Nghị định 39-CP năm 1997 do Chính phủ ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết thi hành Pháp lệnh lực lượng dự bị động viên. Nghị định này quy định toàn diện về việc lập kế hoạch xây dựng, huy động lực lượng dự bị động viên; nguyên tắc sắp xếp quân nhân dự bị và phương tiện kỹ thuật; quy trình thông báo lệnh huy động; chế độ chính sách đối với quân nhân và gia đình; cùng cơ chế bảo đảm kinh phí từ ngân sách nhà nước các cấp.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Nghị định này áp dụng đối với các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân các cấp, các đơn vị thuộc lực lượng vũ trang nhân dân, quân nhân dự bị, chủ phương tiện kỹ thuật được đăng ký, sắp xếp vào đơn vị dự bị động viên, cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến nhiệm vụ xây dựng và huy động lực lượng dự bị động viên.

Lập kế hoạch xây dựng và huy động lực lượng dự bị động viên

• Trách nhiệm lập kế hoạch: Bộ Quốc phòng chủ trì phối hợp với Bộ Kế hoạch và Đầu tư lập kế hoạch nhà nước trình Thủ tướng Chính phủ quyết định chỉ tiêu phân bổ cho các Bộ, ngành và địa phương. Bộ Tài chính hướng dẫn cơ chế tài chính bảo đảm. Các Bộ, ngành và Ủy ban nhân dân (UBND) các cấp có trách nhiệm lập kế hoạch thuộc phạm vi quản lý và chỉ đạo cấp dưới thực hiện.
• Nội dung kế hoạch xây dựng: Bao gồm tổ chức, quản lý, huấn luyện, diễn tập, kiểm tra các đơn vị dự bị động viên; đào tạo sĩ quan dự bị, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan, binh sĩ dự bị; bảo đảm vũ khí, trang bị, hậu cần, kỹ thuật, tài chính và công tác Đảng, công tác chính trị.
• Nội dung kế hoạch huy động: Bao gồm thông báo quyết định và lệnh huy động; tập trung, vận chuyển, giao nhận đơn vị; bảo đảm vũ khí, trang bị, hậu cần, kỹ thuật, tài chính; bảo vệ an toàn trong quá trình huy động; công tác Đảng, công tác chính trị và công tác chỉ huy điều hành.
• Điều chỉnh kế hoạch: Hàng năm, các cấp phải rà soát, bổ sung hoặc điều chỉnh kế hoạch cho phù hợp với tình hình thực tế. Trường hợp có thay đổi lớn về nhiệm vụ thì phải lập kế hoạch mới.

Nguyên tắc sắp xếp quân nhân dự bị và phương tiện kỹ thuật

• Nguyên tắc sắp xếp quân nhân: Ưu tiên người có trình độ chuyên nghiệp quân sự, chuyên môn kỹ thuật phù hợp với chức danh biên chế (hoặc tương ứng nếu thiếu); sắp xếp quân nhân dự bị hạng một trước, hạng hai sau; ưu tiên sắp xếp những người có nơi cư trú gần nhau vào cùng một đơn vị.
• Sắp xếp theo nhóm đối tượng:
  • Sắp xếp vào đơn vị chiến đấu: Nam quân nhân dự bị nhóm A và một số chuyên môn kỹ thuật nhóm B.
  • Sắp xếp vào đơn vị bảo đảm chiến đấu: Nam quân nhân dự bị nhóm A, nhóm B (chủ yếu nhóm A) và một số nữ quân nhân dự bị nhóm A ở vị trí thích hợp.
  • Sắp xếp vào đơn vị hậu cần, kỹ thuật: Nam quân nhân dự bị nhóm A, nhóm B (chủ yếu nhóm B) và một số nữ quân nhân dự bị nhóm A.
  • Sắp xếp vào cơ quan quân sự các cấp và nhà trường: Nam quân nhân dự bị nhóm B và một số nữ quân nhân dự bị.
• Sắp xếp phương tiện kỹ thuật: Phải bảo đảm tính năng tác dụng và tiêu chuẩn kỹ thuật phù hợp với yêu cầu biên chế của đơn vị quân đội. Quân nhân dự bị và phương tiện kỹ thuật phải có tỷ lệ dự phòng thích hợp theo hướng dẫn của Bộ Quốc phòng.

Quy trình thông báo quyết định và lệnh huy động

• Nguyên tắc thông báo: Phải bảo đảm đúng thời hạn, chính xác và bí mật, thực hiện đồng thời theo hệ thống hành chính từ Trung ương đến cơ sở và hệ thống quân sự từ Bộ Quốc phòng đến cơ quan quân sự các cấp.
• Phân cấp trách nhiệm thông báo:
  • Văn phòng Chính phủ thông báo quyết định của Thủ tướng Chính phủ đến các Bộ, ngành và UBND cấp tỉnh.
  • Bộ Quốc phòng thông báo lệnh huy động của Bộ trưởng đến các Bộ, ngành, UBND cấp tỉnh và các đơn vị trực thuộc.
  • UBND cấp tỉnh, cấp huyện thông báo quyết định huy động đến các cơ quan, đơn vị trực thuộc và UBND cấp dưới.
  • UBND cấp xã và các tổ chức có trách nhiệm chuyển quyết định huy động phương tiện kỹ thuật đến từng chủ phương tiện và lệnh gọi nhập ngũ đến từng quân nhân dự bị.

Tập trung, vận chuyển và giao nhận lực lượng dự bị động viên

• Trách nhiệm của địa phương: UBND cấp xã tập trung quân nhân dự bị bàn giao cho trạm tập trung của huyện; chủ phương tiện đưa phương tiện đến điểm hẹn. UBND cấp huyện chịu trách nhiệm tập trung, vận chuyển và bàn giao cho các đơn vị thường trực của quân đội.
• Trách nhiệm của đơn vị quân đội: Các đơn vị thường trực của quân đội có trách nhiệm tiếp nhận quân nhân dự bị, phương tiện kỹ thuật được bàn giao và phối hợp với địa phương bảo đảm an toàn tuyệt đối trong quá trình vận chuyển.

Huy động nhân lực và phương tiện phục vụ

• Mục đích sử dụng: Phục vụ huấn luyện, diễn tập, kiểm tra thời bình; thông báo lệnh huy động; vận chuyển lực lượng, vũ khí, trang bị; phục vụ các đơn vị dự bị động viên khi được huy động làm nhiệm vụ khẩn cấp.
• Thẩm quyền huy động: Chủ tịch UBND cấp tỉnh và cấp huyện được quyền huy động nhân lực, phương tiện tại địa phương với thời gian mỗi đợt không quá 07 ngày. Chủ tịch UBND cấp xã được quyền huy động với thời gian mỗi đợt không quá 03 ngày. Việc huy động ngoài kế hoạch phải được sự đồng ý của cấp trên trực tiếp.

Chế độ, chính sách đối với lực lượng dự bị động viên

• Phụ cấp trách nhiệm: Quân nhân dự bị giữ chức vụ chỉ huy đơn vị dự bị động viên từ cấp tiểu đội đến trung đoàn được hưởng phụ cấp trách nhiệm quản lý đơn vị trong thời gian đảm nhiệm chức vụ.
• Chế độ khi tập trung huấn luyện, diễn tập, kiểm tra:
  • Quân nhân dự bị hưởng lương từ ngân sách nhà nước được cơ quan, đơn vị nơi làm việc trả nguyên lương, phụ cấp, trợ cấp và tiền tàu xe đi đường.
  • Quân nhân dự bị không hưởng lương từ ngân sách nhà nước được đơn vị quân đội chi trả phụ cấp theo cấp bậc quân hàm, cấp tiền tàu xe và phụ cấp đi đường như quân nhân tại ngũ.
  • Được mượn quân trang, đồ dùng sinh hoạt và đài thọ tiền ăn theo chế độ hiện hành của quân nhân tại ngũ.
• Chế độ trợ cấp gia đình: Gia đình của sĩ quan dự bị, quân nhân chuyên nghiệp dự bị, hạ sĩ quan và binh sĩ dự bị hạng một đã qua phục vụ tại ngũ được hưởng trợ cấp hàng ngày tính theo lương tối thiểu: bằng hệ số 0,1 đối với trường hợp quân nhân không hưởng lương/tiền công; bằng hệ số 0,05 đối với trường hợp quân nhân đang hưởng lương/tiền công.
• Quyền lợi khác: Thời gian tập trung được trừ vào thời gian nghĩa vụ lao động công ích. Quân nhân dự bị được hoãn tập trung nếu trùng lịch thi nâng bậc, thi kết thúc học kỳ hoặc khóa học nghiệp vụ có chứng nhận. Trường hợp bị thương, ốm đau, tai nạn hoặc hy sinh thì bản thân và gia đình được hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế hoặc chính sách ưu đãi người có công (thương binh, liệt sĩ) theo quy định pháp luật.
• Chế độ đối với phương tiện huy động: Chủ phương tiện được Nhà nước thanh toán chi phí sửa chữa nếu bị hư hỏng, đền bù nếu bị mất và bù đắp một phần giá trị sinh lợi bị mất trong thời gian huy động.

Kinh phí bảo đảm cho xây dựng và huy động lực lượng dự bị động viên

• Ngân sách Trung ương cấp cho Bộ Quốc phòng: Chi cho huấn luyện, diễn tập, kiểm tra lực lượng thuộc bộ đội chủ lực; xây dựng doanh trại, trạm tiếp nhận; dự trữ phương tiện kỹ thuật, vật chất hậu cần; đền bù thiệt hại phương tiện; trả phụ cấp trách nhiệm chỉ huy và các chi phí nghiệp vụ khác.
• Ngân sách Trung ương cấp cho các Bộ, ngành: Chi cho công tác tổ chức, quản lý đơn vị chuyên môn dự bị; trả lương, phụ cấp cho quân nhân dự bị thuộc quyền; huấn luyện, diễn tập và bàn giao lực lượng.
• Ngân sách địa phương cấp tỉnh: Chi cho huấn luyện, diễn tập lực lượng bộ đội địa phương tỉnh; trả lương, phụ cấp; xây dựng doanh trại huấn luyện; trợ cấp gia đình quân nhân dự bị; đền bù thiệt hại phương tiện do địa phương huy động.
• Ngân sách địa phương cấp huyện: Chi cho công tác đăng ký, quản lý quân nhân dự bị, phương tiện kỹ thuật; xây dựng trạm tập trung; bảo đảm hậu cần, kỹ thuật cho lực lượng bộ đội địa phương huyện và thực hiện chính sách đối với nhân lực được huy động.

Hiệu lực thi hành

Nghị định 39-CP năm 1997 có hiệu lực thi hành sau 15 ngày kể từ ngày ký. Các quy định trước đây trái với Nghị định này đều bãi bỏ. Bộ Quốc phòng có trách nhiệm phối hợp với các Bộ, ngành liên quan hướng dẫn thực hiện chi tiết Nghị định này.