Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13263-7:2020 về Phân bón - Phần 7: Xác định hàm lượng Bo hòa tan trong nước bằng phương pháp quang phổ hấp thụ phân tử quy định phương pháp phân tích hóa học nhằm xác định chính xác hàm lượng nguyên tố vi lượng Bo (Boron) có khả năng hòa tan trong nước đối với các sản phẩm phân bón. Đây là tiêu chuẩn kỹ thuật quan trọng giúp các phòng thử nghiệm, cơ quan quản lý và doanh nghiệp thống nhất phương pháp đánh giá chất lượng phân bón chứa Bo tại Việt Nam.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

• Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định hàm lượng Bo hòa tan trong nước trong các loại phân bón bằng phương pháp quang phổ hấp thụ phân tử.
• Đối tượng áp dụng: Các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, khảo nghiệm, kiểm định, giám định và quản lý nhà nước về chất lượng phân bón tại Việt Nam.

Nội dung cốt lõi của tiêu chuẩn (Từ Điều 1 đến Điều 4)

1. Phạm vi áp dụng (Điều 1)

Điều này xác định rõ giới hạn và mục đích của tiêu chuẩn. Phương pháp quang phổ hấp thụ phân tử được lựa chọn nhờ tính chính xác cao, giới hạn phát hiện phù hợp với hàm lượng Bo vi lượng thường gặp trong phân bón. Tiêu chuẩn tập trung vào dạng Bo hòa tan trong nước, là dạng Bo dễ tiêu mà cây trồng có thể hấp thu trực tiếp.

2. Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần kết hợp với các tài liệu viện dẫn liên quan. Các tài liệu này bao gồm các tiêu chuẩn quốc gia về lấy mẫu phân bón, chuẩn bị mẫu thử và yêu cầu kỹ thuật đối với nước dùng trong phòng thí nghiệm phân tích. Việc viện dẫn đảm bảo tính đồng bộ và chuẩn hóa trong toàn bộ quy trình từ khâu lấy mẫu ngoài thực địa cho đến khâu phân tích trong phòng thí nghiệm.

3. Nguyên tắc của phương pháp (Điều 3)

• Chiết mẫu: Bo hòa tan trong nước được chiết ra khỏi mẫu phân bón bằng nước cất hoặc nước khử ion ở điều kiện nhiệt độ và thời gian quy định nhằm đảm bảo hòa tan hoàn toàn lượng Bo hữu hiệu.
• Phản ứng tạo màu: Bo trong dung dịch chiết sau khi lọc được cho phản ứng với thuốc thử tạo màu thích hợp (thường là Azomethine-H hoặc các thuốc thử tương đương) trong môi trường pH được kiểm soát nghiêm ngặt bằng dung dịch đệm. Phản ứng này tạo ra một phức chất màu vàng có độ bền cao.
• Đo quang phổ: Tiến hành đo độ hấp thụ quang của phức chất màu ở bước sóng hấp thụ cực đại (thường khoảng 410 nm đến 420 nm) bằng máy quang phổ hấp thụ phân tử (UV-Vis). Hàm lượng Bo trong mẫu được tính toán dựa trên đường chuẩn xây dựng từ dãy dung dịch Bo tiêu chuẩn đã biết trước nồng độ.

4. Hóa chất, thuốc thử và thiết bị, dụng cụ (Điều 4)

• Hóa chất và thuốc thử: Yêu cầu sử dụng hóa chất loại tinh khiết phân tích và nước dùng trong thí nghiệm phải đạt tiêu chuẩn chất lượng cao, hoàn toàn không chứa vết Bo để tránh làm sai lệch kết quả đo. Các hóa chất chính bao gồm dung dịch Bo tiêu chuẩn, thuốc thử tạo màu Azomethine-H, chất che khuyết điểm để loại bỏ ảnh hưởng của các ion cản trở (như sắt, đồng, mangan), và dung dịch đệm amoni axetat.
• Thiết bị và dụng cụ: Thiết bị cốt lõi là máy quang phổ hấp thụ phân tử (UV-Vis) có trang bị cuvet phù hợp. Ngoài ra, cần có cân phân tích có độ nhạy cao, máy lắc, hệ thống lọc và các dụng cụ thủy tinh thông thường. Tiêu chuẩn lưu ý việc sử dụng dụng cụ thủy tinh không chứa borosilicate (hoặc sử dụng dụng cụ bằng chất dẻo như polyethylene, polytetrafluoroethylene) để ngăn ngừa sự thôi nhiễm Bo từ thành dụng cụ thủy tinh vào dung dịch thử.

Thông tin về hiệu lực

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13263-7:2020 có hiệu lực kể từ ngày công bố theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, thay thế hoặc bổ sung cho các phương pháp thử nghiệm Bo trước đây nhằm tiệm cận với các tiêu chuẩn quốc tế hiện hành.