Những năm gần đây, ở nước ta thiên tai liên tiếp xảy ra, lũ, bão với cường độ mạnh đã gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản. Tình hình thời tiết, khí hậu đang có những biến đổi bất thường và diễn biến phức tạp, khó lường.

Để chủ động phòng, chống và đối phó với mọi tình huống bất lợi khi xảy ra động đất, lũ, bão, hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại do thiên tai gây ra, Thủ tướng Chính phủ chỉ thị các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện tốt những việc sau đây:

1. Tổ chức tổng kết đánh giá, rút kinh nghiệm công tác phòng, chống lụt, bão năm 2000, xác định rõ những việc đã làm được và chưa làm được để xây dựng kế hoạch và phương án phòng, chống lụt, bão, giảm nhẹ thiên tai năm 2001 thật chi tiết, cụ thể, đảm bảo thống nhất và đồng bộ từ tỉnh xuống đến huyện, xã, nhất là đối với các vùng trọng điểm, xung yếu; có kế hoạch phối hợp chặt chẽ giữa các Bộ, ngành, địa phương nhằm đối phó kịp thời, có hiệu quả với các tình huống bất lợi nhất khi thiên tai xảy ra.

2. Kiện toàn tổ chức Ban chỉ huy phòng, chống lụt, bão các cấp, các ngành; tổ chức tập huấn, diễn tập các phương án phòng, chống lụt, bão, thiên tai; đối với những địa phương thường xuyên xảy ra lũ, bão thì Chủ tịch Uỷ ban nhân dân các cấp trực tiếp làm Trưởng ban.

3. Củng cố mạng lưới thông tin liên lạc, hệ thống cảnh báo, dự báo đảm bảo thông tin thông suốt trong mọi tình huống; thực hiện nghiêm túc chế độ trực ban trong mùa lũ, bão.

4. Uỷ ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có trách nhiệm:

- Các tỉnh thuộc đồng bằng, trung du Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ khẩn trương hoàn thành kế hoạch tu bổ đê điều trước mùa mưa lũ; xây dựng phương án, chuẩn bị lực lượng, phương tiện, vật tư dự phòng để sẵn sàng đối phó với lũ lớn, lũ đặc biệt lớn. Xây dựng kế hoạch, phương án di dời, bảo vệ dân trong vùng bãi sông, vùng đê bối. Các tỉnh có vùng phân lũ, chậm lũ chủ động lập phương án sơ tán người, tài sản, đảm bảo hạn chế thiệt hại đến mức thấp nhất khi phải thực hiện phân lũ, chậm lũ.

- Các tỉnh ven biển Trung Bộ xây dựng kế hoạch đối phó với tình huống bất lợi nhất khi có lũ, bão và triều cường cùng xảy ra; có biện pháp chủ động phòng, tránh để giảm nhẹ thiệt hại, tạo cuộc sống thích nghi trong điều kiện thiên tai thường xảy ra.

- Các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long tổng kết kinh nghiệm đối phó với trận lũ lụt năm 2000 để xây dựng phương án và biện pháp đối phó khi xảy ra lũ lớn, có kế hoạch thực hiện sản xuất, bảo vệ công trình và đảm bảo các hoạt động bình thường cho các vùng đô thị và vùng đông dân cư. Đối với vùng ngập sâu, chính quyền địa phương phải có phương án sơ tán dân, tổ chức kiểm tra việc chuẩn bị xuồng, đảm bảo mỗi hộ có 01 xuồng làm phương tiện tránh lũ và ngư lưới cụ để đánh bắt thuỷ sản phục vụ đời sống khi bị ngập sâu và kéo dài nhiều ngày.

- Các tỉnh có hồ chứa nước phải thường xuyên kiểm tra, phát hiện kịp thời những hư hỏng để sửa chữa trước mùa lũ, bão; có phương án đảm bảo an toàn cho công trình và dân cư ở vùng hạ lưu.

- Các tỉnh thuộc miền núi, trung du thường xảy ra lũ quét, động đất, Uỷ ban nhân dân các tỉnh chỉ đạo các ngành chuyên môn thực hiện tốt công tác dự báo, cảnh báo các vùng nguy hiểm để có phương án chủ động di dời người và tài sản đến nơi an toàn.

- Các địa phương cần đảm bảo dự trữ các mặt hàng thiết yếu nhất là lương thực, chất đốt, thuốc men từ gia đình đến các cấp thôn, xã và huyện; tổ chức tập huấn, diễn tập cho các lực lượng trực tiếp làm công tác phòng, chống lụt, bão; cứu nạn khi có thiên tai xảy ra; chủ động huy động mọi nguồn lực trên địa bàn theo phương châm "4 tại chỗ" để đối phó và khắc phục hậu quả. Vùng thường xuyên bị ngập lụt, chủ động triển khai xây dựng nhà ở có kết cấu phù hợp cho việc tránh lũ.

5. Các Bộ, ngành Trung ương có trách nhiệm:

- Ban Chỉ đạo phòng, chống lụt, bão Trung ương xây dựng phương án đối phó với các tình huống khẩn cấp về lũ, bão và thiên tai cho từng vùng; tham mưu giúp Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ việc điều hành, xử lý kịp thời, có hiệu quả trong việc đối phó với thiên tai; kiểm tra, đôn đốc các Bộ, ngành, các địa phương thực hiện công tác phòng, chống lụt, bão năm 2001.

- Uỷ ban Quốc gia tìm kiếm cứu nạn chuẩn bị lực lượng, phương tiện; xây dựng phương án phối hợp với các Bộ, ngành có liên quan và các địa phương triển khai công tác tìm kiếm, cứu nạn kịp thời khi có thiên tai xảy ra.

- Tổng cục Khí tượng Thuỷ văn tăng cường năng lực để nâng cao chất lượng dự báo, đặc biệt là việc dự báo sớm các khả năng xuất hiện và diễn biến của các tình huống phức tạp để phục vụ cho công tác chỉ đạo; cung cấp kịp thời các số liệu về dòng chảy, về mưa, lũ, bão, động đất và nước biển dâng cho Ban Chỉ đạo phòng, chống lụt, bão Trung ương và các Bộ, ngành, địa phương liên quan để đối phó kịp thời với mọi diễn biến của thiên tai.

- Bộ Quốc phòng xây dựng phương án, bố trí lực lượng, phương tiện sẵn sàng tham gia công tác hộ đê, hộ đập; ứng cứu và xử lý các tình huống khẩn cấp về lũ, bão, động đất.

- Bộ Công an đảm bảo an ninh, trật tự an toàn xã hội khi có thiên tai xảy ra, phối hợp với lực lượng quân đội, với các ngành và địa phương tham gia cứu hộ, cứu nạn.

- Tổng cục Bưu điện đảm bảo thông tin liên lạc thông suốt trong mọi tình huống từ Trung ương đến địa phương các cấp, các Bộ, ngành, nhất là đối với các vùng phân lũ, chậm lũ, vùng thường xuyên bị lũ, bão, động đất, vùng bị ngập lụt sâu và kéo dài.

- Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chỉ đạo các địa phương hoàn thành kế hoạch tu bổ đê điều, hồ đập và các công trình thuỷ lợi trước mùa lũ, bão; có phương án bảo vệ an toàn cho các hồ đập do Bộ quản lý; đồng thời phối hợp chặt chẽ với các địa phương trong việc bảo vệ sản xuất có hiệu quả.

- Bộ Thuỷ sản chủ động phối hợp với Uỷ ban nhân dân các tỉnh, thành phố ven biển và các Bộ, ngành liên quan tăng cường công tác kiểm tra và tổ chức thực hiện việc đảm bảo an toàn cho người và phương tiện nghề cá khi hoạt động trên sông, trên biển, các tầu đánh cá phải có phương tiện cứu sinh, hệ thống liên lạc vô tuyến; các tỉnh phải chuẩn bị nơi trú đậu cho tầu, thuyền tránh bão .

- Bộ Giao thông vận tải có kế hoạch chuẩn bị sẵn sàng lực lượng, vật tư, phương tiện ứng cứu và thay thế khi cầu, đường có sự cố hư hỏng để đảm bảo thông suốt cho tuyến giao thông chính Bắc-Nam và các tuyến đường lên miền núi, Tây Nguyên, tuyến liên vận Quốc tế; chuẩn bị lực lượng, vật tư, phương tiện để tham gia xử lý khi xảy ra động đất, các sự cố lớn của đê điều, hồ đập.

- Bộ Công nghiệp, Tổng công ty Điện lực Việt Nam có kế hoạch điều tiết phù hợp để hồ Hoà Bình, hồ Thác Bà và các hồ thuỷ điện sẵn sàng tham gia cắt lũ; thường xuyên kiểm tra đánh giá chất lượng và sửa chữa kịp thời các hư hỏng của các công trình đầu mối, có biện pháp đảm bảo an toàn tuyệt đối cho các hồ chứa do ngành quản lý; chỉ đạo công tác đảm bảo an toàn các khu vực hầm lò đang khai thác khoáng sản.

- Bộ Thương mại phối hợp với Uỷ ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, trước mùa lũ, bão có kế hoạch chuẩn bị các mặt hàng thiết yếu cung ứng cho nhân dân các vùng sâu, vùng xa, vùng thường xuyên bị ngập sâu và kéo dài; cùng với chính quyền địa phương các cấp thực hiện tốt việc dự phòng tại chỗ, từ tháng 7 đến tháng 11 ở mỗi hộ gia đình, mỗi thôn, xã và mỗi huyện phải có lượng dự trữ lương thực, thực phẩm và các nhu yếu phẩm cần thiết đủ sử dụng cho thời gian tối thiểu là 2 tuần lễ.

- Bộ Văn hoá - Thông tin, Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam; các cơ quan thông tin, báo chí ở Trung ương và địa phương tăng cường công tác truyền tin, thông báo chính xác, kịp thời các thông tin dự báo, cảnh báo về thời tiết, lũ, bão, động đất, nước biển dâng, các chủ trương, mệnh lệnh, chỉ thị về công tác phòng, chống và khắc phục hậu quả do thiên tai gây ra. Phối hợp với các cơ quan chuyên môn tuyên truyền, phổ biến cho nhân dân những kiến thức cơ bản về phòng, chống và giảm nhẹ thiệt hại do thiên tai gây ra.

- Các Bộ, ngành khác ở Trung ương ngoài nhiệm vụ làm tốt công tác phòng, chống lụt, bão bảo vệ các cơ sở của ngành còn phải chuẩn bị sẵn sàng lực lượng, phương tiện, vật tư để tham gia phòng, chống và khắc phục hậu quả lụt, bão, thiên tai theo sự điều động của Thủ tướng Chính phủ và Ban chỉ đạo phòng, chống lụt, bão Trung ương.

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các Bộ trưởng, Thủ trưởng các cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tổ chức triển khai thực hiện nghiêm túc Chỉ thị này.