QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v: Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 1 – ĐỒNG NAI

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

• - Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Lê Ngọc Tuyền.
• - Thư ký phiên họp: Ông Tôn Hoài Anh Tuyển - Thư ký Tòa án.
• - Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1 – Đồng Nai tham gia phiên họp: Bà Trần Thị Thủy - Kiểm sát viên.

Ngày 30 tháng 01 năm 2026, tại trụ sở Tòa án nhân dân khu vực 1 - Đồng Nai, mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 251/2025/TLST-VDS ngày 07 tháng 11 năm 2025 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự”, theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự sơ thẩm số 149/2025/QĐST-VDS ngày 16 tháng 01 năm 2026, gồm những người tham gia tố tụng sau:

• - Người yêu cầu: Bà Nguyễn Thị H, sinh năm 1950;
• - Người bị yêu cầu: Ông Phạm Hải H1, sinh năm 1994.
• - Người có quyền và nghĩa vụ liên quan: Ông Phạm Văn H2, sinh năm 1956;

Cùng địa chỉ: M, khu phố E, phường T, thành phố B, tỉnh Đồng Nai (Nay là phường T, tỉnh Đồng Nai).

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ

Bà Nguyễn Thị H yêu cầu tuyên bố ông Phạm Hải H1, sinh năm 1994, địa chỉ: M, khu phố E, phường T, thành phố B, tỉnh Đồng Nai (Nay là phường T, tỉnh Đồng Nai), là người mất năng lực hành vi dân sự.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân khu vực 1 – Đồng Nai nhận định:

[1] Về quan hệ pháp luật: Bà Nguyễn Thị H yêu cầu tuyên bố ông Phạm Hải H1 là người mất năng lực hành vi dân sự, nên quan hệ pháp luật được xác định là “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự”, quy định tại khoản 1 Điều 27 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Về thẩm quyền giải quyết: Bà Nguyễn Thị H yêu cầu tuyên bố ông Phạm Hải H1 là người mất năng lực hành vi dân sự. Hiện ông H1 cư trú tại địa chỉ M, khu phố E, phường T, thành phố B, tỉnh Đồng Nai (Nay là phường T, tỉnh Đồng Nai). Do đó, vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 1 – Đồng Nai, theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 35 và điểm a khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[3] Về nội dung: Ông Phạm Hải H1 là con ruột của bà Nguyễn Thị H. Theo bà H trình bày, ông H1 sức khoẻ yếu, không minh mẫn, không thể tự nhận thức và làm chủ hành vi của mình.

Ngày 12 tháng 11 năm 2025, Toà án nhân dân khu vực 1 – Đồng Nai ban hành Quyết định trưng cầu giám định về năng lực nhận thức, làm chủ hành vi đối với ông Phạm Hải H1 tại Viện pháp y tâm thần Trung ương B. Ngày 13/01/2026, Viện pháp y tâm thần Trung ương B đã tiến hành giám định pháp y tâm thần đối với ông Phạm Hải H1 Tại Kết luận Giám định pháp y tâm thần số 23/KL-VPYTW ngày 13 tháng 01 năm 2026 của Viện pháp y tâm thần Trung ương B, đã kết luận như sau: “Tại thời điểm giám định đối tượng Phạm Hải H1 bị bệnh: Chậm phát triển tâm thần trầm trọng. Theo bảng phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 năm 1992, bệnh có mã số F73. Hiện nay, đối tượng mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

Với nhận định trên, xét thấy việc bà H có đơn yêu cầu tuyên bố ông Phạm Hải H1 mất năng lực hành vi dân sự là có căn cứ, nên được chấp nhận.

[4] Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị H là người cao tuổi, có đơn xin miễn lệ phí. Căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Do đó, bà Nguyễn Thị H được miễn lệ phí theo quy định.

[5] Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1 – Đồng Nai: Bà Nguyễn Thị H yêu cầu tuyên bố ông Phạm Hải H1 mất năng lực hành vi dân sự là phù hợp với quy định của pháp luật nên đề nghị chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị H. Về lệ phí: Bà Nguyễn Thị H được miễn nộp lệ phí việc dân sự sơ thẩm theo quy định pháp luật.

Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1 – Đồng Nai phù hợp với các chứng cứ tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên họp, nên được chấp nhận.

QUYẾT ĐỊNH

Căn cứ khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 149, Điều 371, Điều 372, Điều 376, Điều 377 và Điều 378 Bộ luật Tố tụng Dân sự;

Áp dụng Điều 23; Điều 47; Điều 48; Điều 49; Điều 53; Điều 54; Điều 57; khoản 2 Điều 58 và khoản 2 Điều 59 Bộ luật Dân sự năm 2015; Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Chấp nhận đơn yêu cầu của Nguyễn Thị H yêu cầu tuyên bố ông Phạm Hải H1 là người mất năng lực hành vi dân sự.
2. Tuyên bố ông Phạm Hải H1, sinh năm 1994, địa chỉ: M, khu phố E, phường T, thành phố B, tỉnh Đồng Nai (Nay là phường T, tỉnh Đồng Nai), là người mất năng lực hành vi dân sự.
3. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị H được miễn lệ phí theo quy định.
4. Các đương sự có quyền kháng cáo trong thời hạn 10 (Mười) ngày kể từ ngày nhận được quyết định hoặc kể từ ngày quyết định được niêm yết hợp lệ. Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.