Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13020:2020 về Dầu cá do Bộ Khoa học và Công nghệ công bố, quy định các tiêu chuẩn kỹ thuật, chỉ tiêu chất lượng và an toàn thực phẩm đối với các sản phẩm dầu cá dùng làm thực phẩm cho người.

Phạm vi áp dụng và đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các loại dầu cá được sử dụng trực tiếp cho người hoặc được sử dụng làm nguyên liệu để chế biến thực phẩm. Đối tượng áp dụng bao gồm các cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh, nhập khẩu dầu cá và các cơ quan quản lý, kiểm nghiệm chất lượng sản phẩm tại Việt Nam.

Nội dung cốt lõi của TCVN 13020:2020 (Từ Điều 1 đến Điều 4)

Điều 1: Phạm vi áp dụng

• Quy định các yêu cầu kỹ thuật và an toàn đối với dầu cá có nguồn gốc từ các loài cá và động vật có vú ở biển được sử dụng làm thực phẩm trực tiếp hoặc qua chế biến.
• Không áp dụng cho các loại dầu cá có mục đích sử dụng khác ngoài thực phẩm cho người, chẳng hạn như thức ăn chăn nuôi hoặc dược phẩm chuyên dụng.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Tiêu chuẩn này áp dụng các tài liệu viện dẫn quan trọng để xác định các phương pháp thử nghiệm và chỉ tiêu kỹ thuật, bao gồm:

• Các tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) và tiêu chuẩn quốc tế (ISO) về phương pháp lấy mẫu dầu mỡ động vật và thực vật.
• Các tiêu chuẩn về xác định trị số acid, trị số peroxide, trị số iod, trị số xà phòng hóa và thành phần acid béo bằng phương pháp sắc ký khí.
• Các tài liệu viện dẫn được áp dụng phiên bản mới nhất tại thời điểm kiểm nghiệm.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn đưa ra định nghĩa rõ ràng cho các loại dầu cá lưu thông trên thị trường:

• Dầu cá (Fish oils): Là các loại dầu thu được từ các bộ phận của cá hoặc động vật có vú ở biển thích hợp làm thực phẩm cho người.
• Dầu cá thô (Crude fish oils): Dầu thu được từ nguyên liệu thô chưa qua quá trình tinh luyện, chủ yếu dùng làm nguyên liệu để chế biến tiếp.
• Dầu cá tinh luyện (Refined fish oils): Dầu cá đã qua các công đoạn tinh luyện như khử acid, tẩy màu, khử mùi để đạt tiêu chuẩn sử dụng trực tiếp.
• Dầu cá cô đặc (Concentrated fish oils): Dầu cá đã được làm giàu các acid béo không no chuỗi dài đa nối đôi (như EPA và DHA) bằng các phương pháp vật lý hoặc hóa học phù hợp.

Điều 4: Thành phần cơ bản và các yếu tố chất lượng

Đây là nội dung kỹ thuật cốt lõi quy định các chỉ tiêu chất lượng của dầu cá:

• Thành phần acid béo: Quy định hàm lượng phần trăm của các acid béo đặc trưng cho từng loại dầu cá cụ thể (ví dụ: dầu gan cá tuyết, dầu cá hồi, dầu cá mòi, dầu nhuyễn thể). Hàm lượng EPA (eicosapentaenoic acid) và DHA (docosahexaenoic acid) phải đạt tỷ lệ tối thiểu theo quy định đối với từng nhóm sản phẩm.
• Chỉ số chất lượng: Quy định nghiêm ngặt các chỉ số hóa lý để kiểm soát độ tươi và mức độ oxy hóa của dầu cá, bao gồm:
  • Trị số acid (Acid value): Giới hạn tối đa cho phép đối với dầu cá tinh luyện và dầu cá cô đặc để đảm bảo độ tươi và hạn chế sự thủy phân chất béo.
  • Trị số peroxide (Peroxide value): Giới hạn tối đa để kiểm soát mức độ oxy hóa ban đầu của dầu cá, đảm bảo sản phẩm không bị ôi khét.
  • Trị số anisidine (Anisidine value): Dùng để đánh giá mức độ oxy hóa thứ cấp của dầu cá trong quá trình bảo quản.
• Hương vị và trạng thái cảm quan: Dầu cá tinh luyện phải có màu sắc, mùi và vị đặc trưng của từng loại sản phẩm, không có mùi hôi, mùi khét hoặc mùi lạ khác.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13020:2020 có hiệu lực kể từ ngày công bố. Các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất và kinh doanh dầu cá có trách nhiệm công bố hợp chuẩn hoặc áp dụng các quy định kỹ thuật nêu trên để đảm bảo chất lượng sản phẩm lưu thông trên thị trường.