QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v: Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 8 – HƯNG YÊN

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán – Chủ tọa phiên họp: Bà Đặng Thị Nguyệt.

Thư ký phiên họp: Bà Doãn Thị Thu Hiền - Thư ký Tòa án nhân dân khu vực 8 – Hưng Yên.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 8 – Hưng Yên tham gia phiên họp: Bà Nguyễn Thị Lan Hướng – Kiểm sát viên.

Ngày 23 tháng 01 năm 2026, tại trụ sở Tòa án nhân dân khu vực 8 - Hưng Yên mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 05/2025/TLST-DS ngày 11 tháng 11 năm 2025 về việc yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 01/2026/QĐST-VDS ngày 12 tháng 01 năm 2026 đối với:

1. Người yêu cầu: Bà Trần Thị K, sinh năm 1934; Nơi cư trú: Thôn H, xã L, tỉnh Hưng Yên.

Người đại diện theo ủy quyền của bà K: Công ty L3 và cộng sự.

Người đại diện của Công ty L3 và cộng sự tham gia tố tụng: Ông Trần Mạnh Đ, sinh năm 1993; Địa chỉ liên hệ: Tầng F, Tòa nhà V, phố D, phường C, thành phố Hà Nội.

2. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

• - Ông Hà Đăng P (là con), sinh năm 1957; Nơi cư trú: Thôn H, xã L, tỉnh Hưng Yên.
• - Bà Hà Thị L (là con), sinh năm 1961; Nơi cư trú: Thôn H, xã L, tỉnh Hưng Yên.
• - Bà Hà Thị Phương L1 (là con), sinh năm 1968; Nơi cư trú: Thôn H, xã L, tỉnh Hưng Yên.
• - Ông Hà Đăng P1 (là con), sinh năm 1965; Nơi cư trú: Thôn H, xã L, tỉnh Hưng Yên.
• - Ông Hà Đăng S (là con), sinh năm 1972; Nơi cư trú: Thôn H, xã L, tỉnh Hưng Yên.
• - Ông Hà Đăng Q (là con), sinh năm 1974; Nơi ĐKHKTT: Thôn H, xã L, tỉnh Hưng Yên; Chỗ ở hiện nay: Ấp D, xã P, tỉnh Đồng Tháp.
• Người đại diện theo ủy quyền của ông Q: Ông Hà Đăng Q1, sinh năm 1978; Nơi cư trú: Thôn H, xã L, tỉnh Hưng Yên.
• - Ông Hà Đăng L2 (là con), sinh năm 1976; Nơi cư trú: Thôn H, xã L, tỉnh Hưng Yên.
• - Ông Hà Đăng Q1 (là con), sinh năm 1978; Nơi cư trú: Thôn H, xã L, tỉnh Hưng Yên.

(Tại phiên họp, ông Đ có mặt; các đương sự khác vắng mặt.)

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Theo đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự ngày 24/10/2025, bản tự khai và trình bày tại phiên họp, người đại diện hợp pháp của người yêu cầu trình bày:

Bà Trần Thị K và ông Hà Đăng T, sinh năm 1932; Nơi cư trú: Thôn H, xã L, tỉnh Hưng Yên là vợ chồng hợp pháp. Ông bà có 08 người con chung gồm Hà Đăng P, Hà Thị L, Hà Thị Phương L1, Hà Đăng P1, Hà Đăng S, Hà Đăng Q, Hà Đăng L2, Hà Đăng Q1. Ngoài ra, ông bà không có con nuôi, con riêng nào khác. Năm 2022, ông T bị đột quỵ và được gia đình đưa đi điều trị bệnh tại bệnh viện. Mặc dù không ảnh hưởng đến tính mạng nhưng sức khỏe của ông T bị giảm sút nghiêm trọng và để lại một số di chứng như không minh mẫn, không làm chủ được nhận thức, hành vi… Hiện tại, ông T không thể tự chủ trong sinh hoạt hằng ngày mà cần sự hỗ trợ của các thành viên khác trong gia đình. Nay bà K yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Hà Đăng T mất năng lực hành vi dân sự và đề nghị Tòa án xác định bà K (là vợ của ông T) là người đại diện theo pháp luật cho ông T để tham gia các giao dịch dân sự theo quy định pháp luật.

Theo bản tự khai, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Hà Đăng P, bà Hà Thị L, bà Hà Thị Phương L1, ông Hà Đăng P1, ông Hà Đăng S, ông Hà Đăng Q, ông Hà Đăng Q1 đều trình bày: Các ông bà thống nhất với ý kiến trình bày của bà Trần Thị K, thống nhất yêu cầu Toà án tuyên bố ông Hà Đăng T mất năng lực hành vi dân sự và đề nghị Tòa án xác định bà Trần Thị K là người đại diện theo pháp luật của ông T để tham gia các giao dịch dân sự theo quy định pháp luật.

Quá trình giải quyết vụ án, Tòa án đã giao, tống đạt Thông báo thụ lý việc dân sự, thông báo các buổi làm việc, quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự nhưng người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Hà Đăng L2 không đến Tòa án làm việc và cũng không gửi về Tòa án văn bản trình bày ý kiến, quan điểm của mình đối với yêu cầu của bà Trần Thị K.

Tại phiên họp, Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 8 - Hưng Yên phát biểu ý kiến về việc giải quyết việc dân sự: Về tố tụng, những người tiến hành tố tụng và những người tham gia tố tụng đã thực hiện đúng trình tự thủ tục do Bộ luật Tố tụng dân sự quy định. Về nội dung giải quyết việc dân sự: Đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của bà Trần Thị K về việc yêu cầu tuyên bố ông Hà Đăng T mất năng lực hành vi dân sự và đề nghị Tòa án xác định bà Trần Thị K (là vợ của ông T) là người đại diện theo pháp luật của ông T để tham gia các giao dịch dân sự theo quy định pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự, được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân khu vực 8 - Hưng Yên nhận định:

[1] Về quyền yêu cầu và thẩm quyền của Tòa án: Bà Trần Thị K yêu cầu Tòa án cầu tuyên bố ông Hà Đăng T mất năng lực hành vi dân sự. Đây là yêu cầu về dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo quy định tại khoản 1 Điều 27 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Người bị yêu cầu tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự là ông Hà Đăng T hiện cư trú tại thôn H, xã L, tỉnh Hưng Yên nên Tòa án nhân dân khu vực 8 - Hưng Yên có thẩm quyền giải quyết vụ việc theo quy định tại Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự sửa đổi bổ sung năm 2025.

[2] Về sự vắng mặt của đương sự: Tại phiên họp, người đại diện hợp pháp của người yêu cầu bà Trần Thị K có mặt; những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Hà Đăng P, bà Hà Thị L, bà Hà Thị Phương L1, ông Hà Đăng P1, ông Hà Đăng S, ông Hà Đăng Q, ông Hà Đăng Q1 vắng mặt nhưng có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt; ông Hà Đăng L2 vắng mặt không có lý do. Căn cứ khoản 2, khoản 3 Điều 367 Bộ luật tố tụng Dân sự, Tòa án tiến hành phiên họp giải quyết việc dân sự có mặt người đại diện hợp pháp của người yêu cầu, vắng mặt các đương sự còn lại.

[3] Về yêu cầu của đương sự: Ngày 19/12/2025, Tòa án nhân dân khu vực 8 - Hưng Yên đã ban hành Quyết định số 03/2025/QĐ-TCGĐ về trưng cầu giám định tại chỗ đối với tình trạng sức khỏe, khả năng nhận thức và làm chủ hành vi (năng lực hành vi dân sự) của ông Hà Đăng T, sinh năm 1932; Nơi cư trú: Thôn H, xã L, tỉnh Hưng Yên. Căn cứ vào bản Kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 04/KLGĐ ngày 07/01/2026 của Trung tâm P2 tâm thần khu vực miền núi phía Bắc kết luận:

1. Ông Hà Đăng T, sinh năm 1932; Trú tại: Thôn H, xã L, tỉnh Hưng Yên bị bệnh Các rối loạn khí sắc (cảm xúc) thực tổn/Tai biến mạch máu não cũ + Tăng huyết áp (F06.3 - Theo phân loại bệnh Quốc tế lần thứ 10 năm 1992 về các rối loạn tâm thần và hành vi).
2. Hiện tại: Ông Hà Đăng T mất năng lực hành vi dân sự.

Do đó yêu cầu của bà Trần Thị K là có căn cứ, phù hợp với quy định pháp luật. Căn cứ Điều 22 của Bộ luật Dân sự năm 2015, Tòa án chấp nhận đơn yêu cầu của bà K về việc yêu cầu tuyên bố ông Hà Đăng T mất năng lực hành vi dân sự.

[4] Về chi phí tố tụng: Quá trình chuẩn bị xét đơn yêu cầu, bà K có đơn yêu cầu trưng cầu giám định pháp y tâm thần tại chỗ đối với ông Hà Đăng T, đồng thời đã nộp tạm ứng chi phí tố tụng và tự nguyện chịu toàn bộ chi phí này.

[5] Xét về ý kiến phát biểu của Kiểm sát viên Viện kiểm sát tại phiên họp là có căn cứ và phù hợp với các quy định của pháp luật nên chấp nhận.

[6] Về lệ phí: Bà K thuộc trường hợp người cao tuổi được miễn nộp lệ phí nhưng không làm hồ sơ đề nghị miễn nộp lệ phí nên bà K vẫn phải nộp lệ phí giải quyết việc dân sự theo quy định.

QUYẾT ĐỊNH:

• - Căn cứ vào khoản 1 Điều 27, Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 370, 376, 378 Bộ luật tố tụng dân sự sửa đổi bổ sung năm 2025;
• - Áp dụng các Điều 22, Điều 53, Điều 136 Bộ luật Dân sự năm 2015;
• - Áp dụng Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Toà án.

1. Chấp nhận đơn yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của bà Trần Thị K.

Tuyên bố ông Hà Đăng T, sinh năm 1932; Nơi cư trú: Thôn H, xã L, tỉnh Hưng Yên là người mất năng lực hành vi dân sự. Bà Trần Thị K, sinh năm 1934 (là vợ hợp pháp của ông T) là người đại diện theo pháp luật của ông T. Các giao dịch dân sự của ông Hà Đăng T do người đại diện theo pháp luật xác lập, thực hiện.

2. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Trần Thị K phải chịu lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự là 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng). Chuyển số tiền tạm ứng lệ phí bà K đã nộp là 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) theo biên lai thu số 0003026 ngày 10/11/2025 của Phòng thi hành án dân sự khu vực 8 – Hưng Yên thành lệ phí.

3. Quyền kháng cáo, kháng nghị: Người yêu cầu, người đại diện hợp pháp của người yêu cầu có mặt tại phiên họp có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 (mười) ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định. Đối với các đương sự vắng mặt tại phiên họp có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 (mười) ngày kể ngày nhận được quyết định hoặc quyết định được niêm yết.

Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định này trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.