Thông tư số 04/2025/TT-BDTTG do Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo ban hành nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 01/2022/TT-UBDT ngày 26 tháng 5 năm 2022 quy định quy trình giám sát, đánh giá thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030, giai đoạn I từ năm 2021 đến năm 2025.

Phạm vi và đối tượng áp dụng: Văn bản áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia vào hoạt động quản lý, tổ chức thực hiện, giám sát và đánh giá Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi ở các cấp trung ương, cấp tỉnh và cấp xã.

Sửa đổi quy định về chủ dự án, chủ tiểu dự án và chủ nội dung thành phần

Thông tư đã làm rõ và bổ sung chi tiết về các chủ thể chịu trách nhiệm quản lý dự án:

• Chủ dự án, chủ tiểu dự án, chủ nội dung thành phần được xác định là cơ quan, tổ chức được giao chủ trì quản lý một hoặc một số dự án, tiểu dự án, nội dung thành phần thuộc Chương trình.
• Các chủ thể này bao gồm cả cấp trung ương (được quy định cụ thể tại Quyết định số 1719/QĐ-TTg và Quyết định số 920/QĐ-TTg) và cấp tỉnh, cấp xã theo phạm vi và địa bàn quản lý thực tế.

Quy trình thu thập thông tin và chế độ báo cáo giám sát hằng năm

Thông tư thiết lập một quy trình báo cáo mới, phân định rõ thời gian và trách nhiệm của từng cấp nhằm tối ưu hóa việc truyền tải dữ liệu:

• Tại cấp xã: Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã tiến hành thu thập, tổng hợp thông tin về các dự án, hoạt động do cấp xã làm chủ đầu tư hoặc do các đơn vị khác triển khai trên địa bàn theo biểu mẫu tại Phụ lục số 02. Báo cáo phải gửi về UBND cấp tỉnh (thông qua Sở Dân tộc và Tôn giáo hoặc cơ quan thực hiện chức năng quản lý nhà nước về dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo cấp tỉnh) trước ngày 15 tháng 9 của năm thực hiện, đồng thời cập nhật bổ sung số liệu năm trước ngày 31 tháng 01 của năm sau.
• Tại cấp tỉnh:
  • Chủ đầu tư cấp tỉnh: Tổng hợp thông tin hằng năm về dự án, hoạt động do mình làm chủ đầu tư theo Phụ lục số 02, gửi chủ dự án, chủ tiểu dự án, chủ nội dung thành phần cấp tỉnh trước ngày 15 tháng 9 của năm thực hiện và cập nhật bổ sung số liệu trước ngày 31 tháng 01 của năm sau.
  • Chủ dự án, chủ tiểu dự án, chủ nội dung thành phần cấp tỉnh: Tổng hợp thông tin, lập báo cáo kết quả thực hiện dự án thành phần hằng năm thuộc phạm vi quản lý theo Phụ lục số 03 để gửi chủ dự án cấp trung ương tương ứng và Sở Dân tộc và Tôn giáo trước ngày 20 tháng 9; cập nhật bổ sung số liệu trước ngày 05 tháng 02 của năm sau.
  • UBND cấp tỉnh: Tổng hợp thông tin từ cấp xã và các chủ dự án cấp tỉnh để lập báo cáo kết quả thực hiện Chương trình hằng năm trong phạm vi quản lý theo Phụ lục số 03, gửi Bộ Dân tộc và Tôn giáo (Văn phòng Quốc gia về dân tộc và miền núi) trước ngày 25 tháng 9; đồng thời cập nhật bổ sung số liệu năm theo Phụ lục số 01 trước ngày 10 tháng 02 của năm sau.
• Nguyên tắc chia sẻ thông tin: Các thông tin, số liệu và báo cáo kết quả thực hiện Chương trình ở cấp xã sẽ được chia sẻ trực tiếp giữa các cơ quan đầu mối nhận báo cáo ở cấp tỉnh. Quy định này nhằm bảo đảm UBND cấp xã không phải gửi nhiều báo cáo trùng lặp cho nhiều cơ quan, đơn vị quản lý cấp trên khác nhau.

Quy trình và thời hạn báo cáo đánh giá thực hiện Chương trình

Công tác đánh giá định kỳ (giữa kỳ, cuối kỳ hoặc đột xuất) được thực hiện theo các bước sau:

• Cấp xã: UBND cấp xã thu thập, tổng hợp thông tin về các dự án, hoạt động do cấp xã làm chủ đầu tư hoặc triển khai trên địa bàn theo Phụ lục số 02 gửi UBND cấp tỉnh (qua Sở Dân tộc và Tôn giáo).
• Cấp tỉnh:
  • Chủ dự án, chủ tiểu dự án, chủ nội dung thành phần cấp tỉnh lập báo cáo đánh giá thực hiện dự án, tiểu dự án, nội dung thành phần thuộc phạm vi quản lý theo Phụ lục số 04 gửi chủ dự án cấp trung ương và Sở Dân tộc và Tôn giáo.
  • Sở Dân tộc và Tôn giáo tổng hợp thông tin từ cấp xã và các chủ dự án cấp tỉnh, lập báo cáo đánh giá thực hiện Chương trình cấp tỉnh theo Phụ lục số 04 để trình UBND cấp tỉnh ký duyệt, gửi Bộ Dân tộc và Tôn giáo (Văn phòng Quốc gia về dân tộc và miền núi), đồng thời cập nhật bổ sung số liệu giữa kỳ, cuối kỳ tại Phụ lục số 01.
• Thời hạn báo cáo: Thời hạn báo cáo đánh giá thực hiện Chương trình của cấp xã, cấp tỉnh và cấp trung ương sẽ được thực hiện linh hoạt theo yêu cầu cụ thể của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Phân định trách nhiệm giám sát, đánh giá của các cơ quan cấp tỉnh

Thông tư bổ sung quy định chi tiết về trách nhiệm của các Sở, ban, ngành cấp tỉnh với vai trò là chủ dự án, chủ tiểu dự án hoặc chủ nội dung thành phần:

• Có trách nhiệm hướng dẫn UBND cấp xã triển khai công tác giám sát, đánh giá dựa trên chức năng và phạm vi quản lý chuyên ngành được giao.
• Tổng hợp kết quả giám sát, đánh giá thực hiện các dự án, tiểu dự án được giao chủ trì để gửi báo cáo cho Sở Dân tộc và Tôn giáo, UBND cấp tỉnh, Ban chỉ đạo các Chương trình mục tiêu quốc gia cấp tỉnh và các Bộ, cơ quan trung ương có liên quan.

Cải cách hành chính: Loại bỏ cấp huyện khỏi quy trình tổng hợp báo cáo trung gian

Một trong những điểm mới nổi bật của Thông tư là việc tinh giản bộ máy báo cáo bằng cách loại bỏ hoàn toàn vai trò trung gian của cấp huyện trong quy trình giám sát, đánh giá:

• Bãi bỏ các quy định liên quan đến việc thu thập, tổng hợp thông tin và báo cáo của cấp huyện (bãi bỏ điểm c khoản 2 Điều 3, điểm b khoản 2 Điều 5 và điểm c khoản 2 Điều 8 của Thông tư 01/2022/TT-UBDT).
• Điều chỉnh phương pháp ghi chép số liệu: Đối với các biểu mẫu tại phần Phụ lục kèm theo Thông tư số 01/2022/TT-UBDT, các trường dữ liệu (hàng, cột) trước đây phân cấp cho cấp huyện tổng hợp, ghi chép nay được để trống.
• Cấp tỉnh chịu trách nhiệm tổng hợp trực tiếp số liệu báo cáo từ cấp xã; cấp trung ương chịu trách nhiệm tổng hợp trực tiếp số liệu báo cáo từ cấp tỉnh.

Thay đổi đồng bộ hệ thống thuật ngữ cơ quan quản lý

Để phù hợp với cơ cấu tổ chức mới, Thông tư thực hiện thay thế hàng loạt cụm từ trong toàn bộ văn bản của Thông tư số 01/2022/TT-UBDT:

• Thay thế cụm từ "Ủy ban Dân tộc" bằng "Bộ Dân tộc và Tôn giáo".
• Thay thế cụm từ "Bộ Kế hoạch và Đầu tư" bằng "Bộ Tài chính" tại các điều khoản liên quan đến phối hợp báo cáo.
• Thay thế cụm từ "Văn phòng điều phối Chương trình" bằng "Văn phòng Quốc gia về dân tộc và miền núi".
• Thay thế cụm từ "Ban Dân tộc" bằng "Sở Dân tộc và Tôn giáo" ở cấp tỉnh.

Hiệu lực thi hành và điều khoản chuyển tiếp

• Hiệu lực: Thông tư này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành.
• Áp dụng văn bản viện dẫn: Trường hợp các văn bản quy phạm pháp luật được trích dẫn trong Thông tư này được sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế thì áp dụng theo các quy định tại văn bản mới.
• Giải quyết vướng mắc: Trong quá trình triển khai thực hiện, nếu phát sinh khó khăn, vướng mắc, các cơ quan, đơn vị cần kịp thời phản ánh về Bộ Dân tộc và Tôn giáo để được nghiên cứu, hướng dẫn và giải quyết kịp thời.