Ngày 03 tháng 12 năm 2019, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ban hành Lệnh số 11/2019/L-CTN về việc công bố Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiểm toán nhà nước. Đây là văn bản pháp lý quan trọng đánh dấu bước phát triển mới trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật về kiểm toán, nâng cao tính minh bạch, hiệu quả trong quản lý và sử dụng tài chính công, tài sản công tại Việt Nam.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Văn bản công bố Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiểm toán nhà nước hướng tới việc điều chỉnh các hoạt động liên quan đến kiểm toán việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công. Đối tượng áp dụng bao gồm Kiểm toán nhà nước, các đơn vị được kiểm toán, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động kiểm toán nhà nước, cũng như các cơ quan thanh tra, kiểm tra để phối hợp thực hiện nhiệm vụ.

Các nội dung đổi mới cốt lõi của Luật Kiểm toán nhà nước sửa đổi 2019

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiểm toán nhà nước năm 2019 mang lại nhiều điểm mới mang tính đột phá nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn, cụ thể bao gồm các nội dung trọng tâm sau:

• Làm rõ khái niệm và mở rộng đối tượng kiểm toán: Luật đã cụ thể hóa khái niệm về tài chính công và tài sản công, đồng thời xác định rõ ràng hơn các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công thuộc đối tượng kiểm toán. Điều này giúp bao quát toàn bộ các nguồn lực của đất nước, hạn chế tối đa kẽ hở gây thất thoát ngân sách.
• Bổ sung quyền hạn truy cập dữ liệu điện tử: Nhằm đáp ứng xu hướng chuyển đổi số, Luật cho phép Kiểm toán nhà nước được quyền truy cập vào hệ thống dữ liệu điện tử, dữ liệu số quốc gia và của đơn vị được kiểm toán để khai thác thông tin, tài liệu liên quan trực tiếp đến nội dung kiểm toán. Quy định này giúp rút ngắn thời gian kiểm toán trực tiếp và nâng cao độ chính xác của kết quả kiểm toán.
• Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính: Một trong những điểm mới quan trọng nhất là việc bổ sung thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kiểm toán nhà nước cho Kiểm toán nhà nước và Kiểm toán trưởng. Quy định này giúp tăng cường tính răn đe, nâng cao hiệu lực thực thi của các kết luận và kiến nghị kiểm toán đối với các đơn vị vi phạm.
• Cơ chế phòng chống chồng chéo trong thanh tra, kiểm toán: Luật bổ sung nguyên tắc phối hợp chặt chẽ giữa Kiểm toán nhà nước và Thanh tra Chính phủ, thanh tra các bộ, ngành, địa phương. Khi phát hiện sự trùng lặp, chồng chéo về đối tượng, nội dung hoặc thời gian thanh tra, kiểm toán, các cơ quan phải chủ động trao đổi, thống nhất phương án xử lý để tránh gây khó khăn, phiền hà cho hoạt động của doanh nghiệp và cơ quan nhà nước.
• Quy định chi tiết về quyền khiếu nại và khởi kiện: Luật hóa quyền khiếu nại của đơn vị được kiểm toán đối với hành vi của Kiểm toán viên nhà nước và các kết luận, kiến nghị kiểm toán trong báo cáo kiểm toán. Đặc biệt, Luật bổ sung quy định cho phép đơn vị được kiểm toán có quyền khởi kiện quyết định giải quyết khiếu nại của Tổng Kiểm toán nhà nước ra Tòa án theo quy định của pháp luật tố tụng hành chính.

Hiệu lực thi hành

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiểm toán nhà nước được công bố theo Lệnh số 11/2019/L-CTN chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 07 năm 2020.