Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13263-4:2020 về Phân bón - Phần 4: Xác định hàm lượng vitamin E bằng phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao được ban hành năm 2020 bởi Bộ Khoa học và Công nghệ, quy định phương pháp thử nghiệm hóa học nhằm xác định chính xác hàm lượng vitamin E trong các sản phẩm phân bón.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh, kiểm nghiệm và quản lý chất lượng phân bón tại Việt Nam. Phương pháp này quy định cụ thể quy trình xác định hàm lượng vitamin E (dưới dạng hoạt chất alpha-tocopherol) có trong các loại phân bón bằng kỹ thuật sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC).

Nguyên tắc của phương pháp phân tích

• Vitamin E trong mẫu phân bón được chiết tách bằng dung môi hữu cơ thích hợp, đảm bảo hòa tan hoàn toàn hoạt chất cần phân tích từ nền mẫu phân bón.
• Dịch chiết sau khi làm sạch và lọc qua màng lọc chuyên dụng sẽ được phân tích trên hệ thống sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC).
• Quá trình định lượng được thực hiện bằng cách so sánh diện tích pic hoặc chiều cao pic của mẫu thử với pic của dung dịch chuẩn vitamin E tương ứng trên sắc ký đồ, sử dụng detector tử ngoại (UV) hoặc detector huỳnh quang (FLD).

Thiết bị, dụng cụ và hóa chất yêu cầu

• Hóa chất và thuốc thử: Sử dụng chất chuẩn alpha-tocopherol có độ tinh khiết cao; các dung môi đạt tiêu chuẩn dùng cho sắc ký như methanol, acetonitrile, nước cất siêu sạch và các hóa chất hỗ trợ chiết tách khác.
• Thiết bị và dụng cụ: Hệ thống sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC) được trang bị bơm cao áp, bộ tiêm mẫu, cột sắc ký pha đảo (thường là cột C18), detector UV-Vis hoặc detector huỳnh quang; cân phân tích có độ chính xác cao; máy lắc siêu âm, máy ly tâm và các dụng cụ thủy tinh phòng thí nghiệm thông thường.

Quy trình tiến hành thử nghiệm

• Chuẩn bị mẫu thử: Mẫu phân bón được đồng nhất hóa, nghiền nhỏ và cân một lượng mẫu xác định vào bình định mức hoặc ống ly tâm tùy theo hàm lượng vitamin E dự kiến.
• Quá trình chiết xuất: Thêm dung môi chiết vào mẫu, tiến hành lắc hoặc xử lý siêu âm trong khoảng thời gian quy định để giải phóng hoàn toàn vitamin E vào dung dịch, sau đó ly tâm hoặc lọc để thu lấy dịch trong suốt.
• Xây dựng đường chuẩn: Chuẩn bị dãy dung dịch chuẩn vitamin E với các nồng độ khác nhau từ dung dịch chuẩn gốc để thiết lập đồ thị đường chuẩn biểu diễn mối quan hệ giữa nồng độ và đáp ứng của detector.
• Phân tích mẫu: Bơm dịch chiết mẫu thử vào hệ thống HPLC dưới cùng điều kiện vận hành như đối với dung dịch chuẩn để ghi nhận thời gian lưu và diện tích pic của alpha-tocopherol.

Tính toán và biểu thị kết quả

• Hàm lượng vitamin E trong mẫu phân bón được tính toán dựa trên công thức quy định, sử dụng số liệu từ đường chuẩn, thể tích dịch chiết, khối lượng mẫu cân và các hệ số pha loãng liên quan.
• Kết quả thử nghiệm được biểu thị bằng miligam trên kilôgam (mg/kg) hoặc phần trăm khối lượng (%).
• Tiêu chuẩn cũng quy định cụ thể về độ chụm của phương pháp, bao gồm độ lặp lại và độ tái lập giữa các lần phân tích độc lập nhằm đảm bảo tính tin cậy tối đa của kết quả thử nghiệm.

Hiệu lực thi hành và áp dụng thực tế

TCVN 13263-4:2020 có hiệu lực kể từ ngày ban hành. Tiêu chuẩn này là công cụ kỹ thuật quan trọng giúp các phòng thử nghiệm được chỉ định thực hiện việc đánh giá sự phù hợp, phục vụ công tác quản lý nhà nước về chất lượng phân bón, đồng thời hỗ trợ các doanh nghiệp kiểm soát chất lượng sản phẩm trong quá trình sản xuất và lưu thông trên thị trường.