Thông tư 12/2025/TT-BGDĐT do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành quy định chi tiết về việc phân quyền, phân cấp và phân định thẩm quyền thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước của chính quyền địa phương hai cấp đối với lĩnh vực nhà giáo và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm tối ưu hóa bộ máy quản lý, chuyển giao nhiều thẩm quyền từ cấp huyện về cấp xã và phân định rõ vai trò của Sở Giáo dục và Đào tạo trong việc đánh giá, lựa chọn đội ngũ nhà giáo cốt cán.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Thông tư này quy định về việc phân quyền, phân cấp và phân định thẩm quyền thực hiện các nhiệm vụ quản lý nhà nước đối với nhà giáo và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục được nêu tại các văn bản quy phạm pháp luật do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành. Đối tượng áp dụng của Thông tư bao gồm các cơ quan hành chính nhà nước ở trung ương, chính quyền địa phương các cấp, các cơ sở giáo dục cùng các tổ chức, cá nhân có liên quan trực tiếp.

Nguyên tắc thực hiện phân cấp, phân quyền và quản lý hành chính

• Sự phù hợp pháp lý: Bảo đảm tuân thủ Hiến pháp, Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Tổ chức chính quyền địa phương và các Nghị định liên quan về phân cấp quản lý trong lĩnh vực giáo dục.
• Rõ ràng, không chồng chéo: Việc phân định nhiệm vụ, quyền hạn phải phù hợp với năng lực thực tế của từng cấp chính quyền; tránh trùng lặp, bỏ sót hoặc chồng chéo chức năng giữa các cơ quan.
• Bảo đảm hội nhập: Không làm ảnh hưởng đến việc thực hiện các điều ước và thỏa thuận quốc tế về giáo dục mà Việt Nam là thành viên.
• Đảm bảo nguồn lực: Ngân sách nhà nước bảo đảm nguồn kinh phí để thực hiện các nhiệm vụ được phân định thẩm quyền theo quy định pháp luật.
• Thu phí và lệ phí: Đối với các thủ tục hành chính có phát sinh phí, lệ phí, người nộp hồ sơ thực hiện nộp đồng thời cho cơ quan tiếp nhận. Mức thu và quản lý sử dụng tuân thủ quy định của Chính phủ, Bộ Tài chính hoặc Hội đồng nhân dân cấp tỉnh.
• Khai thác dữ liệu điện tử: Cơ quan giải quyết thủ tục hành chính có trách nhiệm tự khai thác dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác. Không được yêu cầu cá nhân, tổ chức nộp hoặc xuất trình các giấy tờ mà thông tin đã có sẵn trên hệ thống điện tử, trừ trường hợp cần xác minh lại tính xác thực.

Thẩm quyền của Sở Giáo dục và Đào tạo về chuẩn nghề nghiệp và chuẩn hiệu trưởng

Thông tư quy định Sở Giáo dục và Đào tạo là cơ quan trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ sau:

• Đối với cấp phổ thông: Thực hiện đánh giá hiệu trưởng theo chuẩn hiệu trưởng cơ sở giáo dục phổ thông; lựa chọn và phê duyệt danh sách cán bộ quản lý cơ sở giáo dục phổ thông cốt cán (thay thế quy định cũ tại Thông tư số 14/2018/TT-BGDĐT). Đồng thời, Sở có thẩm quyền lựa chọn và phê duyệt giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông cốt cán (thay thế quy định cũ tại Thông tư số 20/2018/TT-BGDĐT).
• Đối với cấp mầm non: Thực hiện đánh giá hiệu trưởng cơ sở giáo dục mầm non; lựa chọn và phê duyệt danh sách cán bộ quản lý cơ sở giáo dục mầm non cốt cán (thay thế quy định cũ tại Thông tư số 25/2018/TT-BGDĐT). Sở cũng chịu trách nhiệm lựa chọn giáo viên mầm non cốt cán (thay thế quy định cũ tại Thông tư số 26/2018/TT-BGDĐT).
• Bãi bỏ quy định cũ: Chính thức bãi bỏ Điều 15 tại các Thông tư số 14/2018/TT-BGDĐT, Thông tư số 20/2018/TT-BGDĐT, Thông tư số 25/2018/TT-BGDĐT và Thông tư số 26/2018/TT-BGDĐT.

Chuyển giao thẩm quyền tổ chức các hội thi chuyên môn về cấp xã

Một trong những điểm mới nổi bật của Thông tư là việc chuyển giao thẩm quyền tổ chức các hội thi chuyên môn từ cấp huyện về cho Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện:

• Hội thi giáo viên dạy giỏi, giáo viên chủ nhiệm giỏi: Thẩm quyền tổ chức hội thi giáo viên dạy giỏi và giáo viên chủ nhiệm lớp giỏi tại các cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông được chuyển giao cho Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện. Thay thế toàn bộ các cụm từ “Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo”, “Phòng Giáo dục và Đào tạo”, “cấp huyện” bằng “Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã”, “Ủy ban nhân dân cấp xã”, “cấp xã” trong các quy định liên quan tại Thông tư số 22/2019/TT-BGDĐT.
• Hội thi giáo viên làm tổng phụ trách Đội giỏi: Thẩm quyền tổ chức hội thi này thuộc về Ủy ban nhân dân cấp xã. Các cụm từ liên quan đến cơ quan quản lý cấp huyện tại Thông tư số 52/2012/TT-BGDĐT và các biểu mẫu đính kèm được thay thế tương ứng bằng “Ủy ban nhân dân cấp xã” và “Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã”.

Thay thế, bãi bỏ các quy định về thẩm quyền cấp huyện tại các văn bản liên quan

Để bảo đảm tính đồng bộ, Thông tư tiến hành sửa đổi, thay thế hàng loạt cụm từ chỉ thẩm quyền từ cấp huyện sang cấp xã tại các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành:

• Chế độ làm việc của giáo viên mầm non (Thông tư số 48/2011/TT-BGDĐT): Thay thế cụm từ “Ủy ban nhân dân cấp huyện”, “Phòng Giáo dục và Đào tạo” bằng “Ủy ban nhân dân cấp xã” tại Điều 6 và Điều 7.
• Quy chế bồi dưỡng thường xuyên (Thông tư số 19/2019/TT-BGDĐT): Bỏ cụm từ “Phòng Giáo dục và Đào tạo”; bãi bỏ điểm c khoản 3 Điều 8 và Điều 16.
• Sử dụng giáo viên chưa đạt chuẩn trình độ đào tạo (Thông tư số 24/2020/TT-BGDĐT): Chuyển thẩm quyền từ “Phòng Giáo dục và Đào tạo” và “Ủy ban nhân dân cấp huyện” sang “Ủy ban nhân dân cấp xã”; thay thế cụm từ “các phòng ban liên quan” bằng “đơn vị chuyên môn”; bỏ cụm từ “Phòng Giáo dục và Đào tạo” và “Phòng Nội vụ” tại khoản 3, khoản 4 Điều 6; bãi bỏ khoản 1 Điều 5.
• Tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp và xếp lương viên chức giảng dạy (Thông tư số 01/2021/TT-BGDĐT, 02/2021/TT-BGDĐT, 03/2021/TT-BGDĐT đã sửa đổi bởi Thông tư 08/2023/TT-BGDĐT): Thay thế cụm từ “cấp huyện” bằng “cấp xã”.
• Vị trí việc làm và định mức số lượng người làm việc trong cơ sở mầm non công lập (Thông tư số 19/2023/TT-BGDĐT): Thay thế cụm từ “giáo viên dạy giỏi từ cấp huyện trở lên” bằng “giáo viên dạy giỏi từ cấp xã trở lên” đối với Giáo viên mầm non hạng I; thay thế “giấy khen từ cấp huyện trở lên” bằng “giấy khen từ cấp xã trở lên” đối với Giáo viên mầm non hạng II. Thay thế các cụm từ chỉ cơ quan quản lý cấp huyện bằng “Ủy ban nhân dân cấp xã” tại các bản mô tả vị trí việc làm thuộc Phụ lục III.
• Vị trí việc làm trong cơ sở giáo dục phổ thông và trường chuyên biệt công lập (Thông tư số 20/2023/TT-BGDĐT): Thay thế cụm từ “giấy khen từ cấp huyện trở lên” bằng “giấy khen từ cấp xã trở lên”; thay thế các cụm từ chỉ cơ quan quản lý cấp huyện bằng “Ủy ban nhân dân cấp xã” tại các bản mô tả vị trí việc làm thuộc Phụ lục III.
• Chức danh nghề nghiệp viên chức tư vấn học sinh (Thông tư số 11/2024/TT-BGDĐT): Thay thế cụm từ “cấp huyện” bằng “cấp xã”.
• Chế độ làm việc của giáo viên phổ thông, dự bị đại học (Thông tư số 05/2025/TT-BGDĐT): Thay thế cụm từ “Ủy ban nhân dân cấp huyện” bằng “Ủy ban nhân dân cấp xã” tại khoản 1 Điều 14; thay thế “Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo” bằng “Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã” tại khoản 5 Điều 15.

Hiệu lực thi hành và quy định chuyển tiếp

• Thời gian có hiệu lực: Thông tư 12/2025/TT-BGDĐT chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2025.
• Thời hạn hết hiệu lực: Thông tư này sẽ hết hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 3 năm 2027. Tuy nhiên, quy định này loại trừ các trường hợp có văn bản quy phạm pháp luật cấp cao hơn (Luật, Nghị quyết của Quốc hội, Pháp lệnh, Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Nghị định, Nghị quyết của Chính phủ, Quyết định của Thủ tướng Chính phủ hoặc Thông tư mới của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo) ban hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2025 và có hiệu lực trước ngày 01 tháng 3 năm 2027 quy định về thẩm quyền, trách nhiệm quản lý nhà nước, trình tự, thủ tục khác với Thông tư này; khi đó, các quy định tương ứng trong Thông tư này sẽ hết hiệu lực tại thời điểm văn bản mới có hiệu lực.
• Nguyên tắc áp dụng khi có sự khác biệt: Trong thời gian Thông tư này có hiệu lực, nếu các quy định về thẩm quyền, trách nhiệm quản lý nhà nước, trình tự, thủ tục tại đây có sự khác biệt so với các văn bản quy phạm pháp luật liên quan được ban hành trước ngày 01 tháng 7 năm 2025 thì sẽ ưu tiên thực hiện theo quy định tại Thông tư này.
• Trách nhiệm thi hành: Chánh Văn phòng, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Cục trưởng Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục, Thủ trưởng các đơn vị thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo; Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; Giám đốc các Sở Giáo dục và Đào tạo; Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thi hành nghiêm túc các quy định tại Thông tư này.