Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14286-1:2024 về Phương pháp điều tra rừng - Phần 1: Tầng cây cao được ban hành năm 2024, quy định các nguyên tắc, phương pháp và quy trình kỹ thuật thống nhất trong việc điều tra, đo đếm và đánh giá tầng cây cao của các trạng thái rừng tại Việt Nam.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

• Phạm vi điều chỉnh: Tiêu chuẩn này hướng dẫn chi tiết các phương pháp thiết lập ô tiêu chuẩn, đo đếm các chỉ tiêu lâm học của tầng cây cao phục vụ công tác điều tra, đánh giá tài nguyên rừng.
• Đối tượng áp dụng: Các cơ quan quản lý nhà nước về lâm nghiệp, các tổ chức, cá nhân, đơn vị tư vấn thực hiện hoạt động điều tra, quy hoạch, thiết kế và giám sát tài nguyên rừng trên phạm vi cả nước.

Nội dung cốt lõi của tiêu chuẩn

1. Đặt vấn đề và cơ sở xây dựng tiêu chuẩn

• Xác định vai trò quan trọng của tầng cây cao trong cấu trúc hệ sinh thái rừng và việc đánh giá trữ lượng, chất lượng rừng.
• Nêu rõ sự cần thiết của việc chuẩn hóa phương pháp điều tra nhằm đồng bộ hóa dữ liệu lâm nghiệp quốc gia, phục vụ công tác quản lý và phát triển lâm nghiệp bền vững.

2. Mục tiêu, nội dung và phương pháp điều tra

• Mục tiêu: Cung cấp khung kỹ thuật chuẩn xác để xác định các chỉ tiêu định lượng và định tính của tầng cây cao trong rừng.
• Nội dung điều tra: Tập trung vào việc xác định tên loài cây, đo đường kính ngang ngực (D1.3), đo chiều cao vút ngọn (Hvn), chiều cao dưới cành (Hdc), đường kính tán và đánh giá chất lượng, cấp sinh trưởng của cây rừng.
• Phương pháp thực hiện: Quy định phương pháp bố trí ô tiêu chuẩn (ô định hình, ô không định hình), phương pháp rút mẫu và các công cụ, thiết bị đo đếm chuyên dụng trong lâm nghiệp.

3. Kết quả nghiên cứu và thực nghiệm lâm học

• Tổng hợp và phân tích các số liệu thực nghiệm thu thập được từ quá trình điều tra tầng cây cao tại các khu vực nghiên cứu điển hình.
• Đánh giá sai số, độ tin cậy của các phương pháp đo đếm và các mô hình toán học áp dụng để tính toán trữ lượng, mật độ và tổ thành loài của tầng cây cao.

4. Kết luận, tồn tại và khuyến nghị

• Kết luận: Khẳng định tính khoa học, thực tiễn và độ chính xác của phương pháp điều tra tầng cây cao được quy định trong tiêu chuẩn.
• Tồn tại: Chỉ ra một số khó khăn, hạn chế khi áp dụng phương pháp trong các điều kiện địa hình phức tạp, rừng tự nhiên có cấu trúc đa tầng hoặc thời tiết khắc nghiệt.
• Khuyến nghị: Đề xuất các giải pháp khắc phục sai số, hướng dẫn đào tạo nguồn nhân lực và khuyến khích ứng dụng công nghệ số (như GIS, viễn thám, thiết bị đo laser) để nâng cao hiệu quả điều tra thực địa.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14286-1:2024 có hiệu lực áp dụng kể từ ngày được công bố theo quy định của pháp luật về tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật. Các hoạt động điều tra rừng liên quan đến tầng cây cao phải tuân thủ các quy định kỹ thuật nêu tại tiêu chuẩn này.