Nghị định 159/2025/NĐ-CP do Chính phủ ban hành hướng dẫn chi tiết thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội về bảo hiểm xã hội tự nguyện. Nghị định này quy định chi tiết về thủ tục đăng ký tham gia, mức đóng, phương thức đóng, chính sách hỗ trợ tiền đóng của Nhà nước, điều kiện và mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần, điều chỉnh thu nhập tháng đã đóng, cũng như các chế độ hưu trí và tử tuất áp dụng cho người lao động có thời gian đóng song hành cả bảo hiểm xã hội bắt buộc và tự nguyện.
Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng
Nghị định áp dụng đối với người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện là công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên và không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Đồng thời, Nghị định cũng điều chỉnh hoạt động của các cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan đến việc thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội tự nguyện.
Đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện
- Người tham gia nộp tờ khai đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện cho cơ quan bảo hiểm xã hội.
- Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ tờ khai hợp lệ và người tham gia đã hoàn thành việc đóng tiền theo phương thức lựa chọn, cơ quan bảo hiểm xã hội có trách nhiệm cấp sổ bảo hiểm xã hội. Trường hợp từ chối cấp sổ phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
- Khi có nhu cầu thay đổi thông tin đăng ký, người tham gia nộp tờ khai điều chỉnh thông tin kèm theo các giấy tờ chứng minh liên quan cho cơ quan bảo hiểm xã hội để thực hiện cập nhật theo quy định.
Hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm xã hội từ ngân sách Nhà nước
Nhà nước thực hiện hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện cho người tham gia theo tỷ lệ phần trăm (%) trên mức đóng hằng tháng tính theo mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn. Nghị định đưa ra hai phương án hỗ trợ cụ thể để xem xét áp dụng:
- Phương án 1: Hỗ trợ 50% đối với người thuộc hộ nghèo; 40% đối với người thuộc hộ cận nghèo; 30% đối với người dân tộc thiểu số; và 20% đối với các đối tượng khác.
- Phương án 2: Hỗ trợ 30% đối với người thuộc hộ nghèo; 25% đối với người thuộc hộ cận nghèo; 20% đối với người dân tộc thiểu số; và 10% đối với các đối tượng khác.
- Trường hợp người tham gia thuộc nhiều đối tượng được hỗ trợ khác nhau thì được áp dụng mức hỗ trợ cao nhất. Khuyến khích các địa phương, tổ chức và cá nhân tự cân đối nguồn lực để hỗ trợ thêm tiền đóng cho người tham gia.
- Thời gian hỗ trợ tùy thuộc vào thời gian tham gia thực tế của mỗi người nhưng tối đa không quá 10 năm (tương đương 120 tháng).
- Về phương thức chuyển kinh phí: Người tham gia nộp phần tiền đóng thuộc trách nhiệm của mình. Định kỳ 03 tháng, 06 tháng hoặc 12 tháng, cơ quan bảo hiểm xã hội tổng hợp số liệu gửi cơ quan tài chính. Cơ quan tài chính có trách nhiệm chuyển kinh phí hỗ trợ từ ngân sách vào quỹ bảo hiểm xã hội mỗi quý một lần, hoàn thành chậm nhất trước ngày 31 tháng 12 hằng năm.
Mức đóng một lần cho nhiều năm về sau và đóng cho thời gian còn thiếu
- Đóng một lần cho nhiều năm về sau: Người tham gia được lựa chọn đóng một lần cho nhiều năm về sau nhưng tối đa không quá 5 năm (60 tháng) một lần. Mức đóng được xác định bằng tổng mức đóng của các tháng đóng trước, có chiết khấu theo lãi suất đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội bình quân tháng do Bảo hiểm xã hội Việt Nam công bố của năm trước liền kề.
- Đóng một lần cho thời gian còn thiếu: Người đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định nhưng thời gian đóng bảo hiểm xã hội còn thiếu không quá 5 năm (60 tháng) thì được đóng một lần cho những năm còn thiếu để đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội nhằm hưởng lương hưu. Mức đóng một lần này được tính bằng tổng mức đóng của các tháng còn thiếu, áp dụng lãi gộp theo lãi suất đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội bình quân tháng của năm trước liền kề.
Quy định hoàn trả tiền đã đóng và bảo hiểm xã hội một lần
- Hoàn trả tiền đã đóng: Người đã đóng theo phương thức 03 tháng, 06 tháng, 12 tháng một lần hoặc đóng một lần cho nhiều năm về sau sẽ được hoàn trả một phần số tiền đã đóng trước đó nếu thuộc một trong các trường hợp: chuyển sang tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc; hưởng bảo hiểm xã hội một lần; hoặc bị chết/Tòa án tuyên bố là đã chết. Số tiền hoàn trả được tính tương ứng với thời gian còn lại của phương thức đóng và không bao gồm tiền hỗ trợ đóng của Nhà nước.
- Bảo hiểm xã hội một lần: Mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần đối với người được Nhà nước hỗ trợ tiền đóng được xác định bằng tổng mức hưởng tính theo quy định chung trừ đi số tiền ngân sách Nhà nước đã hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện (trừ các trường hợp đặc biệt theo quy định của Luật).
Điều chỉnh thu nhập tháng đã đóng bảo hiểm xã hội
- Thu nhập tháng đã đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện của từng năm được điều chỉnh trên cơ sở chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân năm do Tổng cục Thống kê công bố hằng năm, lấy năm 2008 làm gốc so sánh (bằng 100%).
- Mức điều chỉnh thu nhập tháng của từng năm được làm tròn hai số lẻ và mức thấp nhất bằng 1 (một).
- Đối với trường hợp đóng một lần cho những năm còn thiếu để đủ điều kiện hưởng lương hưu, thu nhập tháng đã đóng theo phương thức này nhận mức điều chỉnh bằng 1 (một) khi tính mức bình quân thu nhập làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội.
Chế độ hưu trí đối với người có thời gian đóng hỗn hợp
Đối với người vừa có thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc vừa có thời gian đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện, chế độ hưu trí được giải quyết như sau:
- Thời gian tính hưởng chế độ hưu trí là tổng thời gian đã đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc và tự nguyện, không bao gồm thời gian đã tính hưởng bảo hiểm xã hội một lần.
- Điều kiện về tuổi đời hưởng lương hưu: Người có từ đủ 15 năm đóng bắt buộc trở lên thực hiện theo quy định tại Điều 64 Luật Bảo hiểm xã hội; người có từ đủ 20 năm đóng bắt buộc trở lên thực hiện theo Điều 65 Luật Bảo hiểm xã hội. Người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện trước ngày 01 tháng 01 năm 2021 và có đủ 20 năm đóng tự nguyện trở lên được hưởng lương hưu khi đủ 60 tuổi đối với nam, đủ 55 tuổi đối với nữ.
- Mức lương hưu hằng tháng: Được tính bằng tỷ lệ hưởng lương hưu nhân với mức bình quân tiền lương và thu nhập tháng đóng bảo hiểm xã hội. Người tham gia trước ngày 01 tháng 7 năm 2025 có từ đủ 20 năm đóng bắt buộc trở lên (trừ một số đối tượng đặc thù) thì mức lương hưu hằng tháng thấp nhất bằng mức tham chiếu.
- Mức bình quân tiền lương và thu nhập tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội được tính theo công thức phối hợp tỷ lệ giữa tổng tiền lương đóng bắt buộc (đã điều chỉnh) và tổng thu nhập đóng tự nguyện (đã điều chỉnh) trên tổng số tháng đóng của cả hai giai đoạn.
Chế độ tử tuất đối với người có thời gian đóng hỗn hợp
- Trợ cấp mai táng: Người lo mai táng được nhận trợ cấp mai táng bằng 10 lần mức tham chiếu nếu người tham gia chết thuộc một trong các trường hợp: có từ đủ 12 tháng đóng bắt buộc trở lên; có tổng thời gian đóng bảo hiểm xã hội (cả bắt buộc và tự nguyện) từ đủ 60 tháng trở lên; đang hưởng hoặc tạm dừng hưởng trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hằng tháng; hoặc đang hưởng/tạm dừng hưởng lương hưu.
- Trợ cấp tuất hằng tháng: Thân nhân được hưởng trợ cấp tuất hằng tháng nếu người tham gia chết thuộc các trường hợp: đã đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc từ đủ 15 năm trở lên và chưa hưởng bảo hiểm xã hội một lần; đang hưởng hoặc tạm dừng hưởng trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hằng tháng với mức suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên; đang hưởng hoặc tạm dừng hưởng lương hưu mà trước đó có thời gian đóng bắt buộc từ đủ 15 năm trở lên.
- Thân nhân thuộc diện hưởng trợ cấp tuất hằng tháng có thể lựa chọn hưởng trợ cấp tuất một lần theo nguyện vọng. Trường hợp người tham gia chết mà không có thân nhân theo quy định thì việc xác định người nhận trợ cấp tuất một lần được thực hiện theo quy định của pháp luật về thừa kế.
Quy định chuyển tiếp và hiệu lực thi hành
- Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2025.
- Nghị định số 134/2015/NĐ-CP ngày 29 tháng 12 năm 2015 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội về bảo hiểm xã hội tự nguyện hết hiệu lực kể từ ngày Nghị định này có hiệu lực.
- Các quy định của Nghị định này được áp dụng đối với người đã tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện từ trước ngày 01 tháng 7 năm 2025. Người đang hưởng lương hưu hằng tháng trước ngày này vẫn thực hiện theo các quy định trước đây và được điều chỉnh mức hưởng theo quy định chung.
- Người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện mà trước đó có thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc bao gồm phụ cấp khu vực thì ngoài lương hưu, bảo hiểm xã hội một lần và trợ cấp tuất sẽ được giải quyết hưởng trợ cấp khu vực một lần.
- Trường hợp người tham gia đã đóng trước theo các phương thức đóng định kỳ hoặc đóng một lần cho nhiều năm về sau mà có thời gian gối đầu từ ngày 01 tháng 7 năm 2025 trở đi, việc hỗ trợ tiền đóng theo quy định mới sẽ được thực hiện kể từ thời điểm người lao động tham gia đóng theo phương thức mới, sau khi hoàn thành thời gian đóng của phương thức đã đăng ký trước đó.
- Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Tài chính, Bảo hiểm xã hội Việt Nam, Tổng cục Thống kê và Ủy ban nhân dân các cấp chịu trách nhiệm hướng dẫn, bảo đảm nguồn ngân sách và tổ chức thực hiện các quy định tại Nghị định này.
Để sử dụng toàn bộ tiện ích nâng cao của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
| CHÍNH PHỦ | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM |
| Số: /2025/NĐ-CP | Hà Nội, ngày tháng năm 2025 |
| DỰ THẢO |
|
QUY ĐỊNH CHI TIẾT MỘT SỐ ĐIỀU CỦA LUẬT BẢO HIỂM XÃ HỘI VỀ BẢO HIỂM XÃ HỘI TỰ NGUYỆN
Căn cứ Luật Tổ chức Chính phủ ngày 19 tháng 6 năm 2015; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Chính phủ và Luật Tổ chức chính quyền địa phương ngày 22 tháng 11 năm 2019;
Căn cứ Luật Bảo hiểm xã hội ngày 29 tháng 6 năm 2024;
Theo đề nghị của Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội;
Chính phủ ban hành Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội về bảo hiểm xã hội tự nguyện.
Nghị định này quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội về bảo hiểm xã hội tự nguyện, bao gồm: đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội và cấp sổ bảo hiểm xã hội theo quy định tại khoản 5 Điều 28; mức đóng, phương thức đóng và thời hạn đóng bảo hiểm xã hội của người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện theo quy định tại khoản 1 và khoản 4 Điều 36; hưởng bảo hiểm xã hội một lần theo khoản 6 Điều 102; điều chỉnh thu nhập tháng đã đóng bảo hiểm xã hội theo quy định tại khoản 2 Điều 104; chế độ hưu trí và chế độ tử tuất đối với người vừa có thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc vừa có thời gian đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện theo quy định tại khoản 2 Điều 111; quy định chuyển tiếp theo quy định tại khoản 14 Điều 141.
1. Người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện theo quy định tại khoản 4 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội.
2. Cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan đến bảo hiểm xã hội tự nguyện.
Điều 3. Đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện
1. Người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện nộp tờ khai đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội của người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện cho cơ quan bảo hiểm xã hội.
2. Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận tờ khai đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội của người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện theo quy định và người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện đã thực hiện đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện theo quy định tại Điều 36 Luật Bảo hiểm xã hội, cơ quan bảo hiểm xã hội có trách nhiệm cấp sổ bảo hiểm xã hội; trường hợp không cấp sổ bảo hiểm xã hội thì phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
3. Trường hợp người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện có nhu cầu thay đổi thông tin đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện thì nộp tờ khai điều chỉnh thông tin kèm theo bản sao giấy tờ có liên quan đến việc điều chỉnh thông tin cho cơ quan bảo hiểm xã hội.
4. Việc điều chỉnh thông tin đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện được thực hiện theo quy định tại Điều 29 Luật Bảo hiểm xã hội.
Điều 4. Hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm xã hội cho người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện
1. Mức hỗ trợ và đối tượng hỗ trợ
Người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện được Nhà nước hỗ trợ tiền đóng theo tỷ lệ phần trăm (%) trên mức đóng bảo hiểm xã hội hằng tháng theo mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn quy định tại khoản 2 Điều 31 và khoản 1 Điều 36 Luật Bảo hiểm xã hội, cụ thể:
Phương án 1:
a) Bằng 50% đối với người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện thuộc hộ nghèo;
b) Bằng 40% đối với người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện thuộc hộ cận nghèo;
c) Bằng 30% đối với người tham gia bảo hiểm xã hội thuộc dân tộc thiểu số;
d) Bằng 20% đối với các đối tượng khác.
Phương án 2:
a) Bằng 30% đối với người tham gia bảo hiểm xã hội thuộc hộ nghèo;
b) Bằng 25% đối với người tham gia bảo hiểm xã hội thuộc hộ cận nghèo;
c) Bằng 20% đối với người tham gia bảo hiểm xã hội thuộc dân tộc thiểu số;
d) Bằng 10% đối với các đối tượng khác.
Người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện thuộc nhiều đối tượng được hỗ trợ ở nhiều mức khác nhau thì được hỗ trợ theo mức hỗ trợ cao nhất.
Khuyến khích các địa phương, cơ quan, tổ chức và cá nhân hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm xã hội cho người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện.
Căn cứ vào điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và khả năng ngân sách nhà nước trong từng thời kỳ, Chính phủ sẽ xem xét điều chỉnh mức hỗ trợ tiền đóng cho người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện cho phù hợp.
2. Thời gian hỗ trợ tùy thuộc vào thời gian tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện thực tế của mỗi người nhưng không quá 10 năm (120 tháng).
3. Phương thức hỗ trợ
a) Người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện thuộc đối tượng được hỗ trợ nộp số tiền đóng bảo hiểm xã hội phần thuộc trách nhiệm đóng của mình cho cơ quan bảo hiểm xã hội hoặc tổ chức dịch vụ thu bảo hiểm xã hội tự nguyện do cơ quan bảo hiểm xã hội ủy quyền;
b) Định kỳ 03 tháng, 06 tháng hoặc 12 tháng, cơ quan bảo hiểm xã hội tổng hợp số đối tượng được hỗ trợ, số tiền thu của đối tượng và số tiền, ngân sách nhà nước hỗ trợ theo mẫu do Bảo hiểm xã hội Việt Nam ban hành sau khi có ý kiến thống nhất của Bộ Tài chính, gửi cơ quan tài chính để chuyển kinh phí vào quỹ bảo hiểm xã hội;
c) Cơ quan tài chính căn cứ quy định về phân cấp quản lý ngân sách của địa phương và bảng tổng hợp đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, kinh phí ngân sách nhà nước hỗ trợ do cơ quan Bảo hiểm xã hội chuyển đến, có trách nhiệm chuyển kinh phí vào quỹ bảo hiểm xã hội mỗi quý một lần; chậm nhất đến ngày 31 tháng 12 hằng năm phải thực hiện xong việc chuyển kinh phí hỗ trợ vào quỹ bảo hiểm xã hội của năm đó.
4. Kinh phí hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm xã hội cho người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện do ngân sách địa phương đảm bảo theo phân cấp ngân sách Nhà nước hiện hành; ngân sách trung ương hỗ trợ đối với các địa phương ngân sách khó khăn.
Điều 5. Mức đóng của phương thức đóng một lần cho nhiều năm về sau
1. Người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện được chọn phương thức đóng một lần cho nhiều năm về sau nhưng không quá 5 năm (60 tháng) một lần.
2. Mức đóng một lần cho nhiều năm về sau được tính bằng tổng mức đóng của các tháng đóng trước, chiết khấu theo lãi suất đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội bình quân tháng do Bảo hiểm xã hội Việt Nam công bố của năm trước liền kề với năm đóng và được xác định theo công thức sau:

Trong đó:
- T1: Mức đóng một lần cho n năm về sau (đồng);
- Mi: Mức thu nhập tháng do người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện chọn tại thời điểm đóng (đóng/tháng);
- r: Lãi suất đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội bình quân tháng do Bảo hiểm xã hội Việt Nam công bố của năm trước liền kề với năm đóng (%/tháng);
- n: Số năm đóng trước do người tham gia bảo hiểm xã hội chọn, nhận một trong các giá trị từ 2 đến 5;
- i: Tham số tự nhiên có giá trị từ 1 đến (n x 12).
1. Người tham gia bảo hiểm xã hội đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại khoản 2 Điều 169 Bộ luật Lao động nhưng thời gian đóng bảo hiểm xã hội còn thiếu không quá 5 năm (60 tháng) thì được đóng cho đủ 15 năm để hưởng lương hưu.
2. Mức đóng một lần cho những năm còn thiếu được tính bằng tổng mức đóng của các tháng còn thiếu, áp dụng lãi gộp bằng lãi suất đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội bình quân tháng do Bảo hiểm xã hội Việt Nam công bố của năm trước liền kề với năm đóng và được xác định theo công thức sau:

Trong đó:
- T2: Mức đóng một lần cho những năm còn thiếu (đồng);
- Mi: Mức thu nhập tháng do người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện chọn tại thời điểm đóng (đóng/tháng);
- r: Lãi suất đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội bình quân tháng do Bảo hiểm xã hội Việt Nam công bố của năm trước liền kề với năm đóng (%/tháng);
- t: Số tháng còn thiếu, nhận một trong các giá trị từ 1 đến 60;
- i: Tham số tự nhiên có giá trị từ 1 đến t.
1. Người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện đã đóng theo phương thức đóng 03 tháng hoặc 06 tháng hoặc 12 tháng một lần hoặc đóng một lần cho nhiều năm về sau quy định tại các điểm b, c, d và đ khoản 2 Điều 36 Luật Bảo hiểm xã hội mà trong thời gian đó thuộc một trong các trường hợp sau đây sẽ được hoàn trả một phần số tiền đã đóng trước đó:
a) Thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc;
b) Hưởng bảo hiểm xã hội một lần theo quy định tại Điều 102 Luật Bảo hiểm xã hội;
c) Chết hoặc Tòa án tuyên bố là đã chết.
2. Số tiền hoàn trả cho người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện trong trường hợp quy định tại điểm a và điểm b khoản 1 Điều này hoặc hoàn trả cho thân nhân của người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện trong trường hợp quy định tại điểm c khoản 1 Điều này được xác định bằng tổng số tiền đã đóng tương ứng với thời gian còn lại của phương thức đóng mà người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện đã đóng và không bao gồm tiền hỗ trợ đóng của Nhà nước (nếu có).
3. Trường hợp người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện đã đóng theo phương thức đóng một lần cho nhiều năm về sau quy định tại Điều 5 Nghị định này, số tiền hoàn trả được xác định theo công thức sau:

Trong đó:
- HT: Số tiền hoàn trả (đồng);
- Mi: Mức thu nhập tháng do người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện chọn tại thời điểm đóng (đóng/tháng);
- T: Số tiền hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện của Nhà nước (nếu có);
- r: Lãi suất đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội bình quân tháng do Bảo hiểm xã hội Việt Nam công bố của năm trước liền kề với năm đóng (%/tháng);
- n: Số năm đã đóng trước do người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện chọn, nhận một trong các giá trị từ 2 đến 5.
- t: Số tháng còn lại của phương thức đóng mà người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện đã đóng.
- i: Tham số tự nhiên có giá trị từ (n x 12 – t +1) đến (n x 12).
Điều 8. Bảo hiểm xã hội một lần
1. Mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần của đối tượng được Nhà nước hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện theo quy định tại khoản 3 Điều 102 Luật Bảo hiểm xã hội được xác định như sau:
![]()
Trong đó:
MH: mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần (đồng);
TC: mức hưởng xác định theo quy định tại khoản 2 Điều 102 Luật Bảo hiểm xã hội (đồng);
T: Số tiền hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện của Nhà nước (đồng).
2. Số tiền hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện của Nhà nước quy định tại khoản 1 Điều này được tính bằng tổng số tiền Nhà nước hỗ trợ của từng tháng người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện đã đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện. Mức hỗ trợ của từng tháng được tính theo công thức sau:
| Số tiền hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện của Nhà nước tại tháng i | = | 0,22 | x | Chuẩn nghèo khu vực nông thôn tại tháng i | x | Tỷ lệ hỗ trợ của Nhà nước tại tháng i |
Trong đó, i là số tháng Nhà nước hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện.
Điều 9. Điều chỉnh thu nhập tháng đã đóng bảo hiểm xã hội
1. Thu nhập tháng đã đóng bảo hiểm xã hội sau điều chỉnh của từng năm bằng thu nhập tháng đã đóng bảo hiểm xã hội của từng năm nhân với mức điều chỉnh thu nhập tháng đã đóng bảo hiểm xã hội của năm tương ứng.
2. Mức điều chỉnh thu nhập tháng đã đóng bảo hiểm xã hội được tính trên cơ sở chỉ số giá tiêu dùng bình quân năm do Tổng cục Thống kê công bố hằng năm và được xác định bằng công thức sau:
|
Mức điều chỉnh thu nhập tháng đã đóng bảo hiểm xã hội của năm t |
= | Chỉ số giá tiêu dùng bình quân năm của năm liền kề trước năm người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện hưởng bảo hiểm xã hội tính theo gốc so sánh bình quân của năm 2008 bằng 100% |
| Chỉ số giá tiêu dùng bình quân năm của năm t tính theo gốc so sánh bình quân của năm 2008 bằng 100% |
Trong đó:
- t: Là năm bất kỳ trong giai đoạn điều chỉnh;
- Mức điều chỉnh thu nhập tháng đã đóng bảo hiểm xã hội của năm t được lấy tròn hai số lẻ và mức thấp nhất bằng 1 (một).
3. Trường hợp người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện đóng một lần cho những năm còn thiếu theo quy định tại Điều 6 Nghị định này thì mức bình quân thu nhập tháng đóng bảo hiểm xã hội được tính theo quy định tại khoản 1 Điều này, trong đó thu nhập tháng đã đóng bảo hiểm xã hội theo phương thức đóng một lần cho những năm còn thiếu nhận mức điều chỉnh bằng 1 (một).
4. Trên cơ sở chỉ số giá tiêu dùng bình quân năm, chỉ số giá tiêu dùng bình quân của năm điều chỉnh tính theo gốc so sánh bình quân của năm 2008 do Tổng cục Thống kê công bố và mức điều chỉnh thu nhập tháng đã đóng bảo hiểm xã hội của từng năm quy định tại khoản 2 Điều này, Bảo hiểm xã hội Việt Nam thực hiện việc điều chỉnh thu nhập tháng đã đóng để làm căn cứ tính mức bình quân thu nhập làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội của người lao động.
1. Thời gian tính hưởng chế độ hưu trí là tổng thời gian đã đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm xã hội tự nguyện, không bao gồm thời gian đã tính hưởng bảo hiểm xã hội một lần.
2. Điều kiện hưởng lương hưu
a) Trường hợp người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện có từ đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc trở lên thì điều kiện về tuổi đời hưởng lương hưu được thực hiện theo quy định tại Điều 64 Luật Bảo hiểm xã hội, trừ trường hợp quy định tại điểm b và điểm c khoản này.
b) Trường hợp người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện có từ đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc trở lên thì điều kiện về tuổi đời hưởng lương hưu được thực hiện theo quy định tại Điều 65 Luật Bảo hiểm xã hội.
c) Trường hợp người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện trước ngày 01 tháng 01 năm 2021 và đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện trở lên thì được hưởng lương hưu khi đủ 60 tuổi đối với nam, đủ 55 tuổi đối với nữ.
3. Mức lương hưu hằng tháng được tính bằng tỷ lệ hưởng lương hưu hằng tháng nhân với mức bình quân tiền lương và thu nhập tháng đóng bảo hiểm xã hội quy định tại khoản 4 Điều này.
Trường hợp người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện trước ngày 01 tháng 7 năm 2025 mà có từ đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc trở lên, trừ đối tượng quy định tại các điểm a, b, c, d, đ, g và i khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội thì mức lương hưu hằng tháng thấp nhất bằng mức tham chiếu.
4. Mức bình quân tiền lương và thu nhập tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội để tính lương hưu, trợ cấp một lần được tính theo công thức sau:
| Mức bình quân tiền lương và thu nhập tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội |
= | Mức bình quân tiền lương tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc | x | Tổng số tháng đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc | + | Tổng các mức thu nhập làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện | ||
| Tổng số tháng đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc | + | Tổng số tháng đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện | ||||||
Trong đó:
- Mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc được thực hiện theo quy định tại Điều 72 và Điều 73 Luật Bảo hiểm xã hội.
- Tổng các mức thu nhập làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện là tổng các mức thu nhập làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện đã được điều chỉnh theo quy định tại Điều 9 Nghị định này.
5. Mức trợ cấp một lần khi nghỉ hưu được tính theo quy định tại Điều 100 Luật Bảo hiểm xã hội.
6. Bảo hiểm xã hội một lần được thực hiện theo quy định tại Điều 102 Luật Bảo hiểm xã hội và Điều 8 Nghị định này. Mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần được tính trên cơ sở mức bình quân tiền lương và thu nhập làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội quy định tại khoản 4 Điều này.
1. Thời gian tính hưởng chế độ tử tuất là tổng thời gian đã đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm xã hội tự nguyện, không bao gồm thời gian đóng bảo hiểm xã hội đã được tính hưởng bảo hiểm xã hội một lần.
2. Người lo mai táng được nhận trợ cấp mai táng bằng 10 lần mức tham chiếu đối với người chết hoặc bị Tòa án tuyên bố là đã chết thuộc một trong các trường hợp sau:
a) Người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện có thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc từ đủ 12 tháng trở lên;
b) Người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện có thời gian tính hưởng chế độ tử tuất từ đủ 60 tháng trở lên;
c) Người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện đang hưởng hoặc tạm dừng hưởng trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hằng tháng đã nghỉ việc;
d) Người đang hưởng hoặc tạm dừng hưởng lương hưu.
3. Người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện chết hoặc bị Tòa án tuyên bố là đã chết thuộc một trong các trường hợp sau thì thân nhân theo quy định tại khoản 2 Điều 86 Luật Bảo hiểm xã hội được hưởng trợ cấp tuất hằng tháng theo quy định tại Điều 87 Luật Bảo hiểm xã hội:
a) Đã đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc từ đủ 15 năm trở lên nhưng chưa hưởng bảo hiểm xã hội một lần;
b) Đang hưởng hoặc đang tạm dừng hưởng trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hằng tháng với mức suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên;
c) Đang hưởng hoặc đang tạm dừng hưởng lương hưu mà trước đó có thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc đủ 15 năm trở lên.
4. Trường hợp thân nhân thuộc diện hưởng trợ cấp tuất hằng tháng theo quy định tại khoản 3 Điều này mà có nguyện vọng hưởng trợ cấp tuất một lần thì được hưởng trợ cấp tuất một lần theo quy định tại các khoản 2, 3 và 4 Điều 110 Luật Bảo hiểm xã hội.
5. Trường hợp người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện chết hoặc bị Tòa án tuyên bố là đã chết mà không có thân nhân quy định tại khoản 7 Điều 3 Luật Bảo hiểm xã hội thì việc xác định người nhận trợ cấp tuất một lần được thực hiện theo quy định của pháp luật về thừa kế.
1. Các quy định của Nghị định này được áp dụng đối với người đã tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện từ trước ngày 01 tháng 7 năm 2025.
2. Người đang hưởng lương hưu hằng tháng trước ngày 01 tháng 7 năm 2025 thì vẫn thực hiện theo các quy định trước đây và được điều chỉnh mức hưởng.
3. Người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện mà trước đó có thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc bao gồm phụ cấp khu vực thì ngoài lương hưu, bảo hiểm xã hội một lần và trợ cấp tuất thì được giải quyết hưởng trợ cấp khu vực một lần theo quy định của pháp luật bảo hiểm xã hội bắt buộc.
4. Người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện có đủ điều kiện và hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội tự nguyện trước ngày 01 tháng 7 năm 2025 thì vẫn thực hiện theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014.
5. Trường hợp người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện đã đóng theo các phương thức đóng 03 tháng hoặc 06 tháng hoặc 12 tháng một lần hoặc đóng một lần cho nhiều năm về sau mà trong đó có thời gian kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2025 trở đi thì việc hỗ trợ tiền đóng quy định tại Điều 4 Nghị định này được thực hiện kể từ thời điểm người lao động tham gia đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện theo phương thức đóng mới, sau khi hoàn thành thời gian đóng bảo hiểm xã hội theo phương thức đã đăng ký trước đó.
1. Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2025.
2. Nghị định số 134/2015/NĐ-CP ngày 29 tháng 12 năm 2015 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội về bảo hiểm xã hội tự nguyện hết hiệu lực kể từ ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành.
1. Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội có trách nhiệm hướng dẫn thi hành Nghị định này.
2. Bộ trưởng Bộ Tài chính có trách nhiệm đảm bảo ngân sách thực hiện chính sách hỗ trợ cho người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện theo quy định tại Nghị định này.
3. Hằng năm, Bảo hiểm xã hội Việt Nam có trách nhiệm công bố lãi suất đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội bình quân của năm trước liền kề và thực hiện việc điều chỉnh thu nhập tháng đã đóng bảo hiểm xã hội theo quy định tại khoản 4 Điều 9 Nghị định này.
4. Tổng cục Thống kê thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư có trách nhiệm cung cấp chỉ số giá tiêu dùng bình quân của năm điều chỉnh tính theo gốc so sánh bình quân của năm 2008 và hằng năm cung cấp kịp thời chỉ số giá tiêu dùng bình quân hằng năm cho Bảo hiểm xã hội Việt Nam.
5. Cơ quan bảo hiểm xã hội có trách nhiệm đối chiếu người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện theo quy định tại Điều 4 Nghị định này với danh sách hộ nghèo, hộ cận nghèo, người dân tộc thiểu số do chính quyền địa phương cung cấp để xác định đối tượng hỗ trợ là thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, người dân tộc thiểu số.
6. Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành Nghị định này./.
|
Nơi nhận: | TM. CHÍNH PHỦ |
- 1Nghị định 134/2015/NĐ-CP hướng dẫn Luật Bảo hiểm xã hội về bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 2Công văn 2747/BHXH-TST năm 2023 hướng dẫn thực hiện ký hợp đồng tổ chức dịch vụ thu bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế tự đóng do Bảo hiểm xã hội Thành phố Hồ Chí Minh ban hành
- 3Quyết định 1972/QĐ-BHXH năm 2023 sửa đổi Điều 1 của Quyết định 2222/QĐ-BHXH về mức chi thù lao cho tổ chức dịch vụ thu bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế và các cơ sở giáo dục do Tổng Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam ban hành
- 4Nghị định 164/2025/NĐ-CP quy định về giao dịch điện tử trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội và Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm
- 5Công văn 1363/BHXH-QLT năm 2025 hướng dẫn triển khai những nội dung mới của Luật Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế năm 2024 do Bảo hiểm xã hội Việt Nam ban hành
- 1Luật Bảo hiểm xã hội 2014
- 2Bộ luật Lao động 2019
- 3Luật Bảo hiểm xã hội 2024
- 4Công văn 2747/BHXH-TST năm 2023 hướng dẫn thực hiện ký hợp đồng tổ chức dịch vụ thu bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế tự đóng do Bảo hiểm xã hội Thành phố Hồ Chí Minh ban hành
- 5Quyết định 1972/QĐ-BHXH năm 2023 sửa đổi Điều 1 của Quyết định 2222/QĐ-BHXH về mức chi thù lao cho tổ chức dịch vụ thu bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế và các cơ sở giáo dục do Tổng Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam ban hành
- 6Nghị định 158/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Bảo hiểm xã hội về bảo hiểm xã hội bắt buộc
- 7Luật Tổ chức Chính phủ 2025
- 8Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025
- 9Nghị định 164/2025/NĐ-CP quy định về giao dịch điện tử trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội và Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm
- 10Công văn 1363/BHXH-QLT năm 2025 hướng dẫn triển khai những nội dung mới của Luật Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế năm 2024 do Bảo hiểm xã hội Việt Nam ban hành
- 11Thông tư 11/2025/TT-BNV hướng dẫn Luật Bảo hiểm xã hội về bảo hiểm xã hội tự nguyện do Bộ trưởng Bộ Nội vụ ban hành
Nghị định 159/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Bảo hiểm xã hội về bảo hiểm xã hội tự nguyện
- Số hiệu: 159/2025/NĐ-CP
- Loại văn bản: Nghị định
- Ngày ban hành: 25/06/2025
- Nơi ban hành: Chính phủ
- Người ký: Hồ Đức Phớc
- Ngày công báo: Đang cập nhật
- Số công báo: Từ số 853 đến số 854
- Ngày hiệu lực: 01/07/2025
- Tình trạng hiệu lực: Kiểm tra
