Ngày 12 tháng 5 năm 2023, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 28/2023/TT-BTC quy định mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí thẩm định dự án đầu tư xây dựng. Thông tư này được ban hành nhằm chuẩn hóa và điều chỉnh các quy định về phí thẩm định đối với các dự án đầu tư xây dựng trên phạm vi cả nước, thay thế cho các quy định cũ không còn phù hợp.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Thông tư này quy định chi tiết về mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí thẩm định dự án đầu tư xây dựng đối với hai hoạt động chính bao gồm: Thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng và Thẩm định Báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng.

Đối tượng áp dụng của Thông tư bao gồm:

• Người nộp phí: Là các chủ đầu tư hoặc cơ quan được giao nhiệm vụ chuẩn bị dự án đầu tư xây dựng công trình theo quy định của pháp luật về quản lý dự án đầu tư xây dựng và quản lý đầu tư phát triển đô thị khi được cơ quan có thẩm quyền thực hiện thẩm định. Người nộp phí có nghĩa vụ hoàn thành khoản phí này khi nhận kết quả thẩm định.
• Tổ chức thu phí: Là các cơ quan chuyên môn về xây dựng có thẩm quyền thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng; hoặc cơ quan chủ trì thẩm định thuộc người quyết định đầu tư (bao gồm cơ quan nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập) có thẩm quyền thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc Báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng.
• Các tổ chức, cá nhân khác có liên quan trực tiếp đến công tác thu, nộp, quản lý và sử dụng khoản phí thẩm định này.

Quy định về mức thu phí thẩm định dự án đầu tư xây dựng

Mức thu phí thẩm định được xác định dựa trên tỷ lệ phần trăm (%) tính trên tổng mức đầu tư của dự án (theo giá trị đề nghị thẩm định) và được áp dụng cụ thể tại từng cơ quan thẩm định. Công thức xác định số tiền phí phải nộp được quy định như sau:

• Công thức cơ bản: Số phí phải nộp = Tổng mức đầu tư x Mức thu phí.
• Đối với trường hợp tổng mức đầu tư của dự án nằm ở khoảng giữa các giá trị quy định sẵn trong Biểu mức thu phí, số phí thẩm định sẽ được tính toán theo phương pháp nội suy tuyến tính dựa trên công thức chi tiết quy định tại Thông tư, đảm bảo tính chính xác theo quy mô thực tế của từng dự án.
• Đối với dự án khu đô thị: Tổng mức đầu tư làm căn cứ tính phí thẩm định sẽ không bao gồm các chi phí liên quan đến bồi thường, giải phóng mặt bằng, hỗ trợ và tái định cư của dự án.
• Giới hạn mức phí: Mức phí thẩm định tối đa cho một dự án không vượt quá 150.000.000 đồng/tổng mức đầu tư dự án/cơ quan thẩm định và mức tối thiểu không dưới 500.000 đồng/tổng mức đầu tư dự án/cơ quan thẩm định.

Thông tư cũng quy định các trường hợp đặc biệt được giảm hoặc tăng mức thu phí thẩm định:

• Giảm 50% mức thu phí: Áp dụng đối với các dự án đầu tư xây dựng mà cơ quan chuyên môn hoặc cơ quan chủ trì thẩm định yêu cầu chủ đầu tư phải lựa chọn tổ chức, cá nhân có đủ năng lực để thẩm tra nội dung cần thiết trước khi thẩm định.
• Giảm 50% mức thu phí: Áp dụng đối với các dự án đầu tư xây dựng có quy mô lớn hoặc công trình ảnh hưởng lớn đến an toàn, lợi ích cộng đồng sử dụng nguồn vốn khác theo quy định của Luật Xây dựng.
• Trường hợp dự án điều chỉnh: Nếu việc điều chỉnh dự án có sử dụng lại nội dung thẩm định thiết kế cơ sở và tổng mức đầu tư đã được thẩm định trước đó thì mức thu phí bằng 50% mức quy định. Trường hợp không sử dụng lại các nội dung này thì mức thu phí bằng 100% mức quy định.
• Tăng lên 150% mức thu phí: Áp dụng trong trường hợp cơ quan chuyên môn về xây dựng đồng thời đóng vai trò là cơ quan chủ trì thẩm định thuộc người quyết định đầu tư.

Chế độ kê khai và nộp phí thẩm định

Quy trình kê khai và nộp phí được thực hiện chặt chẽ theo các bước sau:

• Người nộp phí thực hiện nộp phí cho tổ chức thu phí theo các hình thức được quy định tại Thông tư số 74/2022/TT-BTC của Bộ Tài chính.
• Định kỳ hàng tháng, chậm nhất là vào ngày 05, tổ chức thu phí có trách nhiệm gửi toàn bộ số tiền phí đã thu được của tháng trước vào tài khoản phí chờ nộp ngân sách mở tại Kho bạc Nhà nước.
• Công tác kê khai, thu, nộp và quyết toán phí của tổ chức thu phí phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật hiện hành về quản lý thuế và phí.

Nguyên tắc quản lý và sử dụng nguồn phí thu được

Việc phân bổ và sử dụng nguồn phí thu được phụ thuộc vào tính chất của tổ chức thu phí và nguồn vốn của dự án:

• Đối với tổ chức thu phí là cơ quan nhà nước: Thực hiện nộp toàn bộ số tiền phí thu được vào ngân sách nhà nước (ngân sách trung ương hoặc địa phương tùy theo cấp quản lý). Nguồn chi phí phục vụ cho công tác thẩm định và thu phí sẽ do ngân sách nhà nước cấp trong dự toán hàng năm.
• Trường hợp cơ quan nhà nước được khoán chi phí hoạt động từ nguồn thu phí:
  • Đối với dự án sử dụng vốn đầu tư công (vốn ngân sách nhà nước): Cơ quan thẩm định được để lại 90% số tiền phí thu được để trang trải chi phí, nộp 10% còn lại vào ngân sách nhà nước.
  • Đối với dự án sử dụng vốn nhà nước ngoài đầu tư công, dự án PPP hoặc dự án sử dụng vốn khác: Cơ quan thẩm định được để lại 50% số tiền phí thu được và nộp 50% còn lại vào ngân sách nhà nước.
• Đối với tổ chức thu phí là đơn vị sự nghiệp công lập: Được phép để lại 90% tổng số tiền phí thu được để chi trả cho các hoạt động thẩm định và thu phí; 10% còn lại phải nộp vào ngân sách nhà nước theo quy định.
• Toàn bộ lượng tiền phí được để lại phải được quản lý, sử dụng đúng mục đích và có chứng từ, hóa đơn rõ ràng theo quy định tại Nghị định số 120/2016/NĐ-CP.

Biểu tỷ lệ phần trăm (%) mức thu phí thẩm định theo tổng mức đầu tư

Tỷ lệ phí thẩm định được áp dụng giảm dần khi quy mô tổng mức đầu tư của dự án tăng lên, cụ thể như sau:

• Dự án có tổng mức đầu tư từ 15 tỷ đồng trở xuống: Áp dụng tỷ lệ phí là 0,019%.
• Dự án có tổng mức đầu tư 25 tỷ đồng: Áp dụng tỷ lệ phí là 0,017%.
• Dự án có tổng mức đầu tư 50 tỷ đồng: Áp dụng tỷ lệ phí là 0,015%.
• Dự án có tổng mức đầu tư 100 tỷ đồng: Áp dụng tỷ lệ phí là 0,0125%.
• Dự án có tổng mức đầu tư 200 tỷ đồng: Áp dụng tỷ lệ phí là 0,01%.
• Dự án có tổng mức đầu tư 500 tỷ đồng: Áp dụng tỷ lệ phí là 0,0075%.
• Dự án có tổng mức đầu tư 1.000 tỷ đồng: Áp dụng tỷ lệ phí là 0,0047%.
• Dự án có tổng mức đầu tư 2.000 tỷ đồng: Áp dụng tỷ lệ phí là 0,0025%.
• Dự án có tổng mức đầu tư 5.000 tỷ đồng: Áp dụng tỷ lệ phí là 0,002%.
• Dự án có tổng mức đầu tư từ 10.000 tỷ đồng trở lên: Áp dụng tỷ lệ phí là 0,001%.

Hiệu lực thi hành và quy định chuyển tiếp

Thông tư số 28/2023/TT-BTC chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2023.

Thông tư này bãi bỏ hoàn toàn Thông tư số 209/2016/TT-BTC ngày 10 tháng 11 năm 2016 của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định về mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí thẩm định dự án đầu tư xây dựng, phí thẩm định thiết kế cơ sở.

Về quy định chuyển tiếp: Đối với các dự án đầu tư xây dựng đã được cơ quan có thẩm quyền thực hiện đầy đủ các bước thẩm định theo đúng quy định nhưng chưa có thông báo kết quả thẩm định trước ngày 01 tháng 7 năm 2023, tổ chức thu phí sẽ thực hiện thu phí khi trả kết quả thẩm định theo mức thu quy định tại Thông tư số 209/2016/TT-BTC.

Các nội dung khác liên quan đến chứng từ thu, công khai chế độ thu phí không quy định tại Thông tư này sẽ được thực hiện theo quy định của Luật Phí và lệ phí, Luật Quản lý thuế và các văn bản hướng dẫn thi hành liên quan.