Năm 2011, Ủy ban thường vụ Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 407/NQ-UBTVQH13 về Chương trình hoạt động giám sát của Ủy ban thường vụ Quốc hội năm 2012. Nghị quyết này được ban hành nhằm xác định các nội dung giám sát trọng tâm, các chuyên đề cụ thể cần tập trung thực hiện trong năm 2012, đồng thời phân công trách nhiệm rõ ràng cho các cơ quan thuộc Quốc hội và các cơ quan hữu quan nhằm nâng cao hiệu quả, hiệu lực của hoạt động giám sát tối cao.

Phạm vi và đối tượng áp dụng của Nghị quyết

Nghị quyết áp dụng đối với Ủy ban thường vụ Quốc hội, Hội đồng dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, các Đoàn đại biểu Quốc hội, Văn phòng Quốc hội và các Ban thuộc Ủy ban thường vụ Quốc hội. Đồng thời, các cơ quan hữu quan ở trung ương và địa phương, bao gồm Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao và các cơ quan, tổ chức chịu sự giám sát cũng là đối tượng áp dụng và có trách nhiệm thi hành các quy định tại Nghị quyết này.

Nội dung các hoạt động giám sát của Ủy ban thường vụ Quốc hội

Theo quy định tại Nghị quyết, Ủy ban thường vụ Quốc hội tập trung triển khai các hoạt động giám sát cụ thể sau đây trong năm 2012:

• Xem xét các báo cáo định kỳ và chuyên đề của Chính phủ và các cơ quan tư pháp:
  • Tại phiên họp tháng 4/2012: Xem xét báo cáo bổ sung của Chính phủ về đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2011; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2012, cùng các báo cáo khác để chuẩn bị trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 3.
  • Tại phiên họp tháng 9/2012: Xem xét các báo cáo của Chính phủ về tình hình thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2012; các báo cáo công tác của các cơ quan của Quốc hội, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao và các báo cáo khác chuẩn bị trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 4.
• Chuẩn bị cho Quốc hội giám sát tối cao 02 chuyên đề:
  • Chuyên đề về việc thực hiện chính sách, pháp luật về đầu tư công cho nông nghiệp, nông dân, nông thôn (dự kiến trình tại kỳ họp thứ 3).
  • Chuyên đề về việc thực hiện chính sách, pháp luật trong giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân đối với các quyết định hành chính về đất đai (dự kiến trình tại kỳ họp thứ 4).
• Trực tiếp tiến hành giám sát 03 chuyên đề trọng điểm:
  • Chuyên đề về việc thực hiện chính sách, pháp luật về người có công với cách mạng (thực hiện tại phiên họp tháng 4/2012).
  • Chuyên đề về việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, khai thác khoáng sản gắn với bảo vệ môi trường (thực hiện tại phiên họp tháng 8/2012).
  • Chuyên đề về việc thực hiện chính sách, pháp luật về đất ở, đất sản xuất cho đồng bào dân tộc thiểu số (thực hiện tại phiên họp tháng 9/2012).
• Giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri: Tiến hành giám sát kết quả giải quyết kiến nghị của cử tri gửi đến kỳ họp thứ 2 (báo cáo Quốc hội tại kỳ họp thứ 3) và kiến nghị gửi đến kỳ họp thứ 3 (báo cáo Quốc hội tại kỳ họp thứ 4).
• Tổ chức hoạt động chất vấn: Tổ chức hai lần chất vấn và trả lời chất vấn tại các phiên họp của Ủy ban thường vụ Quốc hội về những vấn đề đã được Quốc hội giao, cũng như các chất vấn khác của đại biểu Quốc hội gửi đến trong thời gian giữa hai kỳ họp Quốc hội.
• Giám sát địa phương và các hoạt động khác: Thực hiện giám sát hoạt động của Hội đồng nhân dân các cấp và thực hiện các nhiệm vụ giám sát khác thuộc thẩm quyền theo quy định của pháp luật.

Phân công trách nhiệm tổ chức thực hiện

Để đảm bảo chương trình giám sát năm 2012 được triển khai đồng bộ và hiệu quả, Nghị quyết quy định rõ vai trò của từng cơ quan:

• Hội đồng dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội và các Đoàn đại biểu Quốc hội: Có trách nhiệm thực hiện nghiêm túc sự điều hòa, phối hợp của Ủy ban thường vụ Quốc hội; kịp thời tổng hợp và báo cáo về hoạt động giám sát; triển khai các công việc liên quan theo Kế hoạch thực hiện; đồng thời theo dõi, đôn đốc việc giải quyết các kiến nghị sau giám sát và báo cáo kết quả cụ thể lên Ủy ban thường vụ Quốc hội.
• Văn phòng Quốc hội và các Ban của Ủy ban thường vụ Quốc hội: Căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ được giao để phối hợp chặt chẽ, tổ chức phục vụ chu đáo và có hiệu quả cho các hoạt động giám sát.
• Trách nhiệm thi hành chung: Hội đồng dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, các Đoàn đại biểu Quốc hội, Văn phòng Quốc hội, các cơ quan thuộc Ủy ban thường vụ Quốc hội cùng các cơ quan, tổ chức hữu quan ở cả trung ương và địa phương có trách nhiệm nghiêm túc thi hành Nghị quyết này.

Hiệu lực thi hành

Nghị quyết này có hiệu lực kể từ ngày ban hành và là cơ sở pháp lý để xây dựng kế hoạch chi tiết, triển khai toàn diện các hoạt động giám sát của Ủy ban thường vụ Quốc hội trong suốt năm 2012.