Nghị định 186/2013/NĐ-CP được ban hành bởi Chính phủ quy định về vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức và chế độ hoạt động của Đại học quốc gia tại Việt Nam.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Nghị định này quy định chi tiết các nội dung liên quan đến vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Đại học quốc gia. Đối tượng áp dụng bao gồm Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, cùng các cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan đến công tác quản lý và hoạt động của hai đại học này.

Vị trí và chức năng của Đại học quốc gia

Đại học quốc gia được xác định là cơ sở giáo dục đại học công lập đặc thù với các đặc điểm pháp lý sau:

• Là tổ hợp các trường đại học, viện nghiên cứu khoa học thành viên thuộc nhiều lĩnh vực chuyên môn khác nhau, được tổ chức theo mô hình hai cấp để thực hiện đào tạo các trình độ của giáo dục đại học.
• Là trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học, công nghệ đa ngành, đa lĩnh vực chất lượng cao, được Nhà nước ưu tiên đầu tư phát triển.
• Có tư cách pháp nhân độc lập, có con dấu hình Quốc huy và tài khoản riêng; đồng thời là đầu mối trực tiếp được giao các chỉ tiêu về ngân sách nhà nước và kế hoạch.
• Chịu sự quản lý nhà nước của Bộ Giáo dục và Đào tạo về lĩnh vực giáo dục và đào tạo; của Bộ Khoa học và Công nghệ về lĩnh vực khoa học và công nghệ; cùng sự quản lý của các bộ, ngành khác và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi đặt trụ sở theo quy định của pháp luật.

Nhiệm vụ và quyền hạn của Đại học quốc gia

Đại học quốc gia được giao các nhiệm vụ trọng tâm và quyền tự chủ ở mức độ cao, bao gồm:

• Xây dựng chiến lược, quy hoạch và kế hoạch phát triển dài hạn, trung hạn và hàng năm.
• Tổ chức đào tạo, nghiên cứu khoa học, hợp tác quốc tế; đào tạo và bồi dưỡng nhân tài khoa học; chuyển giao tri thức và cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước.
• Quản lý, điều hành và chia sẻ hiệu quả các nguồn lực, cơ sở vật chất dùng chung trong toàn hệ thống; huy động các nguồn lực xã hội để phát triển trường đạt chuẩn khu vực và quốc tế.
• Nghiên cứu, cung cấp luận cứ khoa học phục vụ việc xây dựng chủ trương, chính sách, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước; đề xuất và thực hiện các chương trình nghiên cứu khoa học trọng điểm cấp quốc gia.
• Được quyền tự chủ cao trong các hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học, tài chính, quan hệ quốc tế và tổ chức bộ máy theo Quy chế tổ chức và hoạt động do Thủ tướng Chính phủ ban hành; áp dụng cơ chế tài chính đặc thù.
• Được thí điểm mở các ngành, chuyên ngành đào tạo mới ngoài danh mục quy định khi có đủ điều kiện và báo cáo Bộ Giáo dục và Đào tạo để theo dõi, kiểm tra.
• Được trực tiếp phê duyệt các chương trình liên kết đào tạo với nước ngoài ở trình độ đại học, thạc sĩ, tiến sĩ tổ chức tại Đại học quốc gia.
• Được làm việc trực tiếp với các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Giám đốc Đại học quốc gia có quyền báo cáo trực tiếp Thủ tướng Chính phủ về các vấn đề liên quan đến hoạt động của trường khi cần thiết.
• Thực hiện chế độ thông tin, báo cáo và chịu sự thanh tra, kiểm tra của các bộ, ngành liên quan và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi đặt trụ sở.

Cơ cấu tổ chức và thẩm quyền thành lập các đơn vị thành viên

Cơ cấu tổ chức của Đại học quốc gia được thực hiện theo quy định của Luật giáo dục đại học và được cụ thể hóa trong Quy chế tổ chức và hoạt động do Thủ tướng Chính phủ ban hành. Thẩm quyền thành lập các đơn vị được phân định rõ:

• Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập các trường đại học thành viên và viện nghiên cứu khoa học thành viên của Đại học quốc gia.
• Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quyết định thành lập Phân hiệu của Đại học quốc gia (nếu có).

Hội đồng Đại học quốc gia

Hội đồng Đại học quốc gia là cơ quan quản trị, quyết định các định hướng lớn của trường:

• Nhiệm vụ và quyền hạn: Phê duyệt chiến lược, quy hoạch phát triển; quyết nghị phương hướng hoạt động đào tạo, khoa học công nghệ, hợp tác quốc tế; quyết nghị về cơ cấu tổ chức, thành lập, sáp nhập, chia tách, giải thể các tổ chức trực thuộc; giám sát việc thực hiện các nghị quyết và quy chế dân chủ cơ sở.
• Thành phần Hội đồng: Gồm Giám đốc, các Phó Giám đốc; Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Công đoàn, Bí thư Đoàn Thanh niên; Hiệu trưởng các trường đại học thành viên, Viện trưởng các viện nghiên cứu thành viên; đại diện cơ quan quản lý nhà nước và một số thành viên hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, khoa học, công nghệ, sản xuất, kinh doanh.
• Nhiệm kỳ và bổ nhiệm: Nhiệm kỳ của Hội đồng là 05 năm và theo nhiệm kỳ của Giám đốc Đại học quốc gia. Thủ tướng Chính phủ quyết định bổ nhiệm, miễn nhiệm Chủ tịch Hội đồng Đại học quốc gia.

Giám đốc và Phó Giám đốc Đại học quốc gia

Ban điều hành của Đại học quốc gia gồm Giám đốc và các Phó Giám đốc với các tiêu chuẩn và nhiệm vụ cụ thể:

• Giám đốc Đại học quốc gia: Là người đại diện theo pháp luật, chịu trách nhiệm quản lý toàn bộ hoạt động của trường. Giám đốc có thẩm quyền ban hành quy định nội bộ; quyết định thành lập, sáp nhập, giải thể các tổ chức thuộc thẩm quyền trên cơ sở nghị quyết của Hội đồng; bổ nhiệm, miễn nhiệm người đứng đầu và cấp phó các đơn vị thành viên; quản lý tài chính, tài sản với vai trò chủ tài khoản; chịu trách nhiệm công khai, minh bạch tài chính và báo cáo kết quả hoạt động hàng năm trước Hội đồng.
• Phó Giám đốc Đại học quốc gia: Giúp Giám đốc quản lý, điều hành và trực tiếp phụ trách một số lĩnh vực công tác theo phân công. Số lượng Phó Giám đốc không quá 04 người.
• Thẩm quyền bổ nhiệm: Thủ tướng Chính phủ quyết định bổ nhiệm, miễn nhiệm Giám đốc và các Phó Giám đốc Đại học quốc gia.

Hiệu lực thi hành và trách nhiệm thực hiện

Nghị định 186/2013/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2014. Nghị định này thay thế hoàn toàn Nghị định số 07/2001/NĐ-CP ngày 01 tháng 02 năm 2001 của Chính phủ về Đại học quốc gia. Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và Giám đốc Đại học quốc gia chịu trách nhiệm thi hành Nghị định này.