Ngày 20 tháng 11 năm 2013, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ban hành Lệnh số 14/2013/L-CTN công bố Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật thi đua, khen thưởng năm 2013. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật về thi đua, khen thưởng, khắc phục những hạn chế của luật cũ, đồng thời tạo động lực to lớn cổ vũ các tập thể, cá nhân trong cả nước tích cực cống hiến cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Luật thi đua, khen thưởng sửa đổi năm 2013 điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong hoạt động tổ chức thi đua và thực hiện khen thưởng. Đối tượng áp dụng của Luật bao gồm:

• Cá nhân, tập thể người Việt Nam, bao gồm cả người Việt Nam đang sinh sống, làm việc ở nước ngoài.
• Cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, nghề nghiệp, tổ chức kinh tế thuộc mọi thành phần kinh tế và các đơn vị lực lượng vũ trang nhân dân.
• Cá nhân, tập thể người nước ngoài, tổ chức quốc tế hoạt động tại Việt Nam có thành tích đóng góp xuất sắc cho sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng của Việt Nam.

Các nội dung cốt lõi của Luật thi đua, khen thưởng sửa đổi 2013

1. Đổi mới nguyên tắc thi đua và khen thưởng

• Nguyên tắc thi đua: Việc tổ chức phong trào thi đua phải dựa trên nguyên tắc tự nguyện, tự giác, công khai, bảo đảm tinh thần đoàn kết, hợp tác và cùng phát triển. Phong trào thi đua phải có mục tiêu thiết thực, gắn liền với nhiệm vụ chính trị, chuyên môn của từng cơ quan, đơn vị.
• Nguyên tắc khen thưởng: Khen thưởng phải bảo đảm chính xác, kịp thời, công bằng, công khai. Luật nhấn mạnh việc kết hợp chặt chẽ giữa động viên tinh thần với khuyến khích vật chất. Đặc biệt, Luật bổ sung nguyên tắc chú trọng khen thưởng tập thể nhỏ, cá nhân trực tiếp lao động, sản xuất, học tập, chiến đấu và công tác ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo.

2. Hệ thống danh hiệu thi đua và tiêu chuẩn xét tặng

• Danh hiệu thi đua đối với cá nhân: Gồm có "Chiến sĩ thi đua toàn quốc", "Chiến sĩ thi đua cấp bộ, ngành, tỉnh, đoàn thể trung ương", "Chiến sĩ thi đua cơ sở", "Lao động tiên tiến" và "Chiến sĩ tiên tiến". Luật sửa đổi đã siết chặt tiêu chuẩn đối với danh hiệu "Chiến sĩ thi đua cơ sở", yêu cầu cá nhân phải có sáng kiến, giải pháp công tác hoặc đề tài nghiên cứu được hội đồng sáng kiến cấp cơ sở công nhận và áp dụng hiệu quả.
• Danh hiệu thi đua đối với tập thể: Gồm có "Cờ thi đua của Chính phủ", "Cờ thi đua cấp bộ, ngành, tỉnh, đoàn thể trung ương", "Tập thể lao động xuất sắc", "Đơn vị quyết thắng", "Tập thể lao động tiên tiến", "Đơn vị tiên tiến", "Thôn, tổ dân phố văn hóa".

3. Các hình thức khen thưởng cấp Nhà nước

• Huân chương: Quy định cụ thể tiêu chuẩn đạt được đối với các loại Huân chương cao quý như Huân chương Sao vàng, Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Độc lập, Huân chương Quân công, Huân chương Lao động, Huân chương Bảo vệ Tổ quốc, Huân chương Chiến công, Huân chương Đại đoàn kết dân tộc, Huân chương Dũng cảm và Huân chương Hữu nghị.
• Huy chương: Dành cho người nước ngoài và cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang, bao gồm Huy chương Quân kỳ quyết thắng, Huy chương Vì an ninh Tổ quốc, Huy chương Chiến sĩ vẻ vang và Huy chương Hữu nghị.
• Danh hiệu vinh dự nhà nước: Gồm các danh hiệu cao quý như "Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân", "Anh hùng Lao động", "Bà mẹ Việt Nam anh hùng", "Nhà giáo nhân dân", "Nhà giáo ưu tú", "Thầy thuốc nhân dân", "Thầy thuốc ưu tú", "Nghệ sĩ nhân dân", "Nghệ sĩ ưu tú", "Nghệ nhân nhân dân", "Nghệ nhân ưu tú".
• Giải thưởng: "Giải thưởng Hồ Chí Minh" và "Giải thưởng Nhà nước" được xét tặng cho tác giả của các công trình khoa học và công nghệ, tác phẩm văn học, nghệ thuật xuất sắc.
• Bằng khen và Giấy khen: Quy định rõ thẩm quyền, tiêu chuẩn tặng Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, Bằng khen cấp bộ, ngành, tỉnh, cũng như Giấy khen của các cơ quan, đơn vị cơ sở.

4. Thẩm quyền quyết định và trao tặng

• Chủ tịch nước quyết định tặng Huân chương, Huy chương, Danh hiệu vinh dự nhà nước, "Giải thưởng Hồ Chí Minh" và "Giải thưởng Nhà nước".
• Chính phủ quyết định tặng "Cờ thi đua của Chính phủ". Thủ tướng Chính phủ quyết định tặng danh hiệu "Chiến sĩ thi đua toàn quốc" và "Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ".
• Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định tặng danh hiệu thi đua và hình thức khen thưởng thuộc thẩm quyền quản lý trực tiếp của mình.

Hiệu lực thi hành

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật thi đua, khen thưởng năm 2013 chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 6 năm 2014. Các quy định trước đây trái với Luật này đều bị bãi bỏ.