nam.

Các quy định kỹ thuật cốt lõi về phân vùng dung tích hồ chứa thủy điện

Quy chuẩn tập trung phân định rõ ràng các vùng dung tích của hồ chứa thủy điện nhằm phục vụ công tác quản lý an toàn và điều tiết nguồn nước tối ưu, bao gồm các nội dung trọng tâm sau:

• Phần dung tích của hồ chứa nằm dưới cao trình mực nước chết: Đây là vùng dung tích chết (dung tích không điều tiết). Quy chuẩn yêu cầu xác định chính xác phần dung tích này nhằm đảm bảo không gian lắng đọng bùn cát trong suốt tuổi thọ thiết kế của công trình, duy trì cột nước tối thiểu cho các tổ máy phát điện hoạt động an toàn và bảo vệ môi trường thủy sinh vùng lòng hồ.
• Phần dung tích của hồ chứa nằm trong phạm vi từ mực nước chết đến mực nước dâng bình thường: Đây là vùng dung tích hữu ích (dung tích chủ động) của hồ chứa. Quy chuẩn quy định việc tính toán và khai thác phần dung tích này để thực hiện nhiệm vụ điều tiết dòng chảy, tích trữ nước trong mùa lũ để phát điện và cấp nước cho hạ du trong mùa khô hạn theo đúng quy trình vận hành liên hồ chứa và đơn hồ chứa đã được phê duyệt.
• Phần dung tích của hồ chứa nằm trong phạm vi từ mực nước đón lũ đến mực nước lớn nhất kiểm tra làm nhiệm vụ điều tiết lũ: Đây là vùng dung tích phòng lũ của công trình. Quy chuẩn chỉ rõ, tùy thuộc vào điều kiện địa hình, khí tượng thủy văn và đặc tính kỹ thuật cụ thể của từng công trình hồ chứa, dung tích phòng lũ có thể được bố trí linh hoạt nằm dưới mực nước dâng bình thường hoặc nằm từ mực nước dâng bình thường trở lên nhằm đảm bảo khả năng cắt lũ, giảm lũ cho hạ du và bảo vệ an toàn tuyệt đối cho các hạng mục công trình đầu mối khi xảy ra lũ cực hạn.

Hiệu lực thi hành

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 27:2025/BCT có hiệu lực thi hành theo lộ trình và quyết định ban hành chính thức của Bộ Công thương. Các dự án công trình thủy điện trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư, thiết kế, xây dựng hoặc đang vận hành phải rà soát, đối chiếu để thực hiện đúng các quy định kỹ thuật nêu trên nhằm đảm bảo tính pháp lý và an toàn vận hành hệ thống.