Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 2737:2023 về Tải trọng và tác động do Bộ Xây dựng biên soạn, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố, quy định các nguyên tắc, yêu cầu kỹ thuật về tải trọng và tác động dùng trong thiết kế kết cấu nhà và công trình xây dựng. Đây là tiêu chuẩn kỹ thuật cốt lõi thay thế cho tiêu chuẩn cũ TCVN 2737:1995 nhằm cập nhật các phương pháp tính toán hiện đại, phù hợp với thực tiễn xây dựng và biến đổi khí hậu hiện nay.

Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu về tải trọng và tác động (bao gồm cả tác động tĩnh và động) do điều kiện tự nhiên và do quá trình sử dụng tác dụng lên nhà và công trình xây dựng. Đối tượng áp dụng bao gồm:

• Các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực xây dựng, thiết kế, thẩm tra, giám sát và thi công công trình tại Việt Nam.
• Áp dụng trực tiếp cho việc thiết kế mới, cải tạo, nâng cấp các kết cấu xây dựng và nền móng của nhà và công trình.
• Đối với các công trình đặc thù hoặc công trình có quy mô đặc biệt (như công trình giao thông, thủy lợi, công trình biển, nhà cao tầng trên 150 mét...), ngoài việc tuân thủ tiêu chuẩn này còn phải kết hợp với các tiêu chuẩn chuyên ngành liên quan khác.

Tiêu chuẩn này áp dụng các tài liệu viện dẫn cần thiết để đảm bảo tính đồng bộ trong hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia. Khi các tài liệu viện dẫn có sự thay đổi, bổ sung hoặc thay thế bằng phiên bản mới, người sử dụng tiêu chuẩn phải áp dụng phiên bản mới nhất của tài liệu đó để đảm bảo tính chính xác và hợp pháp.

Điều khoản này làm rõ các khái niệm cơ bản phục vụ cho việc tính toán tải trọng và tác động, giúp thống nhất cách hiểu và áp dụng trong thực tế thiết kế:

• Tải trọng: Các lực cơ học tác dụng trực tiếp lên kết cấu công trình, ví dụ như trọng lượng bản thân của kết cấu, hoạt tải người và thiết bị, tải trọng gió, tải trọng tuyết.
• Tác động: Sự thay đổi nhiệt độ, độ ẩm, lún nền móng, động đất hoặc các yếu tố ngoại cảnh khác gây ra biến dạng, ứng suất hoặc chuyển vị trong kết cấu công trình.
• Giá trị tiêu chuẩn: Giá trị của tải trọng và tác động được xác định dựa trên các số liệu thống kê hoặc điều kiện sử dụng bình thường của công trình.
• Giá trị tính toán: Giá trị dùng để tính toán kết cấu theo các trạng thái giới hạn, được xác định bằng cách nhân giá trị tiêu chuẩn với hệ số tin cậy về tải trọng tương ứng.
• Hệ số tin cậy về tải trọng: Hệ số tính đến khả năng sai lệch bất lợi có thể xảy ra của tải trọng thực tế so với giá trị tiêu chuẩn trong suốt quá trình xây dựng và vận hành công trình.

Nguyên tắc chung quy định cách thức phân loại và tổ hợp các loại tải trọng để đưa vào mô hình tính toán kết cấu công trình một cách an toàn và kinh tế nhất:

• Phân loại tải trọng theo thời gian tác dụng: Tải trọng được chia thành tải trọng thường xuyên (tác dụng liên tục trong suốt quá trình xây dựng và sử dụng, như trọng lượng bản thân kết cấu, áp lực đất) và tải trọng tạm thời (có thể không xuất hiện trong một số thời điểm).
• Tải trọng tạm thời dài hạn: Trọng lượng của các thiết bị cố định, chất lỏng trong bể chứa, một phần hoạt tải văn phòng, nhà kho, hoặc các tác động do thay đổi nhiệt độ dài hạn.
• Tải trọng tạm thời ngắn hạn: Trọng lượng người, phương tiện giao thông, thiết bị thi công, tải trọng gió, tải trọng sóng, hoặc tải trọng do lắp dựng.
• Tải trọng đặc biệt: Các tác động hy hữu nhưng có thể gây hậu quả nghiêm trọng như động đất, nổ, va chạm của phương tiện giao thông vào kết cấu, hoặc sự cố cháy nổ.
• Nguyên tắc tổ hợp tải trọng: Khi tính toán kết cấu, người thiết kế phải xem xét các tổ hợp tải trọng bất lợi nhất có thể xảy ra, bao gồm tổ hợp cơ bản (gồm tải trọng thường xuyên và tải trọng tạm thời) và tổ hợp đặc biệt (bao gồm cả tải trọng đặc biệt).

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 2737:2023 chính thức có hiệu lực và thay thế hoàn toàn cho tiêu chuẩn TCVN 2737:1995. Việc chuyển tiếp áp dụng tiêu chuẩn tuân thủ theo các quy định hiện hành của Bộ Xây dựng về quản lý chất lượng công trình xây dựng.