Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12829-2:2020 về Công trình phòng cháy, chữa cháy rừng - Đường băng cản lửa - Phần 2: Băng xanh quy định các yêu cầu kỹ thuật cốt lõi trong việc thiết kế, xây dựng, chăm sóc và duy trì hệ thống băng xanh cản lửa nhằm tối ưu hóa công tác phòng chống và giảm thiểu thiệt hại do cháy rừng gây ra.

Văn bản này áp dụng đối với các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân trong nước và tổ chức, cá nhân nước ngoài có hoạt động liên quan đến việc lập quy hoạch, thiết kế, thi công, nghiệm thu và quản lý vận hành các công trình phòng cháy, chữa cháy rừng tại Việt Nam.

Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn (Điều 1)

• Tiêu chuẩn này đưa ra các hướng dẫn kỹ thuật chi tiết và bắt buộc đối với việc thiết lập các đường băng xanh cản lửa trong phân khu phòng cháy, chữa cháy rừng.
• Phạm vi điều chỉnh bao gồm toàn bộ các diện tích rừng đặc dụng, rừng phòng hộ và rừng sản xuất trên phạm vi cả nước, đặc biệt là các khu vực có nguy cơ xảy ra cháy rừng cao từ cấp IV đến cấp V.

Tài liệu viện dẫn liên quan (Điều 2)

• Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách đồng bộ và chính xác, cần tham chiếu đến các tiêu chuẩn quốc gia khác trong cùng hệ thống, đặc biệt là TCVN 12829-1 về quy định chung đối với đường băng cản lửa.
• Các văn bản quy phạm pháp luật về lâm nghiệp, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về phòng cháy chữa cháy cho nhà và công trình, cũng như các hướng dẫn kỹ thuật lâm sinh hiện hành của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

Thuật ngữ và định nghĩa cơ bản (Điều 3)

• Băng xanh cản lửa (Green firebreak): Là băng rừng được thiết lập bằng cách trồng các loài cây có khả năng chịu lửa, khó cháy, có chứa lượng nước cao trong thân lá hoặc có cấu trúc tán đặc biệt nhằm ngăn chặn, làm chậm sự lan truyền của lửa rừng, đồng thời ngăn cản tàn lửa bay xa.
• Cây chịu lửa (Fire-resistant plants): Là những loài cây lâm nghiệp có đặc tính sinh học đặc thù như vỏ dày, lá mọng nước, chứa ít tinh dầu hoặc chất nhựa dễ cháy, có khả năng tái sinh chồi mạnh mẽ sau khi bị tác động bởi nhiệt độ cao của đám cháy.
• Băng trắng (Bare firebreak): Đường băng được dọn sạch hoàn toàn thực bì, để lộ đất trống, thường được kết hợp song song với băng xanh để tăng cường hiệu quả ngăn chặn đám cháy mặt đất.

Nguyên tắc thiết kế và yêu cầu kỹ thuật chung (Điều 4)

• Lựa chọn loài cây trồng: Ưu tiên các loài cây bản địa có khả năng thích nghi cao với điều kiện lập địa địa phương, sinh trưởng nhanh, tán lá rậm và xanh quanh năm, đặc biệt là trong suốt mùa khô hanh.
• Bố trí không gian: Băng xanh phải được thiết kế cắt ngang hướng gió chính trong mùa khô hoặc vuông góc với hướng lan truyền dự kiến của đám cháy. Vị trí bố trí cần kết hợp tối đa với các chướng ngại vật tự nhiên như sông, suối, đường giao thông lâm nghiệp hoặc các đỉnh giông, sườn dốc.
• Kích thước tiêu chuẩn: Chiều rộng của băng xanh phải được tính toán khoa học dựa trên loại rừng, chiều cao trung bình của cây rừng xung quanh và cấp dự báo cháy rừng, đảm bảo đủ độ rộng để ngăn chặn bức xạ nhiệt và tàn lửa bay qua.

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12829-2:2020 có hiệu lực thi hành kể từ ngày công bố, tạo cơ sở pháp lý và kỹ thuật đồng bộ cho công tác bảo vệ rừng bền vững trên phạm vi toàn quốc.