Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 02-34-2:2021/BNNPTNT về Giống tôm nước lợ, tôm biển - Phần 2: Tôm hùm được ban hành kèm theo Thông tư số 15/2021/TT-BNNPTNT của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, quy định các yêu cầu kỹ thuật và quản lý chất lượng đối với giống tôm hùm nuôi thương phẩm tại Việt Nam.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

Quy chuẩn này xác định ranh giới pháp lý và các nhóm đối tượng chịu sự điều chỉnh trực tiếp trong hoạt động sản xuất, kinh doanh giống thủy sản:

• Phạm vi điều chỉnh: Quy chuẩn quy định các chỉ tiêu kỹ thuật, yêu cầu quản lý chất lượng đối với giống tôm hùm (bao gồm tôm hùm bông - Panulirus ornatus và tôm hùm đá - Panulirus homarus) ở các giai đoạn con giống khai thác từ tự nhiên hoặc nhập khẩu phục vụ mục đích ương dưỡng và nuôi thương phẩm.
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với tất cả các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước có hoạt động liên quan đến khai thác, ương dưỡng, nhập khẩu, lưu thông và quản lý chất lượng giống tôm hùm tại lãnh thổ Việt Nam.

Nội dung quy định chi tiết từ Điều 1 đến Điều 4

1. Quy định chung và Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Xác định rõ giới hạn pháp lý của quy chuẩn đối với giống tôm hùm nước lợ và tôm biển tại Việt Nam.
• Tập trung kiểm soát chất lượng giống từ nguồn khai thác tự nhiên trong nước và nguồn nhập khẩu từ nước ngoài trước khi đưa vào nuôi thương phẩm nhằm bảo vệ môi trường và hiệu quả kinh tế cho người nuôi.

2. Đối tượng áp dụng quy chuẩn (Điều 2)

• Các cơ sở sản xuất, ương dưỡng giống tôm hùm trên phạm vi cả nước.
• Các tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động khai thác giống tôm hùm từ vùng biển tự nhiên của Việt Nam.
• Các doanh nghiệp, cá nhân thực hiện hoạt động nhập khẩu giống tôm hùm từ các quốc gia khác.
• Các cơ quan quản lý nhà nước về thủy sản ở trung ương và địa phương thực hiện công tác kiểm tra, giám sát chất lượng giống.

3. Giải thích từ ngữ và thuật ngữ chuyên ngành (Điều 3)

• Tôm hùm giống: Là các cá thể tôm hùm ở giai đoạn tôm trắng (puerulus) hoặc tôm bò (post-puerulus) được khai thác từ tự nhiên hoặc nhập khẩu để ương dưỡng hoặc nuôi thương phẩm.
• Tôm hùm bông (Panulirus ornatus): Loài tôm hùm có đặc điểm vỏ đầu ngực màu xanh lá cây xuôi về phía sau, có các đốm đen và chân bò có các khoang màu vàng đen xen kẽ rõ rệt.
• Tôm hùm đá (Panulirus homarus): Loài tôm hùm có vỏ màu xanh lá cây đậm hoặc xanh đen, trên vỏ có nhiều gai nhỏ và các chấm trắng li ti phân bổ đều.
• Cơ sở ương dưỡng giống tôm hùm: Là cơ sở thực hiện việc thuần dưỡng, chăm sóc tôm giống từ giai đoạn khai thác tự nhiên hoặc nhập khẩu đạt kích cỡ và chất lượng quy định trước khi bán cho người nuôi thương phẩm.

4. Quy định kỹ thuật đối với giống tôm hùm (Điều 4)

Quy chuẩn đặt ra các yêu cầu nghiêm ngặt về chất lượng giống tôm hùm thương phẩm bao gồm các chỉ tiêu cảm quan, trạng thái hoạt động và an toàn dịch bệnh:

• Yêu cầu về ngoại hình và màu sắc: Tôm giống phải có hình dáng cân đối, các phần phụ (râu, chân bò, chân bơi, đuôi) nguyên vẹn, không bị dị hình, không bị tổn thương cơ học hoặc có ký sinh trùng bám ngoài vỏ. Màu sắc phải đặc trưng theo từng giai đoạn phát triển (tôm trắng phải trong suốt, tôm bò phải có màu sắc rõ ràng của loài).
• Trạng thái hoạt động: Tôm giống phải khỏe mạnh, phản xạ nhanh nhẹn khi có tác động từ bên ngoài, có xu hướng bám vào giá thể hoặc thành bể, không có biểu hiện lờ đờ, bơi khác thường hoặc nằm phơi bụng.
• Kích cỡ giống: Quy định kích cỡ tối thiểu đối với từng loại giống khi xuất bán hoặc đưa vào nuôi thương phẩm nhằm đảm bảo tỷ lệ sống cao và khả năng thích nghi tốt với môi trường nuôi.
• Yêu cầu về an toàn dịch bệnh: Giống tôm hùm phải được kiểm tra và đảm bảo không nhiễm các tác nhân gây bệnh nguy hiểm theo quy định hiện hành của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, đặc biệt là bệnh sữa trên tôm hùm (do Rickettsia-like organism - RLO gây ra) và các bệnh ký sinh trùng nguy hiểm khác.

Hiệu lực thi hành và Tổ chức thực hiện

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 02-34-2:2021/BNNPTNT có hiệu lực thi hành kể từ ngày được quy định tại Thông tư ban hành. Các cơ quan quản lý thủy sản cấp tỉnh có trách nhiệm phổ biến, hướng dẫn và thanh tra, kiểm tra việc thực hiện quy chuẩn này đối với các cơ sở hoạt động trong lĩnh vực giống tôm hùm trên địa bàn quản lý, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm về chất lượng con giống.