Lệnh công bố Luật Địa chất và khoáng sản 2024 được ban hành bởi Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam nhằm công bố chính thức đạo luật quan trọng này sau khi được Quốc hội thông qua. Đây là bước pháp lý quyết định để đưa Luật Địa chất và khoáng sản 2024 vào đời sống, thay thế cho các quy định cũ nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về địa chất và khoáng sản trong tình hình mới.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Luật Địa chất và khoáng sản 2024 tập trung điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong lĩnh vực địa chất và khoáng sản. Đối tượng áp dụng của Luật bao gồm các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức, cá nhân trong nước và tổ chức, cá nhân nước ngoài có hoạt động liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến công tác địa chất, thăm dò, khai thác và sử dụng khoáng sản trên lãnh thổ Việt Nam.

Nội dung cốt lõi của các điều khoản đầu (Từ Điều 1 đến Điều 4)

1. Phạm vi điều chỉnh (Điều 1)

• Quy định toàn diện về công tác quy hoạch, điều tra cơ bản địa chất và điều tra địa chất về khoáng sản trên phạm vi cả nước.
• Điều chỉnh các hoạt động thăm dò, khai thác, chế biến, sử dụng và thu hồi khoáng sản nhằm tối ưu hóa nguồn tài nguyên quốc gia.
• Quy định rõ trách nhiệm bảo vệ tài nguyên địa chất, khoáng sản chưa khai thác, bảo đảm an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường trong hoạt động khoáng sản.
• Xác định khung pháp lý cho công tác quản lý nhà nước về địa chất và khoáng sản từ trung ương đến địa phương.

2. Đối tượng áp dụng (Điều 2)

• Các cơ quan nhà nước thực hiện chức năng quản lý, thanh tra, kiểm tra và giám sát trong lĩnh vực địa chất, khoáng sản.
• Các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân thực hiện các hoạt động khảo sát, thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản.
• Các tổ chức khoa học, chuyên gia và cá nhân tham gia nghiên cứu, tư vấn hoặc có các hoạt động khác liên quan đến địa chất và tài nguyên khoáng sản.

3. Giải thích từ ngữ và các khái niệm nền tảng (Điều 3)

• Địa chất được định nghĩa rõ ràng là cấu trúc, thành phần vật chất, lịch sử phát triển và các quá trình biến đổi của vỏ Trái Đất.
• Khoáng sản được xác định là khoáng vật, khoáng chất có ích ở thể rắn, thể lỏng hoặc thể khí, tồn tại trong lòng đất hoặc trên mặt đất, bao gồm cả khoáng sản ở bãi thải của mỏ đã khai thác.
• Định nghĩa chi tiết các khái niệm chuyên ngành như: điều tra cơ bản địa chất, thăm dò khoáng sản, khai thác khoáng sản, thu hồi khoáng sản, và đóng cửa mỏ khoáng sản nhằm tạo sự thống nhất tuyệt đối trong quá trình áp dụng pháp luật.

4. Chính sách của Nhà nước về địa chất và khoáng sản (Điều 4)

• Nhà nước bảo đảm tài nguyên địa chất, khoáng sản được quản lý, bảo vệ, khai thác và sử dụng hợp lý, tiết kiệm, hiệu quả, phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội bền vững, gắn liền với quốc phòng, an ninh và bảo vệ môi trường.
• Khuyến khích và ưu tiên thu hút đầu tư đối với các dự án áp dụng công nghệ tiên tiến, hiện đại trong điều tra cơ bản địa chất, thăm dò, khai thác và chế biến sâu khoáng sản.
• Hạn chế tối đa việc xuất khẩu khoáng sản thô, thúc đẩy phát triển công nghiệp chế biến sâu để nâng cao giá trị gia tăng của tài nguyên quốc gia.
• Có chính sách hỗ trợ, đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, chuyển đổi nghề nghiệp và bảo đảm quyền lợi hợp pháp cho người dân địa phương nơi có khoáng sản được khai thác.

Hiệu lực thi hành

Lệnh công bố của Chủ tịch nước có hiệu lực kể từ ngày ký. Luật Địa chất và khoáng sản 2024 sẽ chính thức có hiệu lực thi hành theo thời gian được quy định cụ thể trong văn bản, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho việc quản lý và phát triển bền vững ngành địa chất, khoáng sản Việt Nam trong giai đoạn mới.