Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10736-6:2023 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 16000-6:2021) về Không khí trong nhà – Phần 6: Xác định hợp chất hữu cơ (VVOC, VOC, SVOC) trong không khí trong nhà và trong buồng thử bằng cách lấy mẫu chủ động trên ống hấp phụ, giải hấp nhiệt và sắc ký khí sử dụng MS hoặc MS-FID được ban hành nhằm thiết lập một phương pháp chuẩn hóa, có độ chính xác cao để kiểm tra và giám sát chất lượng không khí.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này quy định phương pháp lấy mẫu và phân tích các hợp chất hữu cơ rất dễ bay hơi (VVOC), hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOC) và hợp chất hữu cơ khó bay hơi một phần (SVOC) xuất hiện trong không khí trong nhà cũng như trong các buồng thử nghiệm phát thải từ vật liệu. Đối tượng áp dụng bao gồm các phòng thử nghiệm hóa học, cơ quan quan trắc môi trường, các tổ chức đánh giá chất lượng công trình xây dựng và các nhà sản xuất vật liệu xây dựng, trang thiết bị nội thất muốn kiểm soát lượng phát thải chất hữu cơ bay hơi ra môi trường.

Nội dung cốt lõi của TCVN 10736-6:2023 (Từ Điều 1 đến Điều 4)

Điều 1: Phạm vi áp dụng chi tiết

• Phương pháp này áp dụng cho việc xác định nồng độ của các hợp chất hữu cơ bay hơi trong không khí trong nhà và không khí trong buồng thử nghiệm vật liệu xây dựng.
• Khoảng nồng độ đo lường hiệu quả của phương pháp dao động từ mức vài microgam trên mét khối (µg/m³) đến vài miligam trên mét khối (mg/m³), tùy thuộc vào thể tích mẫu khí thu thập và loại thiết bị phân tích sử dụng.
• Tiêu chuẩn này phù hợp để đo các hợp chất hữu cơ có độ bay hơi nằm trong khoảng từ n-hexan đến n-hexadecan, đồng thời có thể mở rộng cho các hợp chất có độ bay hơi cao hơn hoặc thấp hơn bằng cách lựa chọn hệ thống chất hấp phụ phù hợp.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

• Tiêu chuẩn tích hợp và viện dẫn các tài liệu kỹ thuật liên quan về chất lượng không khí, phương pháp lấy mẫu khí chung, các yêu cầu kỹ thuật đối với thiết bị giải hấp nhiệt và hệ thống sắc ký khí nhằm đảm bảo tính đồng bộ, chính xác và có thể so sánh được giữa các kết quả thử nghiệm trên quy mô quốc tế.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

• Hợp chất hữu cơ rất dễ bay hơi (VVOC): Là các hợp chất hữu cơ có điểm sôi nằm trong khoảng từ dưới 0 °C đến (50 đến 100) °C, được xác định dựa trên thời gian lưu sắc ký xuất hiện trước n-hexan trên cột phân tích không phân cực.
• Hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOC): Là các hợp chất hữu cơ có điểm sôi nằm trong khoảng từ (50 đến 100) °C đến (240 đến 260) °C, được xác định dựa trên thời gian lưu sắc ký nằm giữa n-hexan và n-hexadecan trên cột phân tích không phân cực.
• Hợp chất hữu cơ khó bay hơi một phần (SVOC): Là các hợp chất hữu cơ có điểm sôi nằm trong khoảng từ (240 đến 260) °C đến (380 đến 400) °C, được xác định dựa trên thời gian lưu sắc ký nằm giữa n-hexadecan và n-docosan trên cột phân tích không phân cực.

Điều 4: Nguyên tắc của phương pháp phân tích

• Lấy mẫu chủ động (Active Sampling): Một thể tích không khí xác định được hút bằng bơm lấy mẫu có kiểm soát lưu lượng qua một hoặc nhiều ống chứa chất hấp phụ (thường là Tenax TA hoặc chất hấp phụ đa lớp). Các hợp chất hữu cơ mục tiêu sẽ bị giữ lại trên bề mặt chất hấp phụ.
• Giải hấp nhiệt (Thermal Desorption): Ống hấp phụ sau khi lấy mẫu được đưa vào thiết bị giải hấp nhiệt. Dưới tác dụng của nhiệt độ cao và dòng khí mang trơ (thường là Heli hoặc Nitơ), các hợp chất hữu cơ bị giải hấp ra khỏi chất hấp phụ và được dẫn trực tiếp vào hệ thống sắc ký khí.
• Phân tích sắc ký khí (GC-MS hoặc GC-FID): Các hợp chất hữu cơ sau khi giải hấp được phân tách trên cột sắc ký khí mao quản. Việc định danh và định lượng được thực hiện bằng đầu dò khối phổ (MS) để đảm bảo độ chính xác cao về cấu trúc hóa học, hoặc đầu dò ion hóa ngọn lửa (FID) để định lượng hiệu quả các hydrocacbon.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10736-6:2023 có hiệu lực kể từ ngày ban hành, đóng vai trò là công cụ kỹ thuật chuẩn mực giúp các cơ quan quản lý và phòng thử nghiệm tại Việt Nam thực hiện quan trắc chất lượng không khí trong nhà một cách chính xác, tiệm cận với các tiêu chuẩn tiên tiến trên thế giới.