Tiêu chuẩn quốc gia TCVN XI-4:2025 về Bộ tiêu chuẩn quốc gia về thuốc - Phần 4: Dược liệu và thuốc từ dược liệu quy định các tiêu chuẩn kỹ thuật chi tiết về đặc điểm giải phẫu vi học của các bộ phận lá cây dược liệu. Tiêu chuẩn này là cơ sở khoa học quan trọng phục vụ công tác kiểm nghiệm, nhận định, phân biệt và đánh giá chất lượng các loại dược liệu và thuốc từ dược liệu lưu hành trên thị trường.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực kiểm nghiệm thuốc, nghiên cứu khoa học, đào tạo chuyên ngành dược, cũng như các cơ sở sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu dược liệu và thuốc từ dược liệu tại Việt Nam.

Đặc điểm giải phẫu vi học phần gân lá

Cấu tạo giải phẫu chi tiết của phần gân lá dược liệu được quy định cụ thể như sau:

• Biểu bì dưới: Gồm các tế bào có kích thước rất bé, xếp sát nhau, vách ngoài hóa cutin bắt màu xanh. Trên bề mặt biểu bì dưới xuất hiện lông che chở đa bào đầu nhọn hoặc rải rác các lông tiết chân ngắn, đầu tròn.
• Biểu bì trên: Có đặc điểm cấu tạo tương tự như biểu bì dưới.
• Mô dày dưới: Gồm từ 2 đến 4 lớp tế bào hình đa giác có kích thước lớn dần, xếp sát nhau, vách rất dày ở các góc và bắt màu hồng đậm.
• Mô dày trên: Gồm khoảng 8 đến 12 lớp tế bào có đặc điểm tương tự mô dày dưới nhưng kích thước tế bào nhỏ hơn.
• Mô mềm vỏ: Gồm những tế bào hình đa giác có kích thước lớn, không đều, sắp xếp lộn xộn, vách mỏng bắt màu hồng nhạt.
• Mô mềm ruột: Nằm ở phía giữa gân lá, gồm các tế bào hình đa giác, sắp xếp lộn xộn, vách mỏng bắt màu hồng.
• Hệ thống libe-gỗ: Nằm ở vị trí trung tâm của gân lá, trong đó phần gỗ ở phía trong và phần libe ở phía ngoài, được chia thành nhiều bó nhỏ bởi các tia ruột.
• Đặc điểm của libe: Gồm nhiều lớp tế bào có kích thước bé, hình dạng ngoằn ngoèo xếp sát vào nhau, vách cellulose mỏng bắt màu hồng.
• Đặc điểm của gỗ: Gồm các tế bào hình tròn hoặc hình đa giác, kích thước lớn, không đều, có xu hướng xếp thẳng hàng thành từng dãy xuyên tâm, vách dày hóa gỗ bắt màu xanh.

Đặc điểm giải phẫu vi học phần phiến lá

Cấu tạo giải phẫu chi tiết của phần phiến lá dược liệu bao gồm các thành phần sau:

• Biểu bì dưới và biểu bì trên: Đều gồm các tế bào có kích thước rất bé, xếp sát nhau, vách ngoài hóa cutin bắt màu xanh.
• Mô xốp: Gồm những tế bào hình bầu dục hoặc hình tròn, kích thước không đều, xếp rất hở nhau để lộ rõ các khoảng gian bào, vách mỏng bắt màu hồng.
• Mô giậu: Gồm 1 hàng tế bào hình chữ nhật, xếp sát nhau theo chiều dọc thành hàng ngay ngắn, vách mỏng bắt màu hồng.

Hiệu lực thi hành

Hiện tại, thông tin về ngày ban hành, ngày áp dụng và tình trạng hiệu lực cụ thể của Tiêu chuẩn quốc gia TCVN XI-4:2025 chưa được công bố chính thức. Người sử dụng cần đối chiếu với các văn bản cập nhật của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền để áp dụng chính xác.