Nghị định số 28/2013/NĐ-CP được ban hành bởi Chính phủ nhằm quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật phổ biến, giáo dục pháp luật, tập trung vào các nội dung trọng tâm như Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, chính sách xã hội hóa công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, cùng các điều kiện bảo đảm triển khai thực hiện.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Nghị định này quy định chi tiết về Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; chính sách xã hội hóa công tác phổ biến, giáo dục pháp luật; các điều kiện bảo đảm cho công tác phổ biến, giáo dục pháp luật và một số biện pháp thi hành Luật phổ biến, giáo dục pháp luật. Đối tượng áp dụng bao gồm các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân các cấp, các tổ chức hành nghề về pháp luật, tổ chức xã hội - nghề nghiệp về pháp luật, doanh nghiệp và cá nhân tham gia hoặc hỗ trợ cho hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật tại Việt Nam.

Trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật

• Bộ Tư pháp: Chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước, ban hành các quy định chuyên môn, nghiệp vụ, tiêu chuẩn, quy tắc nghề nghiệp về phổ biến, giáo dục pháp luật. Bộ Tư pháp có nhiệm vụ đôn đốc, kiểm tra việc tổ chức Ngày Pháp luật trên phạm vi cả nước; phối hợp thực hiện chính sách xã hội hóa; ban hành Bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả công tác; tổng hợp, thống kê, báo cáo Chính phủ và thực hiện khen thưởng các tập thể, cá nhân xuất sắc.
• Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ: Có trách nhiệm tổ chức thực hiện công tác phổ biến, giáo dục pháp luật theo chức năng, nhiệm vụ và hướng dẫn của Bộ Tư pháp. Đồng thời, chỉ đạo, đôn đốc, kiểm tra các cơ quan, đơn vị trực thuộc tổ chức Ngày Pháp luật; thực hiện thống kê, báo cáo, khen thưởng và bảo đảm kinh phí, cơ sở vật chất. Tổ chức pháp chế tại các cơ quan này đóng vai trò tham mưu trực tiếp cho Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan.
• Ủy ban nhân dân các cấp: UBND cấp tỉnh và cấp huyện chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện trên địa bàn theo hướng dẫn của Bộ Tư pháp, đôn đốc kiểm tra các cơ quan chuyên môn và UBND cấp dưới, bảo đảm kinh phí và phương tiện hoạt động. Sở Tư pháp và Phòng Tư pháp là cơ quan tham mưu trực tiếp. Đối với UBND cấp xã, cơ quan này tổ chức thực hiện theo hướng dẫn của UBND cấp huyện, đôn đốc kiểm tra các tổ chức trên địa bàn, với sự tham mưu của công chức Tư pháp - Hộ tịch.

Quy định về Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

• Thời gian tổ chức: Ngày Pháp luật được tổ chức hằng năm vào ngày 09 tháng 11, bảo đảm tính thiết thực và hiệu quả cao.
• Nội dung tổ chức: Tập trung khẳng định vị trí, vai trò của Hiến pháp và pháp luật trong đời sống xã hội; giáo dục ý thức tôn trọng, chấp hành và bảo vệ pháp luật cho cán bộ, công chức, viên chức và người dân; tuyên truyền các quy định pháp luật thiết thực gắn với nhiệm vụ của từng cơ quan; vận động nhân dân nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật; biểu dương, khen thưởng các gương điển hình tiên tiến trong xây dựng và thực thi pháp luật.
• Hình thức tổ chức: Được thực hiện linh hoạt thông qua các hình thức như mít tinh, hội thảo, tọa đàm; thi tìm hiểu pháp luật; tuyên truyền, phổ biến pháp luật lưu động, triển lãm hoặc các hình thức khác theo hướng dẫn của Bộ Tư pháp.
• Trách nhiệm hướng dẫn và tổ chức: Bộ Tư pháp hướng dẫn nội dung, hình thức chung trong cả nước. Trên cơ sở đó, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan trung ương, Ủy ban nhân dân các cấp và Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam hướng dẫn chi tiết và tổ chức thực hiện cho các đối tượng, hội viên, đoàn viên thuộc phạm vi quản lý.

Chính sách xã hội hóa công tác phổ biến, giáo dục pháp luật

• Chính sách hỗ trợ tổ chức, doanh nghiệp: Khi tham gia thực hiện hoặc hỗ trợ kinh phí, cơ sở vật chất cho hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật, tổ chức và doanh nghiệp được cấp phát tài liệu, cung cấp thông tin pháp luật miễn phí; được bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng nghiệp vụ không thu tiền; được thực hiện hoạt động quảng cáo miễn phí hoặc hỗ trợ kinh phí theo thỏa thuận bằng văn bản; và được khen thưởng theo quy định pháp luật về thi đua, khen thưởng.
• Chính sách hỗ trợ cá nhân: Cá nhân tham gia hoạt động này được hưởng các quyền lợi về tài liệu, thông tin, bồi dưỡng nghiệp vụ và khen thưởng. Riêng người không hưởng lương từ ngân sách nhà nước, già làng, trưởng bản, người có uy tín trong cộng đồng dân tộc thiểu số khi tham gia phổ biến pháp luật sẽ được hưởng thêm thù lao và chế độ theo quy định. Giáo viên dạy môn giáo dục công dân cho người khuyết tật theo phương thức hòa nhập được hưởng phụ cấp ưu đãi nhà giáo tương ứng.
• Khuyến khích các tổ chức hành nghề và tổ chức xã hội - nghề nghiệp về pháp luật: Nhà nước khuyến khích Hội Luật gia Việt Nam, Liên đoàn Luật sư Việt Nam, các hội công chứng, trung tâm tư vấn pháp luật, tổ chức hành nghề luật sư, công chứng thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật miễn phí cho nhân dân. Các tổ chức này có trách nhiệm hướng dẫn thành viên tham gia hằng năm và bản thân tổ chức cùng các thành viên được hưởng đầy đủ các chính sách hỗ trợ, ưu đãi nêu trên.

Các điều kiện bảo đảm thực hiện công tác phổ biến, giáo dục pháp luật

• Bảo đảm về tổ chức và cán bộ: Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ quyết định thành lập tổ chức làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trực thuộc Vụ Pháp chế. Các cơ quan nhà nước và UBND các cấp có trách nhiệm bố trí đủ công chức chuyên trách cho các đối tượng đặc thù, đồng thời chỉ đạo các trường, cơ sở dạy nghề bố trí đủ giáo viên, giảng viên dạy môn giáo dục công dân và pháp luật.
• Bảo đảm về kinh phí: Kinh phí hoạt động của các cơ quan, tổ chức thụ hưởng ngân sách và Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật do ngân sách nhà nước bảo đảm và được lập dự toán theo quy định. Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp hướng dẫn việc quản lý, sử dụng, quyết toán kinh phí, đồng thời quy định cụ thể chế độ cho báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật và người được mời tham gia.

Hiệu lực thi hành và trách nhiệm triển khai

Nghị định 28/2013/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 27 tháng 5 năm 2013. Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện các quy định tại Nghị định này trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn được giao. Bộ Tư pháp giữ vai trò chủ trì hướng dẫn thi hành chi tiết các nội dung của Nghị định.