Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 34:2018/BLĐTBXH về An toàn lao động khi làm việc trong không gian hạn chế được ban hành kèm theo Thông tư số 29/2018/TT-BLĐTBXH ngày 25 tháng 12 năm 2018 của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội. Quy chuẩn này quy định các biện pháp bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động đối với các công việc thực hiện trong không gian hạn chế nhằm phòng ngừa tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp cho người lao động.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng (Điều 1 và Điều 2)

• Phạm vi điều chỉnh: Quy chuẩn này quy định các yêu cầu an toàn đối với các công việc làm việc trong không gian hạn chế. Không gian hạn chế được định nghĩa là không gian bị giới hạn bởi khoảng không gian bao quanh, có lối vào hoặc lối ra hạn chế, không được thiết kế cho người lao động vào làm việc thường xuyên, liên tục và có thể chứa đựng các mối nguy cơ gây tai nạn lao động, suy giảm sức khỏe hoặc tử vong cho người vào bên trong.
• Đối tượng áp dụng: Quy chuẩn áp dụng bắt buộc đối với các tổ chức, cá nhân có liên quan đến các công việc trong không gian hạn chế trên lãnh thổ Việt Nam, bao gồm người sử dụng lao động, người lao động trực tiếp làm việc, người giám sát, người canh gác và các cơ quan quản lý nhà nước về an toàn, vệ sinh lao động.

Giải thích từ ngữ và các khái niệm cốt lõi (Điều 3)

Điều 3 của Quy chuẩn đưa ra các định nghĩa pháp lý quan trọng nhằm thống nhất cách hiểu và áp dụng trong thực tế sản xuất, bao gồm:

• Không gian hạn chế: Là không gian có đầy đủ các đặc điểm như diện tích, thể tích đủ lớn để người lao động có thể chui vào làm việc; có lối vào hoặc lối ra bị hạn chế hoặc nghẽn lối; không được thiết kế để làm việc thường xuyên; và có chứa đựng hoặc có tiềm ẩn các yếu tố nguy hiểm, có hại. Ví dụ điển hình bao gồm: hầm, hố, đường hầm, bể chứa, bồn, xi lô, giếng, đường ống nước thải, khoang chứa tàu thủy.
• Không khí nguy hiểm: Là môi trường không khí có thể gây ra nguy cơ tử vong, mất khả năng lao động, tổn thương hoặc suy nhược cơ thể do các nguyên nhân như: nồng độ oxy dưới 19,5% hoặc vượt quá 23,5%; nồng độ các chất khí dễ cháy nổ vượt quá 10% giới hạn nổ dưới (LEL); nồng độ các chất độc hại vượt quá giới hạn tiếp xúc cho phép theo quy định của Bộ Y tế.
• Người vào (Authorized Entrant): Là người lao động đã được huấn luyện an toàn vệ sinh lao động và được người sử dụng lao động hoặc người giám sát cho phép vào làm việc trong không gian hạn chế.
• Người canh gác (Attendant): Là người được bố trí đứng ngoài không gian hạn chế để theo dõi, giám sát người vào làm việc, duy trì liên lạc và thực hiện các biện pháp ứng phó khẩn cấp khi cần thiết.
• Người giám sát (Entry Supervisor): Là người chịu trách nhiệm xác định các điều kiện an toàn trước khi cho phép người lao động vào làm việc, ký giấy phép vào và giám sát toàn bộ quá trình thực hiện công việc.

Quy định chung về quản lý và vận hành an toàn (Điều 4)

Điều 4 thiết lập các nguyên tắc nền tảng bắt buộc mà người sử dụng lao động phải tuân thủ trước khi triển khai bất kỳ công việc nào trong không gian hạn chế:

• Nhận diện và đánh giá nguy cơ: Người sử dụng lao động phải tiến hành rà soát, lập danh mục tất cả các không gian hạn chế thuộc phạm vi quản lý của mình. Đồng thời, phải thực hiện đánh giá toàn diện các mối nguy hiểm tiềm ẩn (vật lý, hóa học, sinh học) trước khi cho phép người lao động tiếp cận.
• Biện pháp kiểm soát kỹ thuật: Phải áp dụng các biện pháp cô lập nguồn năng lượng nguy hiểm (khóa, gắn biển cảnh báo), thông gió tự nhiên hoặc cưỡng bức để đảm bảo chất lượng không khí đạt chuẩn an toàn trước và trong suốt quá trình làm việc.
• Hệ thống cấp phép làm việc (Permit System): Thiết lập quy trình cấp giấy phép làm việc nghiêm ngặt. Giấy phép phải ghi rõ thời gian, địa điểm, danh sách nhân sự tham gia, kết quả đo đạc môi trường khí và các trang thiết bị bảo hộ cá nhân bắt buộc phải sử dụng.
• Huấn luyện an toàn lao động: Tất cả các đối tượng tham gia (người vào, người canh gác, người giám sát) phải được đào tạo chuyên sâu về an toàn làm việc trong không gian hạn chế, kỹ năng sử dụng thiết bị đo khí, thiết bị bảo hộ cá nhân và phương án cứu hộ cứu nạn.

Hiệu lực thi hành

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 34:2018/BLĐTBXH chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2019. Các cơ quan, tổ chức và cá nhân vi phạm các quy định tại Quy chuẩn này sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động.