Lệnh công bố Luật Quản lý thuế năm 2019 được ban hành bởi Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam nhằm công bố Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 đã được Quốc hội khóa XIV thông qua tại kỳ họp thứ 7 ngày 13 tháng 6 năm 2019. Đây là văn bản pháp lý quan trọng mở đầu cho việc áp dụng một hệ thống quản lý thuế mới, đồng bộ, hiện đại, thúc đẩy cải cách hành chính và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người nộp thuế.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Luật Quản lý thuế năm 2019 xác định rõ giới hạn điều chỉnh và các nhóm đối tượng chịu sự tác động trực tiếp của luật, cụ thể:

• Phạm vi điều chỉnh: Luật quy định việc quản lý các loại thuế và các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước; quy định nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong quản lý thuế.
• Đối tượng áp dụng: Bao gồm người nộp thuế (tổ chức, hộ gia đình, hộ kinh doanh, cá nhân); cơ quan quản lý thuế (cơ quan thuế và cơ quan hải quan); công chức quản lý thuế; và các cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến việc quản lý thuế.

Nội dung cốt lõi của các điều khoản đầu (Điều 1 đến Điều 4)

1. Phạm vi điều chỉnh toàn diện đối với các khoản thu ngân sách

• Luật bao quát toàn bộ công tác quản lý đối với các loại thuế theo quy định của pháp luật về thuế.
• Mở rộng phạm vi quản lý đến các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước do cơ quan quản lý thuế thực hiện thu, bao gồm phí, lệ phí, tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tiền cấp quyền khai thác tài nguyên khoáng sản, và các khoản thu khác theo quy định của Chính phủ.

2. Xác định rõ ràng đối tượng áp dụng

• Người nộp thuế: Được định nghĩa rộng rãi bao gồm cả tổ chức, cá nhân nước ngoài sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam hoặc có phát sinh thu nhập tại Việt Nam; tổ chức, cá nhân có hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu.
• Cơ quan quản lý thuế: Phân định rõ thẩm quyền giữa Cơ quan thuế (Tổng cục Thuế, Cục Thuế, Chi cục Thuế, Chi cục Thuế khu vực) và Cơ quan hải quan (Tổng cục Hải quan, Cục Hải quan, Cục Kiểm tra sau thông quan, Chi cục Hải quan).
• Công chức quản lý thuế: Quy định rõ trách nhiệm thực thi công vụ của công chức thuế và công chức hải quan nhằm đảm bảo tính minh bạch, phòng chống tiêu cực.

3. Giải thích các thuật ngữ pháp lý nền tảng

• Luật đưa ra các định nghĩa chuẩn xác về các khái niệm then chốt như: mã số thuế, đại diện hợp pháp của người nộp thuế, kỳ tính thuế, khai thuế, hoàn thuế, nợ thuế, cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế.
• Làm rõ khái niệm về hành vi trốn thuế, chậm nộp thuế và các hành vi vi phạm hành chính về quản lý thuế khác, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho việc xử lý vi phạm và giải quyết tranh chấp phát sinh.

4. Nội dung hoạt động quản lý thuế

• Quy định chi tiết các bước trong quy trình quản lý thuế bao gồm: đăng ký thuế; khai thuế, nộp thuế, ấn định thuế; thủ tục hoàn thuế, miễn thuế, giảm thuế, khoanh tiền thuế nợ, xóa nợ tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt.
• Xây dựng hệ thống quản lý thông tin người nộp thuế hiện đại, ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong công tác quản lý.
• Quy định về công tác kiểm tra thuế, thanh tra thuế; thực hiện các biện pháp phòng, chống, ngăn chặn hành vi vi phạm pháp luật về thuế.
• Cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế và xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế.
• Giải quyết khiếu nại, tố cáo và thực hiện hợp tác quốc tế về quản lý thuế.

Hiệu lực thi hành của văn bản

Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2020. Riêng đối với các quy định về hóa đơn, chứng từ điện tử, luật cho phép có lộ trình thực hiện và chính thức bắt buộc áp dụng từ ngày 01 tháng 7 năm 2022 nhằm tạo điều kiện cho các doanh nghiệp và cơ quan thuế chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật phù hợp.