Quyết định 159/2002/QĐ-TTg được Thủ tướng Chính phủ ban hành nhằm phê duyệt Đề án thực hiện Chương trình kiên cố hoá trường, lớp học trên phạm vi toàn quốc. Quyết định này tập trung vào việc cải thiện điều kiện cơ sở vật chất trường học, xóa bỏ phòng học tạm tranh tre nứa lá và giải quyết triệt để tình trạng học ca ba tại các cơ sở giáo dục.

Phạm vi áp dụng của Đề án bao gồm toàn bộ hệ thống trường, lớp học từ bậc giáo dục mầm non đến giáo dục phổ thông trong cả nước. Đối tượng được ưu tiên đầu tư hàng đầu là các xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, các xã nghèo thuộc vùng miền núi phía Bắc, Tây Nguyên, miền Trung, vùng thường xuyên bị ngập lũ, vùng có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số tại đồng bằng sông Cửu Long và các địa phương khó khăn khác.

Mục tiêu, yêu cầu và quy mô của Đề án kiên cố hóa trường, lớp học

• Mục tiêu cụ thể: Thực hiện kiên cố hóa trường, lớp học trên cả nước để đến cuối năm 2003 hoàn thành việc xóa bỏ tình trạng học ca ba, và đến năm 2005 xóa bỏ hoàn toàn các lớp học tạm thời làm bằng tranh, tre, nứa, lá.
• Yêu cầu thực hiện: Việc xây dựng mới các trường, lớp học phải tuân thủ nghiêm ngặt theo thiết kế mẫu được ban hành. Quá trình triển khai Chương trình kiên cố hóa phải được kết hợp chặt chẽ với lộ trình chuẩn hóa trường, lớp học.
• Quy mô xây dựng: Dự kiến tổng số phòng học được xây dựng mới trong toàn bộ chương trình là 67.500 phòng học.
• Thời gian thực hiện: Đề án được triển khai thực hiện từ khi ban hành cho đến hết năm 2005.

Nguồn vốn và cơ chế huy động tài chính

• Ngân sách Trung ương: Hỗ trợ trực tiếp cho các địa phương để thực hiện các mục tiêu xóa phòng học tạm và học ca ba. Nguồn vốn này được bố trí cụ thể trong dự toán ngân sách nhà nước hàng năm của từng địa phương.
• Ngân sách địa phương: Các địa phương có trách nhiệm tự cân đối và bố trí ngân sách hàng năm để phối hợp thực hiện.
• Nguồn vốn huy động xã hội hóa: Khuyến khích và huy động các khoản đóng góp tự nguyện dưới nhiều hình thức từ các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế, các tổ chức quốc tế, cùng các nhà hảo tâm trong và ngoài nước.

Phân công trách nhiệm tổ chức thực hiện ở cấp Trung ương

• Ban chỉ đạo Chương trình ở Trung ương: Được thành lập do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo làm Trưởng ban. Thành viên gồm đại diện lãnh đạo các Bộ: Giáo dục và Đào tạo, Kế hoạch và Đầu tư, Tài chính, Xây dựng, Tài nguyên và Môi trường, Văn phòng Chính phủ, và Ban chỉ đạo đổi mới và Phát triển doanh nghiệp. Ban chỉ đạo có nhiệm vụ giúp Thủ tướng chỉ đạo, kiểm tra thực hiện và đề xuất khen thưởng các tập thể, cá nhân có đóng góp lớn.
• Bộ Giáo dục và Đào tạo (Cơ quan thường trực): Chịu trách nhiệm xác định danh mục lớp học cần xây dựng mới trên cả nước và từng địa phương; lập kế hoạch tổng thể và kế hoạch thực hiện hàng năm; hướng dẫn huy động và sử dụng vốn đóng góp; xây dựng phương án phân bổ kinh phí trình Thủ tướng Chính phủ quyết định; đồng thời kiểm tra, đánh giá và báo cáo định kỳ 6 tháng, hàng năm lên Thủ tướng Chính phủ.
• Ban chỉ đạo đổi mới và phát triển doanh nghiệp: Chủ trì phối hợp với các cơ quan liên quan để tổ chức vận động các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế tự nguyện đóng góp vốn cho Chương trình.
• Bộ Kế hoạch và Đầu tư: Phối hợp với Bộ Tài chính và Bộ Giáo dục và Đào tạo để cân đối nguồn vốn từ ngân sách Trung ương phục vụ Chương trình.
• Bộ Tài chính: Bố trí nguồn vốn ngân sách Trung ương theo kế hoạch; hướng dẫn quản lý và tiếp nhận nguồn vốn đóng góp tự nguyện; phối hợp xây dựng phương án phân bổ kinh phí hàng năm cho các tỉnh; chủ trì hướng dẫn cơ chế quản lý tài chính đơn giản về thủ tục nhưng bảo đảm quản lý chặt chẽ.
• Bộ Xây dựng: Chủ trì phối hợp ban hành các thiết kế mẫu cho từng loại lớp học, trường học và hướng dẫn thiết kế xây dựng phù hợp với đặc thù địa lý, khí hậu của từng vùng miền.
• Bộ Tài nguyên và Môi trường: Chủ trì hướng dẫn các địa phương về quy hoạch và sử dụng quỹ đất để triển khai xây dựng trường, lớp học.

Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và các cơ quan địa phương

• Thành lập Ban chỉ đạo cấp tỉnh: Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thành lập Ban chỉ đạo riêng để điều hành Chương trình tại địa phương.
• Rà soát và lập kế hoạch: Tiến hành kiểm tra, xác định chính xác số lượng lớp học ca ba, lớp học tạm thời tranh, tre, nứa, lá chi tiết đến từng xã, thôn, bản, trường học. Trên cơ sở đó, lập kế hoạch thực hiện và dự toán kinh phí tổng thể đến năm 2005 cũng như kế hoạch hàng năm để báo cáo Hội đồng nhân dân tỉnh, Ban chỉ đạo Trung ương và các Bộ ngành liên quan.
• Huy động nguồn lực địa phương: Tổ chức vận động các nguồn đóng góp tự nguyện trên địa bàn để bổ sung kinh phí thực hiện.
• Giám sát và phòng chống tiêu cực: Chịu trách nhiệm toàn diện về tiến độ, chất lượng công trình, bảo đảm chống thất thoát, lãng phí và tiêu cực. Quá trình triển khai phải chịu sự giám sát chặt chẽ của Hội đồng nhân dân các cấp. Định kỳ tổ chức giao ban và báo cáo kết quả về Ban chỉ đạo Trung ương.

Công tác phối hợp và thông tin tuyên truyền

• Phối hợp đoàn thể: Ban chỉ đạo Trung ương phối hợp chặt chẽ với các tổ chức đoàn thể, tổ chức xã hội để vận động toàn dân tích cực hưởng ứng tham gia Chương trình.
• Tuyên truyền đại chúng: Các cơ quan thông tin đại chúng ở cả Trung ương và địa phương có trách nhiệm tuyên truyền rộng rãi về mục đích, ý nghĩa của Chương trình nhằm khuyến khích xã hội tham gia giám sát, kiểm tra quá trình thực hiện.

Quyết định 159/2002/QĐ-TTg có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành. Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành quyết định này.