Nghị định 144/2006/NĐ-CP được Chính phủ ban hành quy định chi tiết về hình thức họ, hụi, biêu, phường, nhằm xác lập hành lang pháp lý bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của những người tham gia, đồng thời ngăn ngừa các hành vi lợi dụng hình thức này để vi phạm pháp luật.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Nghị định này quy định về các hình thức họ, hụi, biêu, phường (sau đây gọi chung là họ), quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của những người tham gia họ. Đối tượng áp dụng bao gồm các cá nhân, tổ chức tham gia vào quan hệ họ với tư cách là chủ họ hoặc thành viên.

- Chính sách của Nhà nước về họ

• Nhà nước bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của những người tham gia họ nhằm mục đích tương trợ trong nhân dân theo quy định của pháp luật.
• Nghiêm cấm việc tổ chức họ để cho vay nặng lãi, lừa đảo, lạm dụng tín nhiệm hoặc các hành vi trái pháp luật khác để chiếm đoạt tài sản của người khác.

- Các khái niệm cơ bản và phân loại họ

• Phần họ: Là số tiền hoặc tài sản khác được xác định theo thoả thuận mà thành viên phải góp trong mỗi kỳ mở họ. Phần họ phải là tài sản có thể giao dịch được.
• Kỳ mở họ: Là thời điểm được xác định theo thoả thuận của các thành viên mà tại đó từng thành viên được lĩnh họ.
• Phân loại họ: Hình thức họ bao gồm họ không có lãi và họ có lãi (trong đó họ có lãi gồm họ đầu thảo và họ hưởng hoa hồng).

- Quy định về chủ họ và thành viên

• Chủ họ: Là người tổ chức, quản lý họ, thu các phần họ và giao cho thành viên được lĩnh họ trong mỗi kỳ mở họ, trừ trường hợp có thoả thuận khác. Chủ họ phải là người có năng lực hành vi dân sự đầy đủ.
• Thành viên: Là người tham gia họ, góp phần họ và được lĩnh họ. Thành viên có thể góp một hoặc nhiều phần họ trong một dây họ.

- Thỏa thuận về họ và Sổ họ

• Hình thức thỏa thuận: Được thể hiện bằng lời nói hoặc bằng văn bản. Văn bản thoả thuận được công chứng, chứng thực nếu những người tham gia có yêu cầu.
• Nội dung thỏa thuận: Gồm chủ họ, số người tham gia, phần họ, kỳ mở họ, thể thức góp và lĩnh họ, quyền và nghĩa vụ, trách nhiệm vi phạm, việc chuyển giao phần họ, ra khỏi họ và chấm dứt họ.
• Sổ họ: Chủ họ phải lập và giữ sổ họ (hoặc ủy quyền cho một thành viên nếu không có chủ họ). Sổ họ ghi nhận thông tin về tên, địa chỉ các thành viên, phần họ, kỳ mở họ, số tiền/tài sản đã góp hoặc lĩnh, việc chuyển giao phần họ, chữ ký hoặc điểm chỉ của các thành viên khi góp và lĩnh họ.

- Quy định về họ không có lãi

• Định nghĩa: Là họ mà thành viên được lĩnh họ nhận các phần họ khi đến kỳ mở họ và không phải trả lãi cho các thành viên khác. Thành viên đã lĩnh họ có nghĩa vụ tiếp tục góp họ cho đến khi thành viên cuối cùng lĩnh họ.
• Xác định thứ tự lĩnh họ: Được thực hiện bằng hình thức bốc thăm, trừ trường hợp có thoả thuận khác.
• Quyền và nghĩa vụ của thành viên: Góp phần họ đúng hạn; bồi thường thiệt hại nếu vi phạm; được lĩnh họ khi đến kỳ; có quyền chuyển giao phần họ hoặc ra khỏi họ theo thỏa thuận; yêu cầu xem sổ họ.
• Quyền và nghĩa vụ của chủ họ: Thu phần họ và giao đầy đủ cho người được lĩnh; nộp thay phần họ của thành viên nếu có thỏa thuận khi đến kỳ mà thành viên không góp; yêu cầu các thành viên góp phần họ đúng hạn.

- Quy định về họ có lãi

• Định nghĩa: Là họ mà thành viên được lĩnh họ nhận các phần họ khi đến kỳ mở họ và phải trả lãi cho các thành viên khác.
• Lãi suất: Thực hiện theo quy định về giới hạn lãi suất tại Bộ luật Dân sự.
• Xác định thành viên lĩnh họ: Là người trả lãi cao nhất trong kỳ mở họ đó. Nếu có nhiều người cùng trả mức lãi cao nhất thì bốc thăm. Thành viên đã lĩnh họ không được tham gia trả lãi trong các kỳ tiếp theo (trừ trường hợp một thành viên tham gia nhiều phần họ).
• Họ đầu thảo: Là họ mà chủ họ được lĩnh toàn bộ các phần họ trong kỳ mở họ đầu tiên và không phải trả lãi cho các thành viên khác. Ở các kỳ sau, thành viên trả lãi cao nhất được lĩnh họ.
• Họ hưởng hoa hồng: Là họ mà chủ họ thu phần họ giao cho người được lĩnh. Thành viên được lĩnh họ phải trả lãi cho các thành viên khác và trả một khoản hoa hồng cho chủ họ theo mức thỏa thuận.

- Trách nhiệm pháp lý do vi phạm nghĩa vụ

• Trách nhiệm của chủ họ: Nếu chủ họ đã thu các phần họ nhưng không giao cho thành viên được lĩnh thì phải giao ngay và bồi thường thiệt hại. Đồng thời, chủ họ phải trả lãi đối với các phần họ giao chậm theo mức thỏa thuận, nếu không thỏa thuận được thì áp dụng mức lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước công bố tương ứng với thời gian chậm giao.
• Trách nhiệm của thành viên: Thành viên không góp họ khi đến kỳ phải thanh toán đủ phần còn thiếu và bồi thường thiệt hại. Nếu chủ họ đã góp thay, thành viên phải hoàn trả cho chủ họ phần họ chậm trả kèm theo khoản lãi tính theo mức thỏa thuận hoặc mức lãi suất cơ bản của Ngân hàng Nhà nước tại thời điểm thanh toán.

- Giải quyết tranh chấp

Khi có tranh chấp về họ hoặc phát sinh từ họ, các bên giải quyết bằng thương lượng, hoà giải. Trường hợp không thương lượng, hòa giải được thì tranh chấp được giải quyết tại Toà án theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự.

Hiệu lực thi hành

Nghị định 144/2006/NĐ-CP có hiệu lực thi hành sau 15 ngày, kể từ ngày đăng Công báo.