Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 03:2022/BXD về Phân cấp công trình xây dựng phục vụ thiết kế xây dựng được ban hành kèm theo Thông tư số 05/2022/TT-BXD của Bộ Xây dựng, quy định các nguyên tắc và tiêu chí xác định cấp công trình xây dựng nhằm áp dụng thống nhất trong công tác thiết kế, quản lý chất lượng, bảo trì và đảm bảo an toàn chịu lực cho toàn bộ hệ thống công trình tại Việt Nam.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Quy chuẩn này quy định chi tiết về việc phân cấp công trình xây dựng phục vụ cho công tác thiết kế xây dựng mới, cải tạo hoặc nâng cấp các công trình dân dụng, công nghiệp, hạ tầng kỹ thuật, giao thông, nông nghiệp và phát triển nông thôn. Đối tượng áp dụng bao gồm các cơ quan quản lý nhà nước, chủ đầu tư, nhà thầu tư vấn thiết kế, nhà thầu thi công, đơn vị thẩm định và các tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động xây dựng trên lãnh thổ Việt Nam.

Nguyên tắc phân cấp công trình xây dựng phục vụ thiết kế

• Cấp công trình quy định tại Quy chuẩn này được xác định theo các tiêu chí bao gồm: mức độ quan trọng, quy mô công trình, hậu quả khi xảy ra sự cố, và thời hạn sử dụng thiết kế của công trình.
• Cấp công trình phải được xác định trong nhiệm vụ thiết kế và được thể hiện cụ thể trong hồ sơ thiết kế xây dựng công trình.
• Đối với tổ hợp các công trình hoặc dự án có nhiều công trình độc lập, cấp của từng công trình được xác định riêng biệt. Trường hợp các công trình có mối liên kết chặt chẽ về mặt kết cấu hoặc công năng thì cấp của tổ hợp công trình được xác định theo công trình có cấp cao nhất.
• Cấp công trình phục vụ thiết kế xây dựng có thể khác với cấp công trình phục vụ cho các mục đích quản lý nhà nước khác như phân cấp để quản lý chi phí, phân cấp để cấp phép xây dựng hoặc phân cấp để quản lý an toàn lao động.

Các tiêu chí phân cấp cốt lõi theo quy chuẩn

• Phân cấp theo hậu quả do sự cố hoặc phá hủy (Cấp hậu quả): Được chia thành ba mức độ chính bao gồm Cấp hậu quả đặc biệt nghiêm trọng (Cấp C1), Cấp hậu quả nghiêm trọng (Cấp C2), và Cấp hậu quả trung bình hoặc thấp (Cấp C3). Việc xác định cấp hậu quả dựa trên số lượng người bị ảnh hưởng, thiệt hại về kinh tế và mức độ ảnh hưởng đến môi trường, an ninh quốc phòng khi công trình xảy ra sự cố.
• Phân cấp theo thời hạn sử dụng thiết kế của công trình: Thời hạn sử dụng thiết kế được chia thành các nhóm: dưới 20 năm (công trình tạm), từ 20 năm đến dưới 50 năm, từ 50 năm đến 100 năm, và trên 100 năm. Tiêu chí này quyết định việc lựa chọn vật liệu xây dựng và các giải pháp kỹ thuật nhằm đảm bảo độ bền vững của công trình theo thời gian.
• Phân cấp theo quy mô kết cấu: Dựa trên các thông số kỹ thuật cụ thể của kết cấu công trình như chiều cao, số tầng, nhịp kết cấu lớn nhất, tổng diện tích sàn, hoặc thể tích chứa. Quy chuẩn đưa ra bảng tra cứu chi tiết cho từng loại kết cấu (nhà, cầu, đường hầm, đập, bể chứa, cột tháp) để xác định cấp thiết kế tương ứng từ Cấp I, Cấp II, Cấp III đến Cấp IV.

Quy định chuyển tiếp và hiệu lực thi hành

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 03:2022/BXD chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 03 năm 2023 và thay thế hoàn toàn cho Quy chuẩn QCVN 03:2012/BXD. Đối với các dự án đầu tư xây dựng đã được phê duyệt thiết kế cơ sở trước ngày quy chuẩn này có hiệu lực thì tiếp tục thực hiện theo các quy định tại thời điểm phê duyệt, trừ trường hợp có yêu cầu điều chỉnh thiết kế làm thay đổi cấp công trình.