Nghị định 210/2013/NĐ-CP được ban hành ngày 19 tháng 12 năm 2013 bởi Chính phủ nhằm quy định các chính sách ưu đãi và hỗ trợ đầu tư bổ sung của Nhà nước dành cho các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp và địa bàn nông thôn. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm thúc đẩy tái cơ cấu ngành nông nghiệp, thu hút nguồn lực xã hội đầu tư vào khu vực nông thôn, nâng cao giá trị gia tăng của nông, lâm, thủy sản.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

Nghị định này quy định các hình thức ưu đãi về đất đai (miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất) và các khoản hỗ trợ trực tiếp từ ngân sách nhà nước cho các hoạt động sản xuất, chế biến, phát triển nguồn nhân lực và khoa học công nghệ trong nông nghiệp. Đối tượng áp dụng là các nhà đầu tư là doanh nghiệp được thành lập và đăng ký hoạt động theo quy định của pháp luật Việt Nam, cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc thực hiện các chính sách này.

Nguyên tắc áp dụng ưu đãi và hỗ trợ đầu tư

• Ưu tiên xem xét ưu đãi, hỗ trợ đầu tư trước cho các nhà đầu tư xây dựng vùng nguyên liệu có hợp đồng liên kết sản xuất nguyên liệu ổn định với người dân.
• Trong cùng một thời gian, nếu doanh nghiệp có dự án đầu tư được hưởng nhiều mức ưu đãi, hỗ trợ khác nhau thì được lựa chọn áp dụng mức có lợi nhất.
• Các dự án đã sử dụng vốn tín dụng ưu đãi, vốn bảo lãnh tín dụng của Nhà nước không thuộc đối tượng sử dụng nguồn vốn hỗ trợ từ ngân sách quy định tại Nghị định này.

Chính sách miễn, giảm tiền sử dụng đất và tiền thuê đất

• Miễn, giảm tiền sử dụng đất: Nhà đầu tư được Nhà nước giao đất thực hiện dự án nông nghiệp đặc biệt ưu đãi đầu tư được miễn tiền sử dụng đất. Dự án nông nghiệp ưu đãi đầu tư được giảm 70% tiền sử dụng đất phải nộp. Dự án nông nghiệp khuyến khích đầu tư được giảm 50% tiền sử dụng đất phải nộp.
• Miễn, giảm tiền thuê đất, thuê mặt nước của Nhà nước: Áp dụng mức giá thuê đất thấp nhất trong bảng giá do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành. Dự án đặc biệt ưu đãi được miễn tiền thuê đất, thuê mặt nước kể từ ngày dự án hoàn thành đi vào hoạt động; dự án ưu đãi được miễn trong 15 năm đầu; dự án khuyến khích được miễn trong 11 năm đầu. Ngoài ra, miễn tiền thuê đất đối với diện tích xây dựng nhà ở cho công nhân, đất trồng cây xanh và công trình phúc lợi công cộng.
• Hỗ trợ thuê đất, thuê mặt nước của hộ gia đình, cá nhân: Dự án đặc biệt ưu đãi đầu tư thuê đất của hộ gia đình, cá nhân để thực hiện dự án được Nhà nước hỗ trợ 20% tiền thuê đất cho 5 năm đầu tiên kể từ khi hoàn thành xây dựng cơ bản. Khuyến khích hình thức hộ gia đình, cá nhân góp vốn bằng quyền sử dụng đất để hình thành vùng nguyên liệu tập trung.
• Chuyển mục đích sử dụng đất: Miễn nộp tiền sử dụng đất đối với dự án đặc biệt ưu đãi đầu tư và giảm 50% đối với dự án ưu đãi đầu tư khi chuyển đổi mục đích sử dụng đất theo quy hoạch được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.

Hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực, phát triển thị trường và khoa học công nghệ

• Đào tạo nghề: Hỗ trợ 70% kinh phí đào tạo nghề trong nước cho lao động (tối đa 6 tháng, mỗi lao động được hỗ trợ một lần). Trường hợp tuyển dụng lao động dài hạn chưa qua đào tạo đang sinh sống trong rừng đặc dụng để đào tạo và sử dụng, doanh nghiệp được hỗ trợ chi phí đào tạo trực tiếp một lần là 3 triệu đồng/lao động/3 tháng.
• Phát triển thị trường: Hỗ trợ 50% chi phí quảng cáo doanh nghiệp và sản phẩm trên các phương tiện thông tin đại chúng; hỗ trợ 50% kinh phí tham gia triển lãm hội chợ trong nước; giảm 50% phí tiếp cận thông tin thị trường và phí dịch vụ từ cơ quan xúc tiến thương mại của Nhà nước. Tổng các khoản hỗ trợ đào tạo và thị trường tối đa không quá 10% tổng mức đầu tư dự án và không quá 1 tỷ đồng.
• Khoa học công nghệ: Hỗ trợ 70% kinh phí thực hiện đề tài nghiên cứu tạo ra công nghệ mới do doanh nghiệp chủ trì hoặc mua bản quyền công nghệ; hỗ trợ 30% tổng kinh phí đầu tư mới để thực hiện dự án sản xuất thử nghiệm. Mức hỗ trợ tối đa không quá 3 tỷ đồng/dự án từ các Quỹ phát triển khoa học công nghệ hoặc ngân sách nhà nước.

Các chính sách hỗ trợ đầu tư chuyên ngành cụ thể

• Cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm: Hỗ trợ tối thiểu 2 tỷ đồng/dự án để xây dựng cơ sở hạ tầng về điện, nước, nhà xưởng, xử lý chất thải và mua thiết bị. Hỗ trợ thêm tối đa 5 tỷ đồng (70% chi phí) cho đường giao thông, điện, nước ngoài hàng rào nếu chưa có sẵn. Điều kiện: công suất tối thiểu 400 con gia súc hoặc 4.000 con gia cầm/ngày đêm (hoặc kết hợp tương ứng), nằm trong quy hoạch, bảo đảm an toàn dịch bệnh, môi trường và sử dụng tối thiểu 30% lao động địa phương.
• Cơ sở chăn nuôi gia súc tập trung: Hỗ trợ 3 tỷ đồng/dự án (riêng bò sữa cao sản là 5 tỷ đồng) cho hạ tầng kỹ thuật. Hỗ trợ thêm tối đa 5 tỷ đồng cho hạ tầng ngoài hàng rào. Hỗ trợ tối đa 40% chi phí nhập giống gốc cao sản; hỗ trợ 10 - 15 triệu đồng/con bò sữa nhập ngoại từ nước phát triển. Điều kiện: quy mô tối thiểu 1.000 con lợn thịt, hoặc 500 con trâu/bò/dê/cừu thịt, hoặc 200 con bò thịt ngoại, hoặc 500 con bò sữa cao sản; bảo đảm quy hoạch, môi trường và sử dụng tối thiểu 30% lao động địa phương.
• Trồng cây dược liệu và cây mắc ca (macadamia): Hỗ trợ 15 triệu đồng/ha cho quy mô từ 50 ha trở lên. Hỗ trợ tối đa 70% chi phí (không quá 2 tỷ đồng) cho cơ sở sản xuất giống mắc ca quy mô từ 500.000 cây giống/năm trở lên. Yêu cầu nằm trong quy hoạch, cây dược liệu thuộc danh mục khuyến khích của Bộ Y tế và sử dụng tối thiểu 30% lao động địa phương.
• Nuôi trồng hải sản trên biển: Hỗ trợ 100 triệu đồng/100 m3 lồng nuôi ở vùng biển xa bờ (trên 6 hải lý) hoặc ven đảo; hỗ trợ 40 triệu đồng/100 m3 lồng ở vùng gần bờ. Điều kiện: quy mô tối thiểu 5 ha hoặc có ít nhất 10 lồng nuôi dung tích trên 100 m3/lồng, bảo đảm môi trường và sử dụng tối thiểu 30% lao động địa phương.
• Cơ sở sấy nông sản và chế biến cà phê: Hỗ trợ 2 tỷ đồng/dự án sấy lúa, ngô, khoai, sắn, phụ phẩm thủy sản (công suất tối thiểu 150 tấn sản phẩm/ngày đối với nông sản, 50 tấn/ngày đối với phụ phẩm thủy sản). Hỗ trợ 3 tỷ đồng/dự án chế biến cà phê theo phương pháp ướt (công suất tối thiểu 5.000 tấn sản phẩm/năm). Yêu cầu sử dụng tối thiểu 30% lao động và 60% nguyên liệu tại địa phương.
• Chế biến gỗ rừng trồng tại Tây Bắc và các huyện nghèo (Nghị quyết 30a): Hỗ trợ 20 tỷ đồng/nhà máy sản xuất gỗ MDF (quy mô trên 30.000 m3/năm); hỗ trợ 10 tỷ đồng/nhà máy ván dăm, tre ép (quy mô trên 20.000 m3/năm). Hỗ trợ chi phí vận chuyển sản phẩm 1.500 đồng/tấn/km trong 5 năm đến các trung tâm lớn (Hà Nội, Đà Nẵng, TP. Hồ Chí Minh). Thiết bị phải mới 100% nếu sản xuất từ nước đang phát triển, cam kết không di dời nhà máy trong 20 năm, sử dụng tối thiểu 30% lao động địa phương.
• Cơ sở chế tạo, bảo quản, chế biến nông, lâm, thủy sản khác: Hỗ trợ tối đa 60% chi phí (không quá 5 tỷ đồng/dự án) xây dựng hạ tầng trong hàng rào; hỗ trợ đến 70% chi phí xử lý chất thải cho nhà máy quy mô lớn; hỗ trợ vận chuyển 1.500 đồng/tấn/km đến trung tâm tỉnh trong 5 năm; hỗ trợ thêm tối đa 5 tỷ đồng cho hạ tầng ngoài hàng rào. Điều kiện: giá trị sản phẩm sau chế biến tăng ít nhất 2 lần so với nguyên liệu thô, sử dụng tối thiểu 30% lao động và 60% nguyên liệu chính tại địa phương.

Nguồn vốn và cơ chế hỗ trợ đầu tư

• Nguồn vốn thực hiện: Bao gồm ngân sách trung ương hỗ trợ có mục tiêu cho địa phương, vốn lồng ghép từ các chương trình dự án và ngân sách địa phương (hàng năm các tỉnh dành từ 2 - 5% ngân sách địa phương). Ngân sách trung ương hỗ trợ từ 60% đến 80% kinh phí thực hiện tùy thuộc vào mức độ nhận cân đối ngân sách của từng địa phương. Các dự án tại vùng biên giới, hải đảo hoặc dự án công nghệ cao được hỗ trợ trực tiếp từ ngân sách trung ương.
• Cơ chế hỗ trợ: Ngân sách trung ương chỉ hỗ trợ cho các dự án có mức hỗ trợ trên 2 tỷ đồng. Thực hiện cơ chế hỗ trợ sau đầu tư: giải ngân 70% mức vốn hỗ trợ khi hạng mục hoặc gói thầu hoàn thành; giải ngân 30% còn lại sau khi toàn bộ dự án hoàn thành và được nghiệm thu. Phần vốn hỗ trợ từ ngân sách được coi là vốn đối ứng của doanh nghiệp và được Nhà nước bảo lãnh khi vay vốn ngân hàng thương mại.

Trách nhiệm của các Bộ, ngành và địa phương

• Bộ Kế hoạch và Đầu tư: Chủ trì hướng dẫn điều kiện, trình tự, thủ tục thực hiện ưu đãi; tổng hợp và cân đối nguồn vốn ngân sách trung ương; chủ trì thẩm tra các dự án sử dụng vốn trung ương.
• Bộ Tài chính: Hướng dẫn thanh toán, quyết toán các khoản hỗ trợ; theo dõi, kiểm tra việc cấp phát kinh phí cho doanh nghiệp.
• Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Công bố danh mục giống vật nuôi cao sản được hỗ trợ theo định kỳ 5 năm một lần; phối hợp hướng dẫn thực hiện Nghị định.
• Ủy ban nhân dân cấp tỉnh: Cân đối ngân sách địa phương; trình Hội đồng nhân dân ban hành chính sách đặc thù của địa phương; phê duyệt các dự án được hỗ trợ và báo cáo định kỳ tình hình thực hiện về các Bộ ngành trung ương.

Danh mục lĩnh vực đặc biệt ưu đãi đầu tư trong nông nghiệp và nông thôn

Ban hành kèm theo Nghị định là danh mục gồm 19 lĩnh vực được đặc biệt ưu đãi đầu tư, bao gồm:

• Trồng rừng, bảo vệ rừng, trồng cây dược liệu; xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, cánh đồng lớn.
• Chăn nuôi gia súc, gia cầm, thủy hải sản tập trung; sản xuất giống cây trồng, vật nuôi, giống lâm nghiệp và thủy sản.
• Ứng dụng công nghệ sinh học, công nghệ cao trong nông - lâm - ngư nghiệp; đánh bắt hải sản xa bờ; sản xuất muối.
• Sản xuất thức ăn chăn nuôi, chế phẩm sinh học; chế biến, bảo quản nông, lâm, thủy sản, dược liệu; sản xuất giấy, bột giấy, ván nhân tạo từ nguyên liệu nông lâm sản.
• Sản xuất thuốc bảo vệ thực vật, thuốc thú y, chế phẩm cải tạo môi trường; sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ truyền thống.
• Xây dựng hệ thống nước sạch, thoát nước; xây dựng, cải tạo cơ sở giết mổ tập trung; xử lý ô nhiễm môi trường.
• Xây dựng chợ nông thôn, ký túc xá công nhân; sản xuất máy móc, thiết bị phục vụ nông nghiệp; dịch vụ bảo vệ thực vật, thú y, tư vấn kỹ thuật tại nông thôn.

Hiệu lực thi hành và quy định chuyển tiếp

Nghị định 210/2013/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 10 tháng 02 năm 2014 và thay thế hoàn toàn Nghị định số 61/2010/NĐ-CP ngày 04 tháng 6 năm 2010. Đối với các dự án đã triển khai trước ngày Nghị định này có hiệu lực: nếu chưa được hưởng ưu đãi theo Nghị định 61/2010/NĐ-CP thì được áp dụng ưu đãi, hỗ trợ theo Nghị định này cho thời gian còn lại của dự án; nếu đang hưởng ưu đãi theo Nghị định 61/2010/NĐ-CP thì tiếp tục hưởng hoặc có quyền đề nghị chuyển sang hưởng ưu đãi theo Nghị định này cho thời gian còn lại.